“SİZ ÖZ XALQINIZIN LƏYAQƏTİNƏ SAYĞI GÖSTƏRƏNDƏ...” – Trampın BMT tribunasından möhtəşəm çıxışı (MƏTN)

"AzPolitika" ABŞ Prezidenti Donald Trampın BMT Baş Assambleyasının 74-cü sessiyasındakı çıxışının tam mətnini "strateq.az"-ın tərcüməsində Azərbaycan oxucularına təqdim edir:

“Cənab Sədr, cənab Baş Katib, hörmətli nümayəndələr, səfirlər, dünya liderləri!

Tarixin 70 ili bu zalın divarları arasından özünün bütün zənginliyi və dramatizmi ilə keçib. Soyuq savaşın qızğın dönəmində bu tribunadan prezidentlər, baş nazirlər çıxış ediblər, biz yeni ölkələrin formalaşmasının şahidi olmuşuq, biz inqilab liderlərini görmüşük, burada bizə ümidlər verən müqəddəslər, bizi səbrə öyrədən inqilabçılar, bizə cəsarət verən qəhrəmanlar çıxış ediblər. Onların hamısı dünyada bu ən böyük tribunadan çıxış edib və öz planları, təklifləri, baxış nöqtələri, ideyalarından danışıblar. Və bu, dünyada ən böyük tribuna olub.

Bizim zəmanə bizə qədər yaşamışların dövründəki kimi qarşıdurma, yüksək ümidlər, aşkar seçimlə fərqlənir.

Dünyada bütün tarix boyu var olan ziddiyyətlər yenidən tamamilə üzə çıxır. Bu, nəzarətə can atanlar, ona başqa ölkələrə hökm etmək taleyi yazıldığını düşünənlər arasındakı fikir ayrılığıdır. Amma öz taleyini özü yönəltmək istəyən başqa ölkələr və xalqlar da var. Müstəqilliyi yüksək dəyərləndirən, birinci növbədə azadlıq və özünü idarə etməyin qədrini bilən ölkənin seçilmiş başçısı kimi, bu gün burada sizin qarşınızda çıxış etmək mənim üçün çox böyük şərəfdir.

Mən seçildikdən sonra silahlı güclərimizi tamamilə yenidən qurmağa 2,5 trilyon dollar sərf etmiş ABŞ ən qüdrətli ölkədir. Və biz ümid edirik ki, bu gücü heç vaxt işlətməli olmayacağıq.

Amerikalılar bilirlər ki, başqalarının üstünlüyə, ağalığa can atdığı bir dünyada bizim ölkəmiz sərvət, güc və ruhun qüvvəsinə gəldikdə, güclü olmalıdır. ABŞ məhz buna görə, sayəsində bu gün necə varıqsa, elə oduğumuz ənənə və adətlərin müdafiəsində ən fəal şəkildə çıxış edir.

Mənim qızğınlıqla sevdiyim ölkəm kimi, bu zalda təmsil olunan hər bir ölkənin qədrini bildiyi və dəyərləndirməyə və layiqincə qorumağa layiq tarixi, mədəniyyəti, mirası var. Və bu bizə vahid və nadir potensial, güc ötürür.

Azad dünya özünün milli özüllərinə söykənməlidir. Onları bilərəkdən dəyişdirmək, yaxud yox etmək cəhdləri olmamalıdır. Çevrəmizə baxsaq, böyük, qeyri-adi planetmizə baxsaq, həqiqət  bir anda görünür – azadlıq istəyirsinizsə, öz ölkənizlə fəxr etmək gərəkdir, demokratiya istəyirsinizsə, öz suverenliyinizi bərkidin, barış istəyirsinizsə, öz xalqınızı sevin.

Müdrik liderlər həmişə öz ölkələrində birinci növbədə öz xalqlarının maraqlarını qorumaq üçün iş görüblər. Gələcək kürəsəlçilərin (qlobalistlərin) deyil, vətənsevərlərindir. Gələcək öz vətəndaşlarını qoruyan, qonşularına sayğı ilə yanaşan, hər bir ölkəni özəl, nadir edən fərqlərə sayğı göstərir. Biz ABŞ-da məhz buna görə qeyri-adi milli dirçəliş proqramını gerçəkləşdirməyə başlamışıq. Biz gördüyümüz hər bir işdə vətəndaşlarımızın ümid və arzularını əsas tuturuq. Yüksəlişə dəstəkdə iqtisadi siyasətimiz sayəsində son yarım əsrdə ölkəmizdə işsizlik göstəricisi ən aşağı səviyyədədir. Vergilərin azalması, normativ bazanın ixtisarı baş verir, məşğulluğun yeni tarixi göstəriciləri yaradılır, üç ildən az müddətdə altı milyon iş yeri təşkil olunub. Keçən ay Afrika amerikalıları, Latın Amerikası və Asiya mənşəli amerikalılar arasında işsizliyin səviyyəsi ən aşağı olub. Ölkəmizin sərəncamında böyük enerji daşıyıcıları ehtiyatları var və ABŞ bu gün neft və qaz istehsalına görə birinci yerdə durur, maaşlar və gəlirlər artır. 2,5 milyon amerikalı yoxsulluqdan çıxa bilib. Biz Amerika silahlı güclərinin qüdrətini inkişaf etdirmişik, biz habelə tam aydın şəkildə bundan çıxış edirik ki, tərəfdaşlarımız da ABŞ-ın keçmişdə çəkdiyi nəhəng müdafiə xərclərinə öz paylarını verməlidirlər.

Milli dirçəliş prosesləri  diqqətimizin  mərkəzindədir. Beynəlxalq ticarətin islahatına yönəlmiş əhatəli kampaniya aparılır. Beynəlxalq ticarət sistemi xeyli onilliklər boyu vicdansız hərəkət edən ölkələr tərəfindən istismar predmeti olub. İş yerləri azalıb və bəziləri orta zümrənin hesabına varlanıblar. Sənaye sektorunda iş yerlərinin sayı 4,2 milyon azalıb, 15 trilyon dollar həcmində kəsir meydana çıxıb.

Və ABŞ bu gün qəti addımlar atır ki, bu iqtisadi ədalətsizliyə son qoyulsun. Məqsəd sadədir – bizə balanslaşmış qarşılıqlı ticarət gərəkdir. Biz Meksika və Kanadadakı tərəfdaşlarımızla sıx qarşılıqlı fəlaiyyətdə olmuşuq ki, NAFTA-nın əvəzinə Meksika və Kanada ilə yeni, müasir saziş bağlayaq. Sabah Yaponiyanın baş naziri Abe ilə birlikdə yeni ticarət müqaviləsini başa çatdırmaq üzərində işi davam etdirəcəyik. Böyük Britaniya Avropa Birliyindən çıxır, biz hər iki ölkənin faydası üçün onunla ticarət sazişi bağlamağa hazırıq. Biz bu önəmli sazişi hazırlamaq məqsədilə baş nazir Boris Consonun hökuməti ilə sıx qarşılıqlı fəaliyyətdəyik. Amma bizim ticarət siyasətimizdə ən başlıcası Çinlə münasibətlərimizdir. Çin 2001-ci ildə ÜTT-ə qəbul olunub və başçılarımız o zaman deyirdilər ki, guya, bu qərar buna gətirər ki, Çin öz iqtisadiyyatını liberallaşdırmağı həyata keçirər və yolverilməz saydığımız təkrar olunmayacaq, özəl mülkiyyət, hüququn aliliyi qəbul ediləcək. İllər keçib və bu nəzəriyyə yanlış çıxıb. Çin nəinki vəd edilmiş islahatları apara bilməyib, bazar maneələri ilə məhdudlaşan, dövlət subsidiyaları, dempinq, texnologiyanın məcburi ötürülməsi, böyük miqyasda əqli mülkiyyəti, kommersiya sirlərini oğurlamaqdan asılı olan iqtisadi model qəbul edib. Bir örnək gətirirəm. Bu yaxınlarda Ağ Evdə Amerikanın görkəmli şirkətlərindən biri “Micron Technology”nin başçısı ilə görüşdüm. “Micron” bir çox elektron cihazlarda istifadə olunan mikrosxemlər istehsal edir. Çinin dövlət şirkəti isə “Micron”un 8,7 milyad dollara yaxın məbləğdə texnologiyasını oğurlayıbmış, sonra isə Çin şirkəti tərəfindən oxşar məhsula patentlər alınıb, “Micron” şirkətinə isə öz məhsulunu Çində satmağı qadağan ediblər.

Amma biz ədalətə nail olmağa çalışırıq. Çin ÜTT-nin tərkibinə daxil olduqdan sonra ABŞ-da 60 min fabrik və zavod bağlanıb. Bu, planetin müxtəlif nöqtələrində başqa ölkələrin də başına gəlir.

Ümumdünya Ticarət Təşkilatında radikal dəyişikliklər gərəkdir. Yol vermək olmaz ki, dünyanın ikinci iqtisadiyyatı başqalarına ziyan üçün sistemdən sui-istifadə etsin. Biz bu sui-istifadələrə illər boyu dözmüşük, buna fikir verməmişik və kimsə hətta bunu bəzən təşviq edib. Kürəsəlçilik buna gətirib ki, əvvəlki liderlər öz milli maraqlarına məhəl qoymayıblar, amma bu dövrlər keçib. Bu ədalətsiz praktikaya qarşı əks fəaliyyət üçün Çin mallarına 500 milyon dollarlıq əhatəli tariflər tətbiq etmişəm. Bu tariflərin tətbiqi nəticəsində Amerikada indi tədarük zənciri bərpa olunur, xəzinəmizə milyardlarla dollar daxil olur. Amerika xalqı tam tərəfdardır ki, Çinlə ticari münasibətlər bərpa olunsun. Ümid edəcəyik ki, hər iki ölkəyə əlverişli olan anlaşmalar əldə ediləcək. Amma tamamilə aydın bildirdiyim kimi, Amerika xalqı üçün əlverişiz sazişə razılaşmaram. Biz münasibətlərimizi sabitləşdirməyə çalışır və bu zaman habelə Honkonqdakı durumu çox diqqətlə izləyirik. Dünya ümid edir ki, Çin hökuməti Böyük Britaniya ilə bağlanmış müqaviləyə uyğun olaraq öz öhdəliklərini yerinə yetirəcək – buna uyğun olaraq Çin Honkonqda hüquqi sistemi və demokratik həyat tərzini  müdafiə etməyi öhdəsinə götürüb. Çinin bu duruma necə yanaşacağı bir çox baxımdan Çinin gələcəkdəki rolunu müəyyən edəcək. Hamımız ümid edirik ki, ÇXR sədri Si Szinpin böyük lider olacaq.

ABŞ başqa ölkələrlə münaqişəyə can atmır, biz hamı ilə barışa, işbirliyinə və qarşılıqlı faydalı münasibətlərə can atırıq. Amma bununla belə, mən həmişə Amerikanın maraqlarının müdafiəsində duracağam.

İranın repressiv rejimi bu gün barışsevər ölkələr üçün ən ciddi təhdidlərdən biridir. Bu rejim ölüm, dağıntı səpir və bu hamımıza yaxşı bəllidir. İran təkcə dünyada terrorizmin baş sponsoru deyil. İran liderləri Suriya və Yəməndə faciəli savaşları alovlandırırlar. İran rejimi eyni zamanda nüvə silahına və onu çatdırma vasitələrinə sahib olmağa can atanda milli sərvəti dağıdır. Biz buna heç vaxt yol verməməliyik. Biz İranın nüvə silahı və raketlər yaratmağa doğru hərəkətini durdurmalıyıq. Mən bunun üçün ABŞ-ın bu dəhşətli nüvə sazişindən çıxdığını bildirmirşəm. Bu sazişin ömrünə az qalmışdı. Müfəttişləri nüvə obyektlərinin çoxuna buraxmırdılar və yoxlama ballistik raketlərə yayılmayıb. Bu müqavilədən çıxdıqdan sonra bu ölkəyə münasibətdə sərt sanksiyalar tətbiq etmişik. Rejim bu sanksiyalardan birtəhər yan keçmək üçün eskalasiya və motivsiz təcavüz yolu ilə gedir. Biz İranın bu yaxınlarda Səudiyyə Ərəbistanının neft obyektlərinə hücumunun cavabında İran Milli Bankı və suveren fonduna münasibətdə ən sərt sanksiyalar tətbiq etmişik. Bütün ölkələr hərəkətə keçməlidir. Hər bir məsuliyətli hökumət bundan çıxış etməlidir ki, İranın qanlı fəaliyyətinə pul buraxmaq olmaz. İran təcavüzkar fəaliyyəti davam etdirdikcə, İrana münasibətdə sanksiyalar da qüvvədə olacaq və sərtləşdiriləcək. İran liderləri öz əməlləri ilə məğrur ölkəni hakim sinfin öz xalqına satdığı və öz hakimiyyəti və varlanmağı xatirinə hərəkət edərkən, nələr baş verdiyinin örnəyinə çevirir. İran liderləri yalnız öz günahları üzündən meydana çıxan problemlərdə qalan hamını ittiham edərkən dünya 40 il boyunca onları dinləyib. Onlar mərasimvari ritm tutublar: “Amerikaya ölüm!” Onlar qorxunc antisemitizm yayıblar. Ötən il bildiriblər ki, İsrail kəsilib atılmalı xərçəng şişidir, bu mümkündür və bu, baş verəcək. Amma Amerika belə antisemitizm təzahürlərinə heç vaxt dözməyəcək.

Fanatiklər diqqəti öz uğursuzluqlarından yayındırmaq üçün İsrailə qarşı nifrətdən artıq çoxdan istifadə edirlər. Xoşbəxtlikdən Yaxın Şərqdə bütünlükdə etiraf çoxalır ki, ekstremizmlə mübarizədə bölgə ölkələrinin ümumi marağı, ümumi iqtisadi perspektiv və imkanları var. İsrail və qonşuları arasında hərtərəfli normal münasibətlərə nail olmaq məhz buna görə çox önəmlidir. Dini məsələlərdə təkcə qarşılıqlı sayğı və dözümlülük prinsipi üzrə münasibətlər daha yaxşı gələcəyə aparır. İran vətəndaşları korrupsiyanı, yoxsulluğu azaldan, iş yerləri yaradan, həm ölkədə, həm də xaricdə qanlı divan tutmaları maliyyələşdirməkdən ötrü vəsaitləri oğurlamayan belə bir hökumətə layiqdir. 40 illik uğursuzluqdan sonra İran liderlərinin getmək və başqa ölkələrə təhdidi dayandırmağının vaxtıdır. Əsas diqqət ölkənin bərpasına ayrılmalıdır. İran liderlərinin İran xalqının maraqlarını birinci yerə qoymağının vaxtıdır. Amerika həqiqi mənada barışa və sayğıya can atan hər kəslə dostluq etməyə hazırdır. Amerikanın ən yaxın dostlarının çoxu haçansa bizim ən ciddi düşmənimiz idi. Lakin ABŞ əbədi düşmənlərə inanmır, bizə düşmən deyil, tərəfdaş gərəkdir. Amerika bilir ki, vuruşmağı hamı bacarır, amma ən cəsurlar barış adına seçim edir. Biz Koreya yarımadasında məhz buna görə cəsur diplomatik addımlar atırıq. Mən Kim Çen Ina dedim, mən qəti inanıram ki, onun ölkəsi də İran kimi böyük, işə salınmamış potensiala sahibdir, amma bu potensialı gerçəkləşdirməkdən ötrü Şimali Koreyanın nüvəsizləşdirilməyini aparmaq gərəkdir.  Bizim niyyətimiz dünyada hamıya aydındır. Hədəflər uzunmüddətli xarakter daşıyır. Bizim hədəfimiz harmoniyadır. Amerikanın məqsədi bundan ibarətdir ki, bu sonsuz savaşlar olmasın. Mənim administrasiyam bu hədəfdən çıxış edərək buna da ümidini ifadə edir ki, Əfqanıstanda da ən yaxşı gələcək yaxınlaşacaq. Təəssüf  ki, taliblər öz vəhşi hücumlarını sürdürməyin xeyrinə seçim ediblər. Biz terrorizmə qalib gəlmək üçün koalisiya üzrə həmkarlarımızla bundan sonra da qarşılıqlı fəaliyyət göstərəcəyik, barışın hökm sürməyi üçün hər şeyi edəcəyik. Qərb yarımkürəsində də barışın qərarlaşmasına can atırıq. Və bizim üçün ən ciddi problemlərdən biri inkişafa mane olan, cəmiyyətə ikitirəlik gətirən, çox amansız cinayətkar kartellər qurmağa şərait yaradan qanunsuz mühacirətdir. Kütləvi qanunsuz mühacirət baş verir, bu, haqsızlıqdır və təhlükəsiz deyil. Və buna dəxli olanlar, öz adamlarını göndərən ölkələr insan resurslarını çox sürətlə itirir, onlar gənclərin qayğısına qalmırlar. Mühacirləri qəbul edən ölkələr isə bütün məsuliyyəti ilə qəbul edə biləcəyindən getdikcə artan yeni və yeni mühacirlər görkəmində ağırlığı öz üzərinə götürür. Mühacirlərin özləri isə istismar, hücum, zorakılıq, qeyri-leqal mühacirləri göndərən cinayətkarlar tərəfindən sui-istifadə obyektinə çevrilirlər. Bizim güney sərhədlərimizə gələn qadınların çoxu cinsi həqarət obyekti olur, burada ABŞ-da isə qanunsuz insan alveri ilə məşğul olan bütöv bir sahə, qurum və təşkilatlar var. Onlar qanunsuz mühacirəti və dövlət sərhədinin pozulmasını hər cür təşviq edirlər. Sərhədlərin açılması uğrunda çıxış edən və sosial ədalət ritorikası ilə pərdələnən fəallara demək istəyirəm ki, sizin siyasətiniz ədalətsiz, qüsurlu və qəddardır. Siz qurbanı qadın və uşaqlar olan cinayətkar təşkilatların fəaliyyətini təşviq edirsiniz. Siz sərhədlərin təhlükəsizliyini, insan haqları və ləyaqətini pozarkən heç bir günahı olmayan insanların deyil, öz maraqlarınızı rəhbər tutursunuz. Bir çox ölkələrin bu gün bu zalda olan təmsilçiləri də qanunsuz mühacirətlə bağlı problemləri aradan qaldırırlar. Hər bir ölkənin öz sərhədlərini qorumaq haqqı var, ölkəmizin də belə bir haqqı var. İnsanların sərhədlərdən qanunsuz keçirilməsi, insan ticarətinə son qoymaqdan, bu cinayətkar şəbəkənin biznesini dayandırmaqdan ötrü bu gün birgə hərəkət etməliyik. Sizə səmimi deyə bilərəm ki, bölgədəki dostlarımızla, məsələn, Meksika, Kanada, Qvatemala, Honduras, Salvador və Panama ilə çox sıx qarşılıqlı fəaliyyətdəyik. Onlarla sərhədlərin toxunulmazlığı və xalqlarımızın tərəqqisini təmin etmək üçün əməkdaşlıq edirik. Bizimlə fəal işbirliyi və güney sərhədlərimizə 27 min hərbçi göndərdiyinə görə Meksika prezidenti Lopes Obradora təşəkkür etmək istəyirəm. Meksika bizə özəl sayğı göstərir, mən də onlara sayğı ilə yanaşıram.

Biz qanunsuz mühacir axınını dayandırmaq üçün ABŞ-da görünməmiş addımlar atmışıq. Bizim sərhədləri qanunsuz keçənlər, xahiş edirəm, qulaq asın, bu qaçaqmalçılara pul ödəməyin, bu adamları sərhədlərdən qeyri-leqal keçirdən cinayətkarlara pul verməyin, özünüzü təhlükəyə məruz qoymayın, çünki biz sizi belə də qəbul etməyəcəyik. Sizi əlüstü geri evə göndərəcəklər. Nə qədər mən ABŞ-ın prezidentiyəm, sizi bizim ölkəyə buraxmazlar. Biz qanunlarımızın icrasını və sərhədlərimizin təhlükəsizliyini təmin edəcəyik. Qərb yarımkürəsinin bütün ölkələri bizim ölkələrə daha yaxşı gələcək təmin etməyə çalışır. Bölgəmiz böyük potensiala sahibdir, onun gerçəkləşdirilməsi gərəkən xeyli imkan və səyləri var. Biz bu vəzifələri yerinə yetirmək niyyətindəyik. Bizim yarımkürədə innovasiya və uğurlardan istifadəyə hazır milyonlarla işsevər gənc var, amma gənclərin bütöv bir nəsli başqa ölkədə daha yaxşı yaşayış axtarışı ilə öz evini tərk edirsə, bu ölkələr öz potensiallarını gerçəkləşdirə bilmir. Biz istəyirik ki, bölgəmizin bütün ölkələri, bu ölkələrin xalqları da azadlıq və barış şəraitində tərəqqi etsin. Biz bu ölkələrin amansız təqib və repressiya mühitində yaşayan xalqlarını da dəstəkləməyə hazırıq. Bu, Kuba, Nikaraqua və Venesueladır.

BMT-nin insan haqları üzrə Şurasının bu günlərdə dərc edilmiş məruzəsinə görə, Venesuelada qadınlar qida məhsulları almaq üçün on saat növbədə dururlar. Siyasi motivlərə görə uşaqları həbs edirlər. Çağdaş ölüm eskadronları məhkəmə və istintaqsız insanlara divan tuturlar. Diktator Maduro Kubanın oyuncağıdır, onu kubalı cangüdənlər qoruyurlar, Kuba isə bu arada Venesuelanın neft sərvətini qarət edir ki, özünün  korrupsiyalaşmış kommunist rəhbərliyini dəstəkləsin. ABŞ və tərəfdaşlarımız bundan qabaqkı çıxışımdan sonrakı dövrdə Venesuelanın qanuni hökumətini tanıyan 55 ölkədən ibarət koalisiya qurub.

İstəyirəm ki, Venesuela vətəndaşları bilsinlər: Amerika sizin yanınızdadır. ABŞ artıq ən yaxın vaxtda ölkəyə böyük həcmdə humanitar yardım göndərməyə hazırdır və biz Venesuelada durumun inkişafını çox diqqətlə izləyir və ölkədə demokratiyanın bərpa olunacağı günü gözləyirik. Venesuelanın azad olacağı və azadlığın bütün yarımkürədə hökm sürəcəyi günü.

Ölkəmiz üçün ən ciddi çağırışlardan biri cəmiyyətləri, ölkələri dağıdan sosializm kabusudur. Venesuela hadisələri hamımızın yadına salır ki, sosializm və kommunizmin mahiyyəti bərabərlik və ədalətdən ibarət deyil. Onda deyil ki, yoxsulluğa qalib gəlinsin və əlbəttə, millətin rifahına qayğı da deyil. Sosializm və kommunizmin yeganə hədəfi hakimiyyətin hakim sinfin əlində olmasıdır. Və artıq ölkəmizdə dediyimi bu gün bir də bütün dünyaya söyləmək istəyirəm ki, Amerika heç zaman sosialist ölkəsi olmayacaq. Sosializm və kommunizm son yüzillik boyunca yüz milyon insanın ölümünə səbəb olub. Təəssüf, biz görürük ki, Venesuelada həlak olanların sayı çoxalır. Bu totalitar ideologiya çağdaş texnologiyalarla uyuşaraq təzyiq və ağalığın yeni formalarını törədə bilər. ABŞ məhz buna görə texnologiya və yatırım seçimi məsələlərində bizim məlumatları qorumaq məqsədilə yeni addımlar atır. Burada təmsil olunan bütün ölkələri də təkidlə belə hərəkət etməyə çağırırıq. Azadlıq və demokratiyanı daim qorumaq gərəkdir, biz bunu həm ölkəmizdə, həm də xaricdə həmişə qorumalıyıq.

Biz eyniliyə və nəzarətə can atanlara şübhə ilə yanaşırıq. Hətta azad ölkələrdə də azadlığa yeni təhdidlər meydana çıxır. KİV və sosial şəbəkələrin azacıq sayı böyük nüfuz qazanır – deyə biləcəyimiz gördüyümüzə təsir edir. Onlar iddia edirlər ki, siyasi zümrə insanların maraqlarına, demokratik normalara, guya, məhəl qoymur. KİV-lər və akademik çevrələrin təmsilçiləri dəyər və ənənələrimizi hücuma məruz qoyurlar. Mənim administrasiyam sosial şəbəkələrə tam aydın şəkildə eyham vurur ki, söz azadlığını qətiyyətlə qoruyacağıq və yol vermərik ki, sosial şəbəkələrin bu nəhəngləri azad xalqı susmağa vadar etsin. Xalq onun qonşularını susdurmağa çalışanların əməllərinə heç vaxt qol qoymayacaq. İnsanların hamısının ləyaqətin tapdalanmadığı şəraitdə yaşamaq hüququ var. Mənim administrasiyam buna görə də başqa ölkələrlə qarşılıqlı iş görür ki, cinsi azlıqların təmsilçilərinə münasibətdə cinayətlərə son qoyulsun. Biz cinsi yönə görə başqa ölkələrdə təqib edilən LGBT cəmiyyəti təmsilçilərinin təşkilatları ilə qarşılıqlı iş görürük. Biz qadınların cəmiyyətimizdəki rolunu da dəstəkləyirik. Qadınlar cəmiyyətimizin təhlükəsizlik və sabitliyin yüksəlməsinə şərait yaradırlar. Buna görə də bu, təkcə ölkənin tərəqqisinə münasibətdə deyil, həm də milli təhlükəsizlik baxımından önəmlidir. Qadınların iqtisadiyyat sahəsində irəliləməyinə şərait yaratmaq vacibdir. Mənim administrasiyam qadınların tərəqqisini təmin etmək üçün kürəsəl proqramla çıxış edib. Bu təşəbbüs çərçivəsində ilk addım planetin müxtəlif nöqtələrində bütün qadınların mülkiyyətə sahib olmağa hüquqi qayda, kişilərin də işlədiyi sahələrdə işləmək, azad yer dəyişmək hüququ, kreditlərə və uyğun kredit təşkilatlarına çıxış qazanmalarına yönəlib.

Dünən müxtəlif ölkələrin liderləri ilə ABŞ-ın dini liderləri və din azadlığını qorumağa qəti hazır olduğundan danışmışıq. Bu təməl hüquq bu gün təhlükə altındadır. İnanmaq çətindir, lakin planet əhalisinin 80%-i inanc azadlığı üçün təhlükə olan, ya da bunun ümumiyyətlə olmadığı ölkələrdə yaşayır. Amerikalılar azadlıq, din və inanc azadlığını qorumaq üçün bütün səylərini qoyacaqlar. Biz hamı üçün din azadlığı prinsiplərini gözləməyə hər cür şərait yaradacağıq. Amerikalılar habelə həyatın müdafiəsi üçün çıxış edəcəklər. Bəllidir ki, vergi verənlərin pul ödədiyi abort hüququ verməyə yönəlmiş müxtəlif layihələr var. Məmurlar həyat hüququnu qorumaq niyyətində olan ölkələrin suverenliyini poza bilərlər. Biz Amerikada hesab edirik ki, hər bir uşaq – dünyaya gələn də, hələ doğulmayan da – Tanrı hədiyyəsidir və ABŞ buna görə də vətəndaşlarımızın hüquqlarını pozmağa yol verməz – o cümlədən, özünümüdafiə hüququnu. Buna görə bu il elan etmişəm ki, ABŞ-ın qanuna tabe olan vətəndaşlarının azadlığı üçün təhlükə olan silah alveri haqda müqaviləni ratifikasiya etmirik. Biz həmişə silaha yiyələnməyə və silah gəzdirməyə konstitusiya hüququmuzdan çıxış etmişik. Konstitusiyamıza ikinci düzəlişi həmişə müdafiə edəcəyik. Amerikanın bu gün uğrunda çıxış etdiyi əsas qaydalar bizim əsas sənədlərimizlə nəzərdə tutulub. Ölkəmizin qurucuları həmişə bundan çıxış ediblər ki, bizə heç kim nəzarət edə bilməz. Tiraniya müxtəlif cür bəlirlənir, amma həmişə ağalığa can atmağa keçir. О, bütün vətəndaşların maraqlarını deyil, yalnız kiçik bir qrup adamın  maraqlarını qorumağa yönəlib. Biz bundan çıxış edirik ki, Amerikada hakimiyyət məğrur və müstəqil xalqın inkişafında daha çox marağı olanlara məxsusdur. Vətəndaşlar öz tarixi köklərini nəzərə almaqla, öz mədəniyyətlərinə söykənməklə inkişaf etməli, öz dəyərlərinə, xalqına sadiq olmalı, bilməlidirlər ki, gələcəyi onların özləri quracaq, amma bundan məhrum ola bilərlər. Onlar öz ölkələrinin  vətənsevəri və öz talelərinin ağası olmalıdırlar. Azadlıq, təhlükəsizlik və demokratiyanı yalnız vətənsevərlərin iradə və sadiqliyi sayəsində təmin etmək olar. Biz burada təzyiqə, tiraniyaya qarşı çıxırıq. Biz bundan çıxış edirik ki, ənənələr yaratmaq gərəkdir, biz dostluq münasibətləri qurmağa çalışırıq, barışa can atırıq. Öz ölkəmizə sevgi dünyanı bütün ölkələr üçün yaxşı edir. Buna görə də bu gün burada olan liderlər missiyamızı yerinə yetriməkdə bizi dəstəkləyə və ən böyük töhfə verə bilərlər. Bu, öz tarixinizi, mədəniyyətinizi dəyərləndirəndə, öz vətəndaşlarınızın qədrini biləndə, ölkəniz güclü, çiçəklənən, vicdanlı olanda mümkün olacaq. Siz öz xalqınızın ləyaqətinə sayğı göstərəndə, hər şeyə gücünüz yetəcək. Ölkələrimiz daha da böyük olanda, gələcək daha parlaq olur. Xalqımız xoşbəxt olacaq və işbirliyimiz möhkəmlənəcək.

Tanrının yardımı ilə azadlığın düşmənlərini enə, insan uğurlarında yeni zirvələrə çata bilərik, özümüz üçün köhnə həqiqətləri kəşf edə, sirləri başa düşə, dostluğu təmin edə və ölkələr arasında indiyədək heç vaxt olmamış harmoniyaya yetişə bilərik.

Hörmətli liderlər! Barış və ədalətə yol bütün bəşəriyyət üçün öz evindən başlanır.

Sizə təşəkkür edirəm, qoy Tanrı sizi uğurlarsın. Tanrı dünya ölkələrini uğurlasın. Tanrı Amerikanı uğurlasın!

Sizə təşəkkür edirəm!”

Şərhlər

Arif 2019-09-28 15:15:07

Yenədə yazmırsan olmur. Bəyəm qlabalaşmanı ABŞ və müttəfiqləri diqtə etmir, qonşulara sayğı ilə yanaşmağa imkan verirsiniz, bütün qitə ölkələrini qonşuları ilə ya milli, ya coğrafi, bunlar olmayanda, iqtisadi münaqişələr yaradaraq idarə edirsiz.Musalmanın nəyi düz olmasada "Avazın yaxşı gəlir oxuduğun quran olsun"kəlamı bir başa ingilis siyasətinə aiddir.

Elxan 2019-09-28 15:15:07

Super

Son yazılar


Новости

Карьерный рост Илона Маска

В детстве Илон был необычным ребенком, много читал. Как вспоминал его отец, как-то Илон, когда ему было три или четыре года, спросил у него: «Где заканчивается и начинается мир?». Илон и Кимбал учились в Pretoria Boys High School. Илон окончил школу с отличными отметками по физике и информатике. При этом в школе Маску приходилось нелегко в отношениях с другими детьми, после одного из избиений ему пришлось восстанавливать сломанный нос, говорится в биографии Илона Маска в Википедии. С детства Илон много читал, любил фантастику, от Жюля Верна до Азимова, Хайнлайна и Толкина. Роман Дугласа Адамса «Автостопом по галактике» помог ему справиться с личностным кризисом в четырнадцать лет, а книги «Академия» и «Луна — суровая хозяйка» пробудили в Илоне интерес к космосу, говорится в биографии Маска на сайте «Мир фантастики». Когда Илону Маску было 10 лет, он получил в подарок первый компьютер Commodore VIC-20, который использовал для программирования, уже в 12 лет он продал за 500 долларов свою первую программу, игру Blastar, в которой можно было стрелять по инопланетянам из лазерной пушки. Чтобы избежать призыва в армию в ЮАР, мальчики уехали в Канаду к матери. Отмечается, что деньги на поездку Маск добыл сам, с помощью продажи акций фармацевтической компании. В 19 лет Илон поступил в Королевский университет в Кингстоне, Онтарио. В 1992 году Маск переехал в США и поступил в Пенсильванский университет, где получил степень бакалавра наук по физике колледжа искусств и наук, а также степень бакалавра по экономике Уортон школы бизнеса. Со временем перешел в Стэнфорд, но обучение не закончил. Карьера Илона Маска Zip2 — первая компания, которую организовали совместно братья Маск в 1996 году. Они занимались производством программного обеспечения. Их проектом был цифровой аналог «Жёлтых страниц», с помощью которого в любом районе Сан-Франциско можно было найти ближайшую пиццерию. Стартап развивался не так быстро, как хотелось Илону, но трудолюбие позволило вывести его на такой уровень, что им заинтересовались инвесторы. Вскоре фирма Compac приобрела Zip2 за 307 миллионов долларов, 22 миллиона достались лично Илону Маску и он в 27 лет стал миллионером. В марте 1999 года Илон Маск стал одним из основателей X.com (вложив 12 млн собственных сбережений), намереваясь сделать революцию в сфере банковских платежей. Уже в 2000 году произошло слияние компаний X.com и Confinity, тем самым объединились системы X.com и PayPal. Маск требовал для нового образования бренд X.com вместо PayPal. Это вызвало разногласия внутри организации, и Илон по решению Совета директоров ушел в отставку. Но стратегически и экономически Маск снова сделал верный ход. В октябре 2002 года PayPal была куплена eBay за 1,5 млрд долларов, а Илон за свои 11,7% акций получил 175 млн долларов. Илон Маск и SpaceX В июне 2002 года Маск основал свою третью компанию — SpaceX. Эта компания Илона связана с космическими разработками, целью ее создания было сокращение расходов на полеты в космос, способствование его освоению и в частности, будущая колонизация Марса. Илон Маск стал главным инженером и СЕО SpaceX. 24 марта 2006 года состоялся первый для компании запуск ракеты-носителя Falcon 1, но он завершился аварией. Однако в том же году компания SpaceX стала одним из победителей в конкурсе НАСА Commercial Orbital Transportation Services (COTS), получив суммарное финансирование в размере 396 млн долларов, для разработки и демонстрации ракеты-носителя Falcon 9 и корабля Dragon. 28 сентября 2008 года состоялся первый успешный запуск ракеты-носителя Falcon 1 и вывод полезной нагрузки на орбиту. Благодаря энергичным действиям Илона Маска, в компании разработаны два типа потенциально многократных ракет-носителей: Falcon 1 и Falcon 9, а также многоразовый космический корабль Dragon. В декабре 2008 года NASA подписало с компанией контракт на сумму 1,6 млрд. долларов на 12 запусков носителя Falcon 9, а затем и космического корабля Dragon к МКС, в качестве замены кораблей Space Shuttle после прекращения программы их запуска в 2011 году. Дальнейшими достижениями SpaceX стали: запуск корабля Dragon, который был выведен на орбиту и возвращен на Землю 8 декабря 2010 года, первая в истории посадка первой ступени на землю, выполненная после вывода полезной нагрузки на околоземную орбиту (22 декабря 2015 года), первая успешная посадка первой ступени ракеты-носителя Falcon 9 на морскую платформу Autonomous Spaceport Drone Ship (8 апреля 2016 года) и первый запуск и посадка использованной ступени ракеты-носителя Falcon 9 (31 марта 2017 года). Одной из фантазий Маска было освоение Марса. По мнению Илона, исследования Марса позволят установить цену на транспортные полеты на планету на уровне $ 500 тыс., что «вполне приемлемо» для жителей развитых стран, а также положить начало освоению других планет. «Мне нравится участвовать в проектах, которые меняют мир. Это сделал интернет, и космос, вероятно, изменит мир больше, чем, что бы то ни было. Если человечество сможет выйти за пределы Земли, очевидно, что там будет его будущее» — утверждал предприниматель. Илон Маск неоднократно высказывался за колонизацию Марса, в том числе он предлагал сбросить на полюса Марса термоядерные бомбы, чтобы нагреть поверхность планеты и сделать ее пригодной для жизни. В апреле 2016 года вышла новость, что корабль Red Dragon («Красный дракон») компании SpaceX не позднее 2018 года полетит на Марс. Есть версия, что Илон Маск, глава SpaceX, именно таким образом отреагировал на сообщение о начале реализации в «железе» перспективного российского космического корабля «Федерация». SpaceX планирует миссию в 2018 году на Марс Во время экспедиции на Марс будут отработаны технологии доставки на поверхность планеты больших грузов, передает Twitter компании. В случае успеха миссии SpaceX станет первой частной компанией, отправившей корабль на Марс. В мае 2017 года СМИ сообщили о том, что американская компания Elysium Space продает места на космическом корабле для праха умерших. На орбиту Elysium Space выведет ракета-носитель Falcon 9 компании Илона Маска Space X. Сообщается, что за 2,5 тысячи долларов родственники могут отправить останки своих родных в космос, где «звездный катафалк» будет кружить по орбите Земли два года, после чего войдет в атмосферу и сгорит. Реклама Shooting Star Memorial и Lunar Memorial на сайте elysiumspace.com В сентябре 2017 года глава компании SpaceX Илон Маск сообщил о возможности использования многоцелевой ракеты для полетов в любую точку Земли за полчаса. «Долетите до большинства мест на Земле менее чем за 30 минут и куда угодно менее чем за 60. Стоимость билета должна быть примерно такой же, как за полноценный билет на самолет экономического класса», — написал Маск в Instagram. Для новой ракеты под рабочим названием BFR будут использованы предыдущие достижения компании, как сообщали РИА «Новости». Ракета может заменить Falcon 9 и Dragon, она же может быть использована для полетов на Луну и Марс. Отмечается, что ракета BFR будет дозаправляться после выхода на околоземную орбиту, а потом лететь к пункту назначения, технология позволит летать на Луну и обратно. Tesla Илона Маска В 2003 году Илон организовал компанию, которую назвал в честь Николы Теслы «Tesla Motors». Сферой деятельности этой компании является создание экологически чистых электромобилей. В 2008 году Tesla Motors выпустила первый электромобиль «Tesla Roadster». Автомобиль раскритиковали, но Илон Маск и его компания работали над усовершенствованием машины и уже в 2011 году была представлена модель Tesla Model S. Tesla Roadster 27 сентября 2012 была запущена революционная сеть супер-заправок для путешествия на дальние дистанции. Были апробированы два электроавтомобиля Tesla Model S, которые с 28 января по 2 февраля 2014 года совершили путешествие с западного побережья до восточного. Для подзарядки использовались только «суперчарджеры» (электро-заправочные станции). Поездка из Лос-Анджелеса заняла 76 с половиной часов, и стоила $ 0, установив тем самым рекорд Гиннеса. Tesla Model S В конце 2014 года, Tesla Motors представила Tesla Model X — новый электромобиль-кроссовер. В 2016 году была представлена новая бюджетная модель — Tesla Model 3. На 2016 год цена акции компании достигает отметки в $ 231,55, рыночная капитализация составляет $ 29 млрд. Tesla Model 3 построена на новом шасси. Базовая версия электрокара сможет ускоряться с места до 96 километров в час менее чем за шесть секунд, а топовая — за 4 секунды. Запаса батарей хватит на 350−400 километров пробега. Стоимость Model 3 будет начинаться от 35.000 долларов. Tesla Model X В 2016 году «Тесла» получила не менее 373 тысяч заявок на покупку своей самой доступной модели — Model 3. Маск заявил, что в связи с очень большим количеством заказов на автомобиль компания постарается «увеличить объемы производства настолько быстро, насколько это возможно». Тогда же Илон Маск выпустил перспективный план развития деятельности Tesla, пообещав, что уже в 2017 году будут презентованы новые модели транспорта, которые работают на электрической энергии: тяжелые грузовые автомобили и городской пассажирский транспорт. Илон Маск также заявил, что Tesla Motors вполне может создать летающий автомобиль, для того чтобы он просто был, но гораздо сложнее сделать его тихим и безопасным. «Вряд ли люди будут рады ревущей над их головами машине», — цитировали СМИ слова Маска. В марте 2017 года в новостях сообщали, что компания Tesla намерена открыть свои представительства, шоу-румы и сервисные центры в Москве и Санкт-Петербурге. Hyperloop Илона Маска В 2012 году Маск, кроме объявления о своих планах по покорению космоса, анонсировал еще один проект — высокоскоростной трубопроводный пассажирский транспорт Hyperloop («гиперпетля»). В 2012 году Маск заявил в интервью, что новое транспортное средство станет в 2 раза быстрее самолета и в 3−4 раза — скоростного поезда, будет безопасным и работать на солнечной энергии, при этом Hyperloop станет намного дешевле проекта California High-Speed Rail*. В январе 2015 года Илон Маск также сообщил о желании построить пробную трассу Hyperloop длиной 5 миль в Техасе. Проект высокоскоростного трубопроводного пассажирского транспорта Hyperloop Сооснователь Hyperloop One Шервин Пишевар выражал надежду на сотрудничество с российскими властями, в частности, говорил о перспективе использования таких поездов для перевозки китайских товаров в Европу через территорию РФ, в новостях писали о возможном использовании технологии на маршруте Москва — Лондон. Летом 2017 года власти США выдали Илону Маску разрешение на начало работ по строительству тоннеля между Нью-Йорком и Вашингтоном для реализации проекта Hyperloop. Бизнесмен обещает, что его проект поможет жителям этих двух городов преодолевать расстояние в 250 км между ними менее чем за полчаса. Общественная деятельность Илона Маска Еще один из перспективных проектов Илона Маска — это SolarCity. Компания занимается производством солнечных панелей для выработки электроэнергии. SolarCity — один из ведущих поставщиков таких панелей во всем мире. Solarcity, одного из крупнейших в мире установщиков солнечных систем Миллиардер Илон Маск не забывает о благотворительности. Илон стал председателем правления благотворительного фонда Musk Foundation. В январе 2015 года фонд пожертвовал 10 млн долларов для Института будущего человечества — на исследования контроля над искусственным интеллектом. Слова президента России Владимира Путина о создании искусственного интеллекта Илон Маск прокомментировал весьма оригинально: «Я думаю, что гонка за лидерством в сфере искусственного интеллекта скорее всего приведет к Третьей мировой войне», — написал Маск. Он отметил, что в эту гонку могут быть вовлечены Россия, Китай и другие страны с высоко развитой компьютерной наукой. Президент США Дональд Трамп провел встречу с бизнесменами в Вашингтоне, 2017 год. Основатель Tesla также предположил, что сам искусственный интеллект может инициировать войну, если решит, что упреждающий удар даст больше шансов на победу. Личная жизнь Илона Маска Несмотря на активность во множестве бизнес-проектов, у Илона Маска остается время на бурную личную жизнь. Первый брак у Маска состоялся в 2000 году. Он женился на девушке Джастин, которая вместе с ним училась в университете. Второй брак Илона Маска был с британской актрисой Талулой Райли. Сначала в 2010 году они женились, потом в 2012 — развелись, а затем снова поженились в 2013 году. Окончательно пара развелась в 2016 году. Маск собирался жениться на актрисе Эмбер Херд, но накануне помолвки отказался от своего намерения. Размолвку между 46-летним миллиардером Маском и актрисой Херд спровоцировали «определенные вещи о ее поведении», которые узнал экс-жених — такую причину упоминали в новостях о разладе бизнесмена и актрисы. «Илон Маск услышал определенные вещи об ее поведении, которые его категорически не устроили. Эмбер может быть очень эгоистична и часто манипулирует другими», — сообщал источник из близкого окружения пары. Доходы Илона Маска В августе 2017 года Forbes сообщил, что состояние Илона Маска, чуть не обанкротившегося после запуска Tesla Motors и ракетной компании SpaceX, впервые превысило $ 20 млрд. В ежегодном списке богатейших технологических миллиардеров. Маск занял 12-е место с $ 20,7 млрд, опередив соучредителя корпорации Microsoft Пола Аллена ($ 20,5 млрд) и председателя совета директоров компании Alphabet Эрика Шмидта ($ 12,4 млрд). Сообщается, что с марта 2017 года, по версии Forbes, Илон Маск разбогател почти на $ 7 млрд. Эти данные издание пояснило ростом капитализации SpaceX, стоимость которой была оценена в $ 21 млрд. Маску принадлежит более половины SpaceX. В то же время в биографии Маска в Википедии говорится, что в июле 2017 года он занял 80-е место в списке самых богатых людей мира с 16,1 млрд долл. В декабре 2016 года Илон Маск занял 21 место в списке самых влиятельных людей мира, составленном Forbes. Илон Маск в кино Илон Маск очень популярен в США. По словам Джона Фавро, режиссёра фильма «Железный человек» (2008), Илон Маск послужил прообразом Тони Старка, которого сыграл Роберт Дауни-младший. В 2010 году Маск появился в фильме «Железный человек 2» в роли самого себя (по сюжету Илон — приятель Тони Старка). Кадр из фильма «Железный человек-2» Илон Маск озвучил камео в 12 эпизоде 26 сезона мультсериала «Симпсоны», вышедшеем 25 января 2015 года. В 9 эпизоде 9 сезона сериала «Теория большого взрыва» Маск также сыграл камео. В 2017 году снялся в комедии «Почему он?» в роли самого себя. Маск умеет водить самолет. Илон владел самолетом Aero L-39 Albatros чехословацкого производства, реактивным самолетом Dassault Falcon 900. В октябре 2013 года Маск выкупил на аукционе за 997 тысяч долларов автомобиль-субмарину Wet Nelliе из фильма 1977 года о Джеймсе Бонде «Шпион, который меня любил». Источник:svpressa.ru

Автопилот Теслы с каждом разом становится безопаснее

В январе 2016 года Элон Маск предсказал, что автомобили Tesla смогут самостоятельно проехать от восточного побережья США до западного «примерно через 2 года», но этого не произошло. Недавно страница автопилота Tesla была наконец обновлена, и по мнению её автора она сможет стать настолько хорошей, что в обозримом будующем больше не потребует человеческого контроля. Тесла цепляется за старую общепринятую мудрость В 2014 году компания Tesla начала поставки первого поколения оборудования для автопилота. Общество инженеров-автомобилестроителей опубликовало пятиуровневую таксономию автономных систем вождения, которая предусматривала постепенную трансформацию систем помощи водителю, известную как «уровень 2» на языке SAE, в полностью автономные системы, которые могли бы работать без человеческого контроля, «уровни 4 и 5». Но в последние пять лет произошли серьезные изменения в философии компании. Большинство автопроизводителей теперь рассматривают человеческий контроль и полное автономное вождение как совершенно отдельные самостоятельные секторы автомобильного рынка. Ни одна из компаний не продвинулсь в автопилотировании так далеко, как Google, чей проект автопилотирования был выделен как Waymo. Примерно в 2012 году инженеры Google разработали систему вождения по шоссе и позволили некоторым рядовым пользователям протестировать её. Водители были предупреждены, что система ещё не была полностью автономной, и им было поручено постоянно следить за дорогой. Но команда самостоятельного управления обнаружила, что пользователи слишком быстро стали доверять системе. Автомобильные камеры показали, что пользователи-контролёры дремлют или общаются по мобильнику, опустив голову. И это создавало большой риск для их безопасности. «Трудно одержать победу, потому что бета-тестеры потеряли контекстную осведомленность», — заявил в 2017 году генеральный директор Waymo Джон Крафчик. Таким образом, Google отказался от планов по проекту помощи водителю на шоссе и решил заняться другим видом беспилотного движения — службой такси, которая первоначально будет распространена в столичным районе Феникс (Washington DC). Там есть широкие, хорошо обозначенные улицы, а снег и лед там крайне редки. Предоставление услуг по автопилотированию в Финиксе должно быть значительно проще, чем разработка автомобиля с автопилотом с его применением в разных городах. У этого подхода есть и другие преимущества. Автомобили с автоматическим управлением получают информацию из базы карт высокого разрешения. Сбор картографических данных в одном районе города сделать намного проще, чем пытаться составить карту всего мира. Такие автомобили не используют лидарные датчики ориентации, стоящие десятки тысяч долларов, что существенно удешевляет стоимость автомобиля. Предложенный экономичный проект более жизнеспособен для служб такси без водителя, поскольку система с автопилотом заменяет дорогого живого таксиста. За последние три года большинство других компаний, работающих над технологиями самостоятельного вождения, последовали примеру Waymo. Так в 2016 году General Motors купила стартап под названием Cruise и начала работать над созданием автономной службы такси в Сан-Франциско. В 2017 году Ford сделал аналогичную ставку на Argo, и сейчас компания разрабатывает проект автономной службы такси в Майами и Вашингтоне. Volkswagen и Hyundai заключили сделку со стартапом Aurora, соучредителем которого является Крис Урмсон, бывший лидер проекта Google по самостоятельному вождению, — для разработки полностью автономных служб такси. Технологические компании, такие как Uber и Zoox, также планируют ввести автономные службы такси. Бизнес-модель Теслы Тесла, тем временем, упорно выдвигается вперед со своей первоначальной стратегией. В течение двух лет Tesla взимала с клиентов 3000 долларов за пакет с полным самостоятельным вождением. Но прогресс был медленным. И это поставило Теслу в тупик. Отказ от старой стратегии, скорее всего, потребует возмещения средств клиентам, которые заплатили за пакет «Самостоятельное вождение», что было в конечном итоге неудобно и дорого. Вместо этого, решение Тесла состояло в том, чтобы изменить стратегию. «У нас уже есть все возможности для вождения автопилотом на автомагистралях», — сказал в январе Элон Маск. «Таким образом, сейчас мы можем ездить автопилотом не только прямо по шоссе, но и делать повороты на развязки и боковые дороги». Очевидно, что водитель должен следить за автомобилем, чтобы он не разбился. На прошлой неделе Tesla объявила о перестановке ценовой структуры автопилота, которая отражает это новое, более щедрое определение полного самостоятельного вождения. Ранее функции помощи водителю продавались как часть уровня расширенного автопилота Tesla, стоимость которого составляла 5000 долларов. Клиенты могут заплатить дополнительно 3000 долларов за пакет «Самостоятельное вождение». Но люди, которые уже заплатили за этот пакет, не получили никакой дополнительной функциональности. Они ждали, ну, в общем, «полного вождения», т.к. машины, способной вести себя без присмотра человека. Новая структура ценообразования определяет полное самостоятельное вождение по-разному. Например, возможность навигации по развязкам на автостраде была изменена с «Расширенного автопилота» в старой структуре ценообразования на «Полное самостоятельное вождение» в новой. Позднее в этом году Tesla с пакетом «Full Self-Driving» сможет «распознавать светофоры и знаки остановки и реагировать на них», а также выполнять «автоматическую езду по улицам города». Следовательно, сейчас Тесла, похоже, определяет «полное самостоятельное вождение» как систему, которая может справиться с большинством дорожных условий под наблюдением водителя-человека. Тесла все еще стремится улучшить систему настолько, чтобы — в конечном итоге она могла работать без человеческого контроля. Но в то же время новая структура ценообразования делает вещи более комфотными для пользователя, поскольку Tesla теперь может утверждать, что клиенты уже получили функции «полного самостоятельного вождения», такие как способность останавливаться у знаков «стоп». Стратегия Теслы может покалечить людей С точки зрения бизнес-стратегии, сдвиг Теслы имеет определенный смысл. Вспомните историю о том, как ранние бета-тестеры Google наносили макияж или возились со своими телефонами, когда им следовало следить за прототипами автомобилей Google. Человеку действительно трудно обращать внимание на дорогу, когда едешь на машине, которая в основном движется сама. Чем лучше технология самостоятельного вождения, тем легче для ума водителю терять бдительность и тем меньше вероятность, что он будет готов, когда потребуется вмешательство. Эта динамика имела трагические последствия год назад, когда автомобиль Uber сбил и убил пешехода в Темпе, штат Аризона. Видео с видеорегистратора показывает, как водитель безопасности несколько секунд смотрел вниз на колени перед аварией. Записи из Хулу показывают, что в то время она транслировала телевизионное шоу на свой телефон. Ведущие автомобильные компании предпринимают ряд мер предосторожности, чтобы избежать повторения этой трагедии. Водители безопасности проходят обширную подготовку, прежде чем им разрешают садиться в авто. Некоторые компании ограничивают часы работы своих водителей. Многие компании помещают в каждую машину по два человека — один за рулем, а другой — «штурман», следящий за тем, чтобы водитель оставался бдительным. План Tesla состоит в том, чтобы по сути запустить масштабный проект по тестированию автомобилей без водителей, используя своих клиентов в качестве неоплачиваемых водителей безопасности. Водители не получают реальной подготовки об опасностях невнимательного использования автопилота. Тесла не ограничивает количество часов, в течение которых люди могут водить машины, и компания, очевидно, не нанимает кого-то, чтобы сидеть на пассажирском сиденье. Тесла принимает несколько важных мер предосторожности. Автомобиль Тесла обнаруживает, не находятся ли руки водителя на руле, и выдает серию возрастающих предупреждений, который в конечном итоге останавливается, если водитель их игнорирует. Сообщения на экране предупреждают водителей об опасностях невнимательного вождения. Тем не менее, есть основания сомневаться в том, что эти меры достаточны для того, чтобы водители могли выполнять свои задачи. И эта проблема будет только усугубляться, поскольку автопилот начинает перемещаться по развязкам на автостраде, поворачивать и останавливаться на светофорах. Если ваша машина благополучно отвезет вас домой с работы в течение 100 дней подряд, естественно можно немног притупить бдительность. Но если автомобиль совершает серьезную ошибку во время 101-й поездки, возможно, вы не уделяете достаточного внимания вмешательству и предотвращению аварии. Всего несколько секунд невнимания, и можно пропустить смертельную ошибку. Владелец Tesla Уолтер Хуанг умер в марте 2018 года после того, как его модель X направилась в бетонную полосу движения со скоростью 70 миль в час. Малоконтрастные полосы движения вынудили транспортное средство покинуть свою полосу движения и перейти в «зону гор» — треугольную зону асфальтированной дороги, которая отделяла полосы движения шоссе от полосы движения. Если бы Хуан не ожидал, что Модель X совершит эту конкретную ошибку, было бы легко предположить, что это был отрезок пути, который не требовал его пристального внимания. Маск утверждает, что период тестирования будет довольно коротким, потому что вскоре технология станет намного безопаснее, чем водитель-человек. «Когда мы подумаем, что это безопасно для полного самостоятельного вождения? Вероятно, ближе к концу года», — сказал Маск. Но это похоже на еще один из чрезмерно оптимистичных прогнозов. Отсутствие датчиков ориентации (лидаров) осложнит автопилотное вождение. Лидар помогает убедиться, что автомобиль не направляется прямо в большие препятствия, такие как бетонные перегородки или другие транспортные средства. Совсем недавно, в октябре прошлого года, «Автопилот» все еще врезался в остановленные машины. Тем не менее, даже с лидаром и многолетним опережением Теслы, Вэймо изо всех сил пытался добиться работы без водителя в одном мегаполисе. Тесла работает над достижением полностью автономной работы в широком диапазоне транспортных и погодных условий на разных континентах. Очень трудно поверить, что это произойдет в 2019 году.