Təzyiqin diaqnoz və müalicəsində edilən faciəvi səhvlər... – Türk professordan sensasion açıqlama

"Bakıda kişilərin bir butulka araq içməsini görəndə, şoka düşmüşdüm"

Ötən ay Azərbaycanda baş tutmuş Şüa Diaqnostikası elmi konfransında türkiyəli professor, 10 ildir Azərbaycanda invaziv radiologiya üzrə çalışan mütəxəssis Ahmet Memiş yüksək təzyiq xəstəliyinin böyrəklə bağlı olması barədə maraqlı bir təcrübəsini paylaşmıdı.

Mövzunun aktuallığını nəzərə alıb, həkimlə görüşüb, Azərbaycanda əhalini ən çox narahat edən yüksək təzyiqin məlum olmayan səbəbləri, müasir müayinəsi barədə müsahibə aldıq.

İnsanın damarı neçə yaşındadırsa, o yaşdadır. Yəni adam var ki, 35 yaşı var, damarları yaşlanıb,

65 yaşındaki kimidir. Deməli, o insanın 35 yox, 60 yaşı var.

-Ahmet doktor, invaziv radioloqa hansı xəstələr müraciət etməlidir?

-Daha çox damar daralması, tromb, insult xəstələri müraciət edir.

İnsult zamanı xəstənin ilk 3 saatda bizə çatdırılması vacibdir.

O qədər fərqli orqanlarda işləyirik ki.

Bir xəstənin qaraciyərində törəmə var idi, qaraciyər arteriyasından girib, o törəməni yandırdıq, heç kəsmədik. Digər xəstənin ayağındakı damarı açdıq, yarası sağaldı.

Bir xəstənin çox yaxınlarını fərqli səbəblərdən əməliyyat etmişik. Axırda xəstə dözməyib dedi ki, həkim utanıram da soruşum, siz nə həkimisiz? Deyim ki, hər şey, bu doğru olmaz. Bizim peşəmizin də özəlliyi odur ki, multidistiplanırdır.

İnvaziv radiologiya ən üst ixtisasdır. İnvaziv radioloq təkcə tibb universitetini bitirməklə alınmır. Ən azı 5 il radiologiyanı oxumalı, radioloji müayinə metodlarını ən yüksək səviyyədə bilib, o sonra invaziv əməliyyatları edəcək. 3-6 aylıq kurslarla, əzbərlədiyiniz bir-iki texnika ilə xəstələrdə əməliyyat etdikdə, gələcəkdə xəstənin ölümünə səbəb olan problemlər yarada bilərsiz.

Bu işə qazancı, pulu tutub gəlmək olmaz. Öncə bilik, təcrübə, arxasından pul özü gələcək.

Biz üst ixtisas olduğumuz üçün xəstələr invaziv radioloq tanımaz və gedim invaziv radioloq baxsın deyə gəlməz. Bizə xəstələri digər həkimlər göndərməlidir.

Həkim istər insult, istər böyrək, istər xərçəng xəstəsində mənim düzəldə bilcəyim bir problem görəndə, xəstəni göndərərsə, çox sevinərik. Bilirsiz ki, xəstələr sağalmaq üçün ümidlə çox həkimlər gəzir. Çox həkimlərin problemi budur: solo çalışma, eqoizm. Xəstəni əlimdən qaçırmayım, elə mənə gəlsin. Xəstənin müalicəsinin sadəcə bir damar açılmasından asılı olduğunu görürsənsə, onu dərmanlarla yükləmədən, vaxtını uzatmadan başqa ixtisaslı həkimə göndərməlisən. Sən nevroloqsan, xəstənin təzyiqi beyin yox, böyrəkdəndir. Görə bilirsənsə nə yaxşı, görmürsənsə "mənlik bir iş yoxdur, bir radioloqa, nefroloqa get” deməlisən.

"Xəstə yoxa çıxacaq, mənə faydası yox, başqa həkim qazanacaq” kimi fikirlər xəstələrin uzun müddət sağalmamasının birinci səbəbidir.

Məsələn, qadınlarda fibromalar, qanayan xoşxassəli şişlər var. Ginekoloqlar müalicə edir. Amma fibromioma müalicə ilə getməz. Qanama olur, gəl uşaqlığı götürək deyirlər. Uşaqlığı almaq ən son mərhələdə olmalıdır. O orqan qadın üçün vacibdir. Bu xəstələrdə uşaqlığın qorunması üçün ən yaxşı əməliyyat invaziv radiologiyada embolizasiyadır. Bud arteriyasından girərək fibromanı qidalandıran arteriyanı tam bağlayırıq, qanama durur, fibromalar getdikcə kiçilir, ağrılar azalır.

Yaxşı olar ki, fibriomalar hələ kiçik olduqda bu əməliyyatlar aparılsın. Burda da xəstələri ginekoloqlar gecikdirir.

-Bəs siz damarlarınızın sağlamlığının qeydinə necə qalırsız? Nə kimi tövsiyələr verə bilərsiz?

-Bizdə belə bir deyim var: insanın damarı neçə yaşındadırsa, o yaşdadır. Yəni adam var ki, 35 yaşı var, damarları qocalıb, 65 yaşındaki kimidir. Deməli, o insanın 35 yox, 60 yaşı var.

Mən ilk öncə heç vaxt siqaret çəkmədim. Damarın düşməni siqaretdir. Hətta siqaret çəkilən yerə belə girmirəm. Kimsə siqaret çəkirsə, yanımda çəkməyəcək, ya o gedəcək, ya mən.

Alkoqol lazım olanda, çox az içmək olar. Arada qırmızı şərab olar. Mən Bakıda kişilərin təkcə bir yeməkdə bir butulka araq içməsini görəndə, şoka düşmüşdüm. Bu, insanın özünə qəsdidir.

Gündəlik yürüyüşlər mütləqdir. Sağlamlıq üçün ağır idman etməyə gərək yoxdur.

Yeməyim isə İzmirli olduğum üçün Ağdəniz dietidir. Biz balıq, tərəvəz və zeytun yağını çox işlədirik. Burda kahıların sadəcə yeməyin altına qoyulduğunu, sonra atıldığını görəndə çox qəribə gəldi. Kahının üzərinə limon, zeytun yağı gəzdirirsən, bundan gözəl yemək varmı ürək üçün?

Ağdəniz qidalanma tərzi artıq ürək damar sistemin qoruyan ideal bir qidalanmadır. Bunu bütün dünyada sübut ediblər. Bir də gündə 2 litr su içirəm. Yanımda mütləq həmişə təmiz su olur...

Şərhlər

Hər hansısa bir şərh yazılmayıb.

Son yazılar