“BU ŞPRİSLƏR VASİTƏSİLƏ ÖLKƏDƏ MÜXTƏLİF XƏSTƏLİKLƏRİ YAYA BİLƏRLƏR!” - Hökumətə çağırış

Tanınmış ekspertlər, həkimlər, ictimai təşkilatlar hökuməti mənşəyi bilinməyən şprislərin idxalını və satışını dərhal dayandırılmağa çağırdı

Azərbaycana gətirilən şprislərin mənşəyinin məlum olmaması, müvafiq laboratoriyalarda yoxlanılmadan satışa buraxılması və insanların sağlamlığını təhlükə altında qoymasına dair saytımızda dərc olunan yazılar geniş ictimai rezonans doğurub. Xüsusən Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun direktoru Namiq Tağıyevin ölkəyə kütləvi şəkildə gətirilən və demək olar ki, bütün apteklərdə satılan, əksər klinikalarda işlədilən şprislərin insanlara tibbi xidmətdə istifadəsinin yolverilməz olduğuna, inkişaf etmiş ölkələrdə belə şprislərin qadağan edildiyinə dair fikirləri ictimaiyyət arasında ciddi narahatçılığın yaranmasına səbəb olub.

Bəzi işbazların Çinin “yeraltı sexlərində” hazırlanmış şprisləri ucuz qiymətə (kiloqramı bir neçə qəpiyə) gətirərək ölkədə reallaşdırılmasını, bu sahəyə nəzarət etməli olan orqanların isə buna şərait yaratması hiddətlə qarşılanıb. “AzPolitika.info” saytına müraciət edən ictimaiyyət nümayəndələri, tibb işçiləri, sadə vətəndaşlar ölkə rəhbərliyi səviyyəsində məsələyə müdaxilə edilməsinin, mənşəyi məlum olmayan şprislərin Azərbaycana gətirilməsini qadağan edən mexanizmin yaradılmasının zəruri olduğunu bildirdilər.

Keyfiyyətsiz şprislər sinir və xərçəng xəstəliklərinin yayılmasına yol aça bilər

Hətta redaksiyamızla əlaqə saxlayan adının çəkilməsini istəməyən həkimlərdən biri Azərbaycana idxal edilən keyfiyyətsiz şprislərin sinir və xərçəng xəstəlklərinin yayılmasına da yol açdığını iddia etdi. Onun sözlərinə görə, bu şprislərin ucları standartlara uyğun olmadığından istifadə zamanı insanlarda, xüsusən uşaqlarda sinirlərin zədələnməsinə səbəb olur. Bu da müəyyən müddətdən sonra insanlarda sinir xəstəliklərinə yol açır. Eyni zamanda bu şprislərlə vurulan dərmanlar insan bədəninə tam ötürülmür, şprisin iynəsinin daxil olduğu yerdə kiçik şişlərin meydana gəlməsinə səbəb olur. Belə şişlərin bəzilərinin sonradan bədxassəli törəmələrə çevrilmə ehtimalı da var...

Qeyd edək ki, nə qədər qəribə də olsa, belə təhlükəli şprislərin Azərbaycanda satılmasına görə birbaşa məsuliyyət daşıyan orqanlar - Səhiyyə Nazirliyi və Gömrük Komitəsi hələ də məsələylə bağlı hər hansı açıqlama verməyib. Hər iki orqanın mətbuat xidmətlərinin telofonlarına cavab verən yoxdur. Səlahiyyətli şəxslər isə məsələnin onlarla bağlı olmadığını bildirərək, məsuliyyəti üzərilərindən atmağa çalışırlar.

Səhiyyə Nazirliyi və Gömrük Komitəsi onları himaye edir, yoxsa...?

Mətbuatda dəfələrlə həyacan təbili çalınmasına baxmayaraq, Gömrük Komitəsi keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərin ölkəyə idxalının qarşısını almaq istiqamətində hər hansı addım atmır. Hətta mətbuatda yazılanlara belə reaksiya verməyə ehtiyac duymur. Gömrük Komitəsinin məsələyə belə laqeyd yanaşması haqlı suallar doğurur. Komitənin məsul şəxsləri keyfiyyətsiz şprislərin idxalı ilə məşğul olanlardan qorxur, yoxsa ortada hansısa çirkli razılaşmalar var? Ümid edirik ki, heç olmasa bu suala cavab verəcəklər?

Səhiyyə Nazirliyinin bu məsələylə bağlı mövqeyi isə ümumiyyətlə anlaşılan deyil. Nazirlik nəinki keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərin ölkəyə idxalına “yaşıl işıq” yandırır, eləcə də onların dövlət tabeliyində olan xəstəxanalarda, polikilinikalarda istifadə olunmasında bilavasitə iştirak edir. Nazirlik tərəfindən keçirilən tenderlərdə keyfyyətli şprislərin deyil, belə təhlükəli şprislərin alınmasına üstünlük verilir.

Səhiyyə Nazirliyinin İdxal şöbəsinin müdiri Mahmud Paşayev yalnız şirkətlərin təqdim etdikləri sənədlərə əsaslanaraq qərar verdiklərini, idxal olunan şprisləri hələlik ekspertizadan keçirmək, onların beynəlxalq standartlara uyğunluğunu yoxlamaq imkanının olmadığını bildirsə də, nazirlik bu problemin həlli istiqamətində heç bir addım atmır. Sanki, Azərbaycan vətəndaşlarının keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərdən istifadəsinin Səhiyyə Nazirliyinə heç bir aidiyyatı yoxmuş kimi, SUSUR!

Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun rəhbərliyinin idxal olunan şprislərin böyük əksəriyyətinin insanlara tibbi xidmətdə yararsız olması, ölkədə təhlükəli xəstəliklərin yayılmasına səbəb ola biləcəyinə dair açıqlaması da Səhiyyə Nazirliyinin hər hansı şəkildə hərəkətə keçməsinə səbəb olmayıb. Bu da Səhiyyə Nazirliyinin məsul şəxslərinin təhlükəli şprisləri idxal edənlərlə hansısa formada “anlaşdığını” düşünməyə əsas verir. Hər halda nazirliyin bu məsələ ilə bağlı bir açıqlama verməsi lazımdır...

Baş Nazirin dəyişməsi ümidləri artırıb

İnsanlarımızın sağlamlığını təhlükə altında qoyan şprislərin Azərbaycana gətirilməsinin qarşısını almaq üçün indiyədək müvafiq standart qəbul etməyən Nazirlər Kabineti də susqunluq nümayiş etdirir. Düzdür, mətbuat xidmətinin rəhbəri zənglərimizə çox hörmətlə cavab verir. Ancaq 3-4 sualdan ibarət sorğumuza iki həftədən artıqdır ki, cavab verən tapılmır. Ya da nə cavab verəcəklərini bilmirlər...

Bəlkə də bu, sabiq Baş Nazir Novruz Məmmədovun fəaliyyətsizliyi ilə bağlı idi, bilmirik. Ancaq ümid edirik ki, əhalinin sağlamlığını təhdid edən keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərin idxalnın qarşısını almaq istiqamətində tədbirlərin görülməsi yeni Baş Nazir Əli Əsədovun ilk növbədə diqqət yetirəcəyi məsələlərdən biri olacaq.

Nazirlər Kabinətinin ölkəyə idxal edilən şprislərlə bağlı tələbləri artırması, yalnız beynəlxalq standartlara uyğun şprislərin idxalına icazə verilməsinə dair müafiq qərarları qəbul etməsi bu sahədəki özbaşnalığın, xaosun qarşısının alınmasında əhəmiyyətli rol oynaya bilər.

Nə yazıq ki, indiyədək Nazirlər Kabineti üzərinə düşən vəzifəni yerinə yetirməyərək, bu məsələyə laqeyd münasibət bəsləyib. Bu baxımdan yeni Baş Nazirdən gözləntilər böyükdür. Bu gözləntilərin özünü nə dərəcədə doğruldacağını isə zaman göstərəcək. Nazirlər Kabineti ölkəyə keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərin idxalnın qarşısını almaq üçün nəhayət ki, müafiq addımıar atacaq, yoxsa əvvəlki dövrlərdə olduğu kimi buna laqeyd yanşılacaq? Yəqin ki, bu sualın da cavabını yaxın zamanlarda alacağıq.

Şahin Mustafayev problemin həllilə bağlı geniş toplantı çağırıb

Qeyd edək ki, yuxarıda adları çəkilən qurumlardan fərqli olaraq, İqtisadiyyat Nazirliyi problemə ciddi yanaşıb. Problem mətbuatda işıqlandırıldıqdan dərhal sonra nazir Şahin Mustafayev məsələni öz nəzartinə götürüb. Nazirin şəxsən iştirakı ilə problemin müzakirə olunması üçün geniş toplantı çağırılıb.

“AzPolitika.info”nun əldə etdiyi məlumata görə, toplantıya İqtisadiyyat və Səhiyyə nazirliklərinin, Gömrük Komitəsinin, Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin, “Diamed Co” şpris istehsalı zavodunun rəhbər şəxsləri qatılıb. Eyni zamanda toplantıda “Avromed”, “Azərmed”, “Zeytun” kimi dərman vasitələrinin topdansatışı ilə məşğul olan şirkətlərin də məsul şəxsləri iştirak edib. Geniş müzakirələr aparılıb. Nazir Şahin Mustafayev ölkəyə əhalinin sağlamlığını təhlükədə qoyan keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərin idxalnın qarşısını alınması istiqamətində zəruri tədbirlərin görülməsinin vacibliyini vurğulayıb. Bununla bağlı bütün tərəfləri öz üzərlərinə düşən vəzifələri yerinə yetirməyə çğırıb.

Elə İqtisadiyyat Nazirliyindən saytımıza verilən məlumatda da belə müzakirələrin aparıldığı təsdiqlənib.

Məlumatda qeyd olunub ki, Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə yaradılmış Pirallahı Sənaye Parkı əczaçılıq sənayesinin inkişafına, bu sahədə idxaldan asılılığın azaldılmasına, əhalinin dərman vasitələrinə və tibbi ləvazimata tələbatının yerli istehsal hesabına ödənilməsinə xidmət edir: “ Bu sahədə önəmli layihələrdən biri də bu ilin may ayında dövlət başçısının iştirakı ilə açılışı olmuş “Diamed Co” şpris zavodudur. Qeyd ed ki, şpris istehsalı zavoduna təşkilinə başlanılmasından etibarən müxtəlif və davamlı dövlət dəstəyi göstərilir. Belə ki, müəssisənin yaradılmasına İqtisadiyyat Nazirliyinin Sahibkarlığın İnkişafı Fondundan müvəkkil kredit təşkilatı vasitəsilə 7 il müddətinə 5 mln. manat güzəştli kredit verilib. Kreditin qaytarılma müddətinin ilk yarısı – 3,5 ili güzəştlidir. Layihədə Azərbaycan İnvestisiya Şirkəti 29%-lik paya malikdir. Müəssisə Pirallahı Sənaye Parkının rezidenti olmaqla, 7 illik güzəştli vergi və gömrük rejimindən faydalanır.

İldə 150 milyon ədəd müxtəlif tutumlu birdəfəlik şpris istehsal etmək gücündə olan müəssisə ölkənin daxili tələbatını keyfiyyətli məhsulla təmin etmək imkanına malikdir. Bununla belə, istehsalın həcmi 30%-dək artırıla bilər. Müasir texnologiyalara əsaslanan müəssisədə məhsul istehsalında Yaponiya və İsveçrə materiallarından istifadə olunur. Artıq müəssisə istehsal etdiyi yüksək keyfiyyətli və rəqabətqabiliyyətli birdəfəlik şprislərin satışına başlayıb.

İqtisadiyyat və Səhiyyə nazirliklərinin, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin, “Diamed Co” şpris istehsalı zavodunun, dərman vasitələrinin topdansatışı ilə məşğul olan şirkətlərin iştirakı ilə şpris istehsalı zavodunun məhsullarının satışının genişləndirilməsinə əlavə dəstək tədbirləri müzakirə edilib.

Bu tədbirlərin tərkib hissəsi olaraq, tibbi şprislər üçün tələbləri nəzərdə tutan dövlət standartı artıq təsdiq edilib. Dövlət standartının təsdiq edilməsi xaricdən idxal olunan və ölkədə istehsal edilən tibbi şprislərin standartın tələblərinə uyğunluğuna nəzarətin təmin edilməsinə imkan yaradır. Bununla yanaşı, tibbi şprislərin dövlət qeydiyyatına alınmasını və idxalını tənzimləyən normativ hüquqi aktların layihələri hazırlanıb.

Eyni zamanda, tibbi şprislərin və onların istehsalında istifadə edilən materialların ekspertizası üçün müvafiq laboratoriyanın təşkili istiqamətində işlər görülür.

Topdansatışı şirkətləri yerli zavodun məhsulunu alacaqlarına söz veriblər, ancaq...

Qeyd edək ki, dərman vasitələrinin və şprislərin topdansatışı ilə məşğul olan şirkətlər hazırda “Diamed Co” şpris istehsalı zavodunun məhsullarının alınması üçün danışıqlar aparırlar və artıq bir sıra razılaşmalar əldə olunub. Misal üçün, “Avromed Company” QSC müəssisədən ilkin olaraq 6 milyon ədəd şpris alacaq. Bununla yanaşı, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi tibbi sığorta layihələrində “Diamed Co” şpris istehsalı zavodunun məhsullarından istifadə etməyi nəzərdə tutur.

Bundan başqa, təşviq və marketinq tədbirləri genişləndiriləcək, topdansatışçıların şpris istehsalı zavoduna tanışlıq turu təşkil ediləcəkdir”.

Qeyd edək ki, ölkənin şpris bazarında isə dəyişən bir şey yoxdur. Belə ki, yenə əksər apteklərdə keyfiyyətsiz və təhlükəli şprislərin satışı davam edir, həm də klinikalar bu şprislərdən istifadəni davam etdirirlər. Bu isə təbii ki, ciddi narahatçılıq yaradır.

Verilən məlumatda “Avromed Company” QSC-nn müəssisədən ilkin olaraq 6 milyon ədəd şpris alacağı qeyd olunsa da, apteklərdə yalnız idxal olunan keyfiyyətsz şprislərin satılması, yerli zavodun məhsullarına rast gəlinməməsi bu problemin hələ də həll olunmadığını göstərir. Ciddi inzibati tədbirlər həyata keçirilməzsə, yəqin ki, heç vaxt da həll olunmayacaq. Çünki xaricdən keyfiyytsiz şprisləri çox ucuz qiymətə alaraq gətirən və buna görə böyük gəlir götürən şirkətlərin keyfiyyətli məhsul idxal edəcəyi və ya yerli zavodun məhsulunu almağa könüllü olaraq razılaşacağı inandırcı deyil...

“Bu şprislər vasitəsilə ölkədə müxtəlif xəstəliklər yaya bilərlər”

Problem isə çox ciddidir. Azərbaycan vətəndaşlarının sağlamlığı təhdid altındadır.

Tanınmış həkim, Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) dosenti, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Rəşid Mahmudov “AzPolitika.info”ya açıqlamasında bu problemə laqeyd yanaşılmasının çox ağır nəticələrinin ola biləcəyini vurğuladı: “Ölkəyə gətirilən bir çox məhsullar kimi şprislərin də əksəriyyəti keyfiyyətsizdir. Mənşəyi bilinməyən belə şprislərin Azərbaycana gətirilməsi qəti şəkildə yolverilməzdir. Bu, çox qorxuludur. Çünki kim zəmanət verə bilər ki, həmin şprislərin iynələrinin ucuna təhlükəli viruslar yerləşdirilmir? Bu məni çox qorxudur. Həmin şprislər vasitəsilə ölkədə müxtəlif xəstəliklər, o cümlədən hepatit xəstəliyini yaya bilərlər. Buna diqqət etmək lazımdır. Belə şprislərin ölkəyə idxalının çox ağır nəticələri ola bilər.”

Rəşid Mahmudov qeyd etdi ki, mənşəyi məlum olmayan, keyfiyyətsiz şprislərdən istifadə olunan zamanı pasiyentlər yalnız fiziki baxımdan mənfi təsirlərə məruz qalmır, həm də həyatları üçün təhlükə yaranır: “Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun direktoru bu şprislərin mənşəyinin məlum olmadığını bildirirsə, bu, böyük təhlükədən xəbər verir. Onların iynələrinin uclarında hər cür xəstəlik virusları ola bilər.

Mən sizə bir fakt deyim. Bunu hələ ötən əsrin 70-ci illərində, mən tələbə olarkən bizə Əbülfəz adlı müəllimimiz danışmışdı. Sovet hökuməti bir dövr üz qırxmaq üçün “britva”nı xaricdən alırmış. Sonradan məlum olub ki, həmin “britva”ların ucuna çox az miqdarda hansısa maddə vururlarmış. Bu da o “britva”lardan istifadə edənlərin zamanla qara ciyərlərinin çürüməsinə, ölməsinə səbəb olurdu. Buna görə Sovet hökuməti həmin firmanı məhv elədi. Ancaq o “britva”lardan istifadə edən 10 minlərlə, bəlkə də, 100 minlərlə insan tələf oldu. Deməyim odur ki, bu cür mənşəyi bilinməyən, təhlükəli şprislərin də hansı viruslar, xəstəliklər yayıb-yaymadığını bilmək olmaz. Xüsusən də, əgər ölkədə bu şprisləri yoxlamaq üçün laboratoriyalar yoxdursa... Kim bilir, bəlkə, bu şprislərin iynələrinin hazırlanmasında təhlükəli maddələrdən istifadə olunur. Təsəvvür edirsinizmi bu nə deməkdir?”

Tanınmış həkim-ekspert qeyd etdi ki, xaricdən ölkəyə gətirilən hər bir məhsul yoxlanılmalıdır: “ Yoxlanıla bilmirsə, istifadə olunmasına imkan verilməməlidir. Hələ şpris kimi insanların qanı ilə təmasda olan bir tibbi təchizat istifadəyə buraxılmazdan öncə dəfələrlə yoxlanılmalı, mənşəyi, harada istehsal olunduğu tam şəkildə öyrənilməlidir.

İndi, əgər Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun direktoru bu şprislərin mənşəyinin məlum olmadığını bildirirsə, onların idxalı, istifadəsi dərhal dayandırılmalıdır”.

R. Mahmudov müasir dövrdə idxal edilən hər bir məhsulun ciddi şəkildə yoxlanılmasının vacib olduğunu bildirdi: “ Diqqətli olmaq lazımdır. Bizim düşmənlərimiz var, məqsədyönlü şəkildə hər şeyi edə bilərlər. Bu ölkəyə idxal edilən heç bir şeyi başlı-başına buraxmaq olmaz. Nəzarət gücləndirilməlidir. Digər tərəfdən belə şprisləri idxal edən insanlarda da bir vicdan olmalıdır. Axı bundan sənin millətin istifadə edir. Pula görə hər şeyi ölkəyə gətirib satmaq olmaz axı...Ümumiyyətlə, bu məsələ ciddi nəzarətə götürülməlidir”.

“Mənşəyi bilinməyən şprislər Azərbaycana buraxılmamalıdır”

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov da məsələnin çox ciddi narahatlıq doğurduğunu bildirdi: “ Qeyd edim ki, Azərbaycana müxtəlif yollarla külli miqdarda keyfiyyətsiz və istifadəsi təhlükəli olan məhsullar gətirilir. Biz, İstehlakçılar Birliyi olaraq bu məhsulların satış yerləri, adları, kimin gətirməsi barədə bütün dövlət qurumlarına, o cümlədən həm Gömrük Komitəsinə, həm də İqtisadiyyat Nazirliyinə məlumat vermişik.

Ona görə də, mən ölkəyə mənşəyi məlum olmayan, yoxlamadan keçməyən, təhlükəli şprislər gətirilməsini də istisna etmirəm. Buna qarşı isə dövlət orqanları ciddi mübarizə aparmalıdır.”.

Eyyub Hüseynov qeyd etdi ki, mənşəyi məlum olmayan şprislərin Azərbaycana gətirilməsinin qarşısı bu sahəyə nəzarət edən qurumlar tərəfindən qəti şəkildə alınmalıdır: “Ölkəyə belə təhlükəli şprislərin gətirilməsi, əlbəttə ki, yolverilməzdir. Mənşəyi bilinməyən, təhlükəsizliyinə zəmanət olmayan, ekspertizadan keçirilməyən məhsullar, o cümlədən şprislər Azərbaycana buraxılmamalıdır”.

Eyyub Hüseynovun sözlərinə görə, ölkədə bir çox xəstəliklərin, o cümlədən hepatitin yayılmasında bu cür mənşəyi məlum olmayan şprislərin də rolunu istisna etmək olmaz: “Bizə qarşı düşmən münasibətdə olan ölkə var. Onların da bundan istifadə etmək cəhdlərini istisna etmək olmaz. Müxtəlif viruslara yoluxdurulmuş şprisləri ölkəmizə göndərə bilərlər. Ona görə də, dövlət orqanları bu məsələyə nəzarəti artırmalı, mənşəyi məlum olmayan, keyfiyyətsiz şprisləri ölkəyə buraxmamalıdır”.

Eyyub Hüseynov bildirdi ki, bir ictimai təşkilat olaraq idxal olunan şprislərin xaricdə ekspertizasını keçirməyə hazırdırlar: “Fikrimcə, təhlükəli şprislərin ölkəyə gətirilməsinin qarşısını almaq üçün ictimai müqavimət təşkil etmək lazımdır. Vətəndaşlar da klinikalarda bu cür şprislərdən istifadə olunmasından imtina etməlidirlər”.

“Bu şprislərin özü də xəstəlik mənbəyidir”

Tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, Rusiya Proktoloqlar Cəmiyyətinin, Çexiya Həkimlər Birliyinin və Avropa Endoskopik Cərrahlar Birliyinin üzvü, bir çox ölkələrin tanınmış klinikalarında işləmiş Qafar İskəndərov da mənşəyi bilinməyən şprislərin Azərbaycanda istifadəsinin əhalinin sağlamlığına ciddi təhlükə törətdiyini bildirdi: “Mən dünyanın bir çox ölkələrində klinikalarda müqavilə ilə həkim kimi fəaliyyət göstərmişəm. Heç bir yerdə Azərbaycanda satılan, istifadə edilən şprislərə rast gəlməmişəm. Özünə hörmət edən heç bir klinika belə şprislərdən istifadə etməz. Avropada istifadəsi zamanı insanlara əzab verən belə şprisləri apteklərə təklif belə etmək olmaz. Ümumiyyətlə, mənşəyi bilinməyən, insanların sağlamlığını təhlükə altında qoyan belə şprislərin ölkəyə gətirilməsi yolverilməzdir.”

Qafar İskəndərovun sözlərinə görə, Azərbaycanda həkimlər məcburiyyət qarşısında bu şprislərdən istifadə edir: “Onsuz da Azərbaycana gətirilən dərmanların dozaları standtrlardan çox aşağı olur. Keyfiyyətsiz şprislərlərdən istifadə etdikdə isə, xəstələr hətta həmin aşağı dozanı belə ala bilmir. Nəticədə xəstəliklərin müalicəsi mümkün olmur. Bu şprislərin özü də xəstəlik mənbəyidir. Çox təəssüf ki, Səhiyyə Nazirliyi buana nəzarət etmir. Mən özüm də burada fəaliyyət göstərdiyim dövrdə bu cür şprislərdən istifadə etmək məcburiyyətində qalmışam. İşlədiyim klinika da həmin şprisləri aldığından, bəzən məcburiyyət qarşısında onlardan istifadə edirdik. Ancaq xaricdəki klinikalarda işlədikdən sonra mənə məlum oldu ki, Azərbaycana şpris əvəzinə, ona oxşar bir əşya gətirirlər. Yəni, şpris adı ilə bizim apteklərdə satılan, klinikalarda istifadə olunan əşyalara şpris demək belə doğru deyil. İkinci bir tərəfdən, indi məlum olur ki, bu şprislər ümümiyyətlə yoxlanılmadan ölkəyə buraxılır. Bu isə artıq faciədir. Belə çıxır ki, ölkə vətəndaşlarının sağlamlığı Çinin və ya başqa bir ölkənin şpris sexlərinin sahiblərinin insafına buraxılıb. Hökumət dərhal hərəkətə keçməli, bir an öncə apteklərdəki, klinikalardakı bütün şprislər yığışdırılmalıdır. Mən həkim həmkarlarma müraciət edirəm. Xaricdən idxal olunan və mənşəyi bilinməyən, istifadə zamanı insanlara əziyyət verən belə şprislərdən imtina etsinlər. Sabah bu şprislərdən onların övladları, yaxınları da istifadə edə və müxtəlif viruslara yoluxa bilər. Klinika rəhbərlərinə, aptek sahiblərinə üzümü tuturam: qəti şəkildə belə şprisləri almaqdan imtina etsinlər. Bu məsələyə laqeyd yanaşmaq, onu sabaha saxlamaq olmaz. Bir an öncə belə şprislərin ölkəyə gətirilməsində və satışında qadağalar tətbiq edilməlidir”.

“Bu sahəyə cavabdeh olan təşkilatların həyəcan təbili çalmaması təəccüblüdür”

Məsələylə bağlı “Sağlam Yaşa” İctimai Birliyi bəyanat yayıb. Bəyanatda bildirilir ki, mənşəyi məlum olmayan şprislərin Azərbaycana gətirilməsi ölkə vətəndaşlarının sağlamlığına cox ciddi təhlükə yaradır: “Bu məsələ insanların sağlamlığı baxımından çox aktualdır. Respublikaya keyfiyyətsiz şprislərin gətirilməsi ilə bağlı məlumatlar ciddi narahatçılq doğurur. Bu sahəyə cavabdeh olan təşkilatların həyəcan təbili çalmaması, mənşəyi məlum olmayan şprislərin idxalını dayandırmaması ictimaiyyət üçün də təəccüblüdür. Biz bir İctimai Birlik olaraq mənşəyi məlum olmayan şprislərin Azərbaycana gətirilməsinin dərhal dayandırılmasını tələb edir, bu kimi halların yolverilməz olduğunu bildiririk”.

“Ölkəyə şpris gətirən şirkətlərin fəaliyyəti ciddi yoxlanılmalıdır”

Sağlamlığa Xidmət İctimai Birliyinin rəhbəri Elçin Muxtarlı da ekspertizadan keçirilməyən, mənşəyi məlum olmayan şprislərin Azərbaycana idxalının dayandırılmasının zəruri olduğunu bildirib: “Əhalinin sağlamlığını qorumalı olan Səhiyyə Nazirliyinin aidiyyatı departamentləri bilmirəm yuxudadırlar, yoxsa gözlərini yumublar. Keyfiyyətsiz dərmanların ölkəyə gətirilməsi bir yana, həm də insanların sağlamlığına ciddi təhlükə yaradan keyfiyyətsiz şpris və iynələr Azərbaycana gətirilməkdədir. Hökumət bununla bağlı vaxt itirmədən hərəkətə keçməli, ölkəyə şpris gətirən şirkətlərin fəaliyyəti ciddi şəkildə yoxlanılmalıdır.”

İctima fəal, tibb bacısı Günel Mahmudova da “AzPolitika.info”ya bildirdi ki, işlədiyi klinikada (məlum səbəblərdən klinikanın adını qeyd etmirik) istifadə olunan şprislərin nə qədər keyfiyyətsiz və təhlükəli olduğunun şəxsən şahidi olub: “Bu şprislər o qədər keyfiyyətsizdir ki, özümüz də əziyyət çəkirik, xəstəyə də sözün həqiqi mənasında əzab verməli oluruq. Yaxşı olar ki, bu şprislərin keyfiyyətinə nəzarət olunsun.”

Beləliklə, ictimaiyyət mənşəyi bilinməyən və təhlükəli şprislərin idxalını dayandırmağı tələb edir. Bəs hökumət nə fikirləşir?

İ. İsmayılbəyli

AzPolitika.info

Şərhlər

t.ədalət 2019-10-16 22:50:20

Təkcə şpirislər deyil, saxta və mənşəyi məlum olmayan dərmanlar da var.O. Şirəliyevin dövrü səhiyyə tarixində saxta dərmanlar zamanı kimi qalacaq.Bu adam vəzifəsinin öhdəsindən, ya gələ bilmir,ya da ki qəsdən əhalinin sağlamlığına ciddi ziyan vurur.Məsələn,ölkəmizə tyaqammanın əvəzində Ukraynada zirəmilərdə hazırlanmış teokdar preparatının gətirilməsinə dəstək vermək millətə xəyanət deyil,bəs nədir?...

AAgahuseyn 2019-10-16 22:50:20

ƏRMANLARDAN da danışın keyfiyətsiz qiyməti dəyərindən 20-dəfə baha.Bakıdan 85-azn aldıqım dərmanı 2-50-qəpiyə.148-azn-ə aldıqım dərmanı 35-azn-ə,BAKIDAN qan təziqi ücün aldıqım eyni adlı dərmanın bir ayınIN QİYMƏTİNƏ bir illik dərmanı İRANDAN aldım.Bakıda 30-ədədi 20-azn olan təziq dərmanın 100-ədədi İranda 3-azn dir ölün xəcalət cəkin.Səhiyyə naziri özü müalicəyə İZRAİLƏ ğedir BİZİ İRANDAN dərman almaqa qoymur. ZİBİL DƏRMANLARI, ŞPRİSLƏRİ BİZƏ SIRIYIRLAR.Haramuz olsun qəpiyə möhtac olasınız.

TARİX 2019-10-16 22:50:20

AZƏRBAYCANDA SATILAN DƏRMANLARIN VƏ ŞİPRİSLƏRİN ƏKSƏRİYYƏTİ SAXTA VƏ KEYFİYYƏTSİZDİR. BÜTÜN BUNLAR MƏSUL OLAN ŞƏXSLƏRİN XALQIMIZA QARŞI MÜNASİBƏTİNİN TƏZAHÜRÜDÜR.

Son yazılar


Новости

Карьерный рост Илона Маска

В детстве Илон был необычным ребенком, много читал. Как вспоминал его отец, как-то Илон, когда ему было три или четыре года, спросил у него: «Где заканчивается и начинается мир?». Илон и Кимбал учились в Pretoria Boys High School. Илон окончил школу с отличными отметками по физике и информатике. При этом в школе Маску приходилось нелегко в отношениях с другими детьми, после одного из избиений ему пришлось восстанавливать сломанный нос, говорится в биографии Илона Маска в Википедии. С детства Илон много читал, любил фантастику, от Жюля Верна до Азимова, Хайнлайна и Толкина. Роман Дугласа Адамса «Автостопом по галактике» помог ему справиться с личностным кризисом в четырнадцать лет, а книги «Академия» и «Луна — суровая хозяйка» пробудили в Илоне интерес к космосу, говорится в биографии Маска на сайте «Мир фантастики». Когда Илону Маску было 10 лет, он получил в подарок первый компьютер Commodore VIC-20, который использовал для программирования, уже в 12 лет он продал за 500 долларов свою первую программу, игру Blastar, в которой можно было стрелять по инопланетянам из лазерной пушки. Чтобы избежать призыва в армию в ЮАР, мальчики уехали в Канаду к матери. Отмечается, что деньги на поездку Маск добыл сам, с помощью продажи акций фармацевтической компании. В 19 лет Илон поступил в Королевский университет в Кингстоне, Онтарио. В 1992 году Маск переехал в США и поступил в Пенсильванский университет, где получил степень бакалавра наук по физике колледжа искусств и наук, а также степень бакалавра по экономике Уортон школы бизнеса. Со временем перешел в Стэнфорд, но обучение не закончил. Карьера Илона Маска Zip2 — первая компания, которую организовали совместно братья Маск в 1996 году. Они занимались производством программного обеспечения. Их проектом был цифровой аналог «Жёлтых страниц», с помощью которого в любом районе Сан-Франциско можно было найти ближайшую пиццерию. Стартап развивался не так быстро, как хотелось Илону, но трудолюбие позволило вывести его на такой уровень, что им заинтересовались инвесторы. Вскоре фирма Compac приобрела Zip2 за 307 миллионов долларов, 22 миллиона достались лично Илону Маску и он в 27 лет стал миллионером. В марте 1999 года Илон Маск стал одним из основателей X.com (вложив 12 млн собственных сбережений), намереваясь сделать революцию в сфере банковских платежей. Уже в 2000 году произошло слияние компаний X.com и Confinity, тем самым объединились системы X.com и PayPal. Маск требовал для нового образования бренд X.com вместо PayPal. Это вызвало разногласия внутри организации, и Илон по решению Совета директоров ушел в отставку. Но стратегически и экономически Маск снова сделал верный ход. В октябре 2002 года PayPal была куплена eBay за 1,5 млрд долларов, а Илон за свои 11,7% акций получил 175 млн долларов. Илон Маск и SpaceX В июне 2002 года Маск основал свою третью компанию — SpaceX. Эта компания Илона связана с космическими разработками, целью ее создания было сокращение расходов на полеты в космос, способствование его освоению и в частности, будущая колонизация Марса. Илон Маск стал главным инженером и СЕО SpaceX. 24 марта 2006 года состоялся первый для компании запуск ракеты-носителя Falcon 1, но он завершился аварией. Однако в том же году компания SpaceX стала одним из победителей в конкурсе НАСА Commercial Orbital Transportation Services (COTS), получив суммарное финансирование в размере 396 млн долларов, для разработки и демонстрации ракеты-носителя Falcon 9 и корабля Dragon. 28 сентября 2008 года состоялся первый успешный запуск ракеты-носителя Falcon 1 и вывод полезной нагрузки на орбиту. Благодаря энергичным действиям Илона Маска, в компании разработаны два типа потенциально многократных ракет-носителей: Falcon 1 и Falcon 9, а также многоразовый космический корабль Dragon. В декабре 2008 года NASA подписало с компанией контракт на сумму 1,6 млрд. долларов на 12 запусков носителя Falcon 9, а затем и космического корабля Dragon к МКС, в качестве замены кораблей Space Shuttle после прекращения программы их запуска в 2011 году. Дальнейшими достижениями SpaceX стали: запуск корабля Dragon, который был выведен на орбиту и возвращен на Землю 8 декабря 2010 года, первая в истории посадка первой ступени на землю, выполненная после вывода полезной нагрузки на околоземную орбиту (22 декабря 2015 года), первая успешная посадка первой ступени ракеты-носителя Falcon 9 на морскую платформу Autonomous Spaceport Drone Ship (8 апреля 2016 года) и первый запуск и посадка использованной ступени ракеты-носителя Falcon 9 (31 марта 2017 года). Одной из фантазий Маска было освоение Марса. По мнению Илона, исследования Марса позволят установить цену на транспортные полеты на планету на уровне $ 500 тыс., что «вполне приемлемо» для жителей развитых стран, а также положить начало освоению других планет. «Мне нравится участвовать в проектах, которые меняют мир. Это сделал интернет, и космос, вероятно, изменит мир больше, чем, что бы то ни было. Если человечество сможет выйти за пределы Земли, очевидно, что там будет его будущее» — утверждал предприниматель. Илон Маск неоднократно высказывался за колонизацию Марса, в том числе он предлагал сбросить на полюса Марса термоядерные бомбы, чтобы нагреть поверхность планеты и сделать ее пригодной для жизни. В апреле 2016 года вышла новость, что корабль Red Dragon («Красный дракон») компании SpaceX не позднее 2018 года полетит на Марс. Есть версия, что Илон Маск, глава SpaceX, именно таким образом отреагировал на сообщение о начале реализации в «железе» перспективного российского космического корабля «Федерация». SpaceX планирует миссию в 2018 году на Марс Во время экспедиции на Марс будут отработаны технологии доставки на поверхность планеты больших грузов, передает Twitter компании. В случае успеха миссии SpaceX станет первой частной компанией, отправившей корабль на Марс. В мае 2017 года СМИ сообщили о том, что американская компания Elysium Space продает места на космическом корабле для праха умерших. На орбиту Elysium Space выведет ракета-носитель Falcon 9 компании Илона Маска Space X. Сообщается, что за 2,5 тысячи долларов родственники могут отправить останки своих родных в космос, где «звездный катафалк» будет кружить по орбите Земли два года, после чего войдет в атмосферу и сгорит. Реклама Shooting Star Memorial и Lunar Memorial на сайте elysiumspace.com В сентябре 2017 года глава компании SpaceX Илон Маск сообщил о возможности использования многоцелевой ракеты для полетов в любую точку Земли за полчаса. «Долетите до большинства мест на Земле менее чем за 30 минут и куда угодно менее чем за 60. Стоимость билета должна быть примерно такой же, как за полноценный билет на самолет экономического класса», — написал Маск в Instagram. Для новой ракеты под рабочим названием BFR будут использованы предыдущие достижения компании, как сообщали РИА «Новости». Ракета может заменить Falcon 9 и Dragon, она же может быть использована для полетов на Луну и Марс. Отмечается, что ракета BFR будет дозаправляться после выхода на околоземную орбиту, а потом лететь к пункту назначения, технология позволит летать на Луну и обратно. Tesla Илона Маска В 2003 году Илон организовал компанию, которую назвал в честь Николы Теслы «Tesla Motors». Сферой деятельности этой компании является создание экологически чистых электромобилей. В 2008 году Tesla Motors выпустила первый электромобиль «Tesla Roadster». Автомобиль раскритиковали, но Илон Маск и его компания работали над усовершенствованием машины и уже в 2011 году была представлена модель Tesla Model S. Tesla Roadster 27 сентября 2012 была запущена революционная сеть супер-заправок для путешествия на дальние дистанции. Были апробированы два электроавтомобиля Tesla Model S, которые с 28 января по 2 февраля 2014 года совершили путешествие с западного побережья до восточного. Для подзарядки использовались только «суперчарджеры» (электро-заправочные станции). Поездка из Лос-Анджелеса заняла 76 с половиной часов, и стоила $ 0, установив тем самым рекорд Гиннеса. Tesla Model S В конце 2014 года, Tesla Motors представила Tesla Model X — новый электромобиль-кроссовер. В 2016 году была представлена новая бюджетная модель — Tesla Model 3. На 2016 год цена акции компании достигает отметки в $ 231,55, рыночная капитализация составляет $ 29 млрд. Tesla Model 3 построена на новом шасси. Базовая версия электрокара сможет ускоряться с места до 96 километров в час менее чем за шесть секунд, а топовая — за 4 секунды. Запаса батарей хватит на 350−400 километров пробега. Стоимость Model 3 будет начинаться от 35.000 долларов. Tesla Model X В 2016 году «Тесла» получила не менее 373 тысяч заявок на покупку своей самой доступной модели — Model 3. Маск заявил, что в связи с очень большим количеством заказов на автомобиль компания постарается «увеличить объемы производства настолько быстро, насколько это возможно». Тогда же Илон Маск выпустил перспективный план развития деятельности Tesla, пообещав, что уже в 2017 году будут презентованы новые модели транспорта, которые работают на электрической энергии: тяжелые грузовые автомобили и городской пассажирский транспорт. Илон Маск также заявил, что Tesla Motors вполне может создать летающий автомобиль, для того чтобы он просто был, но гораздо сложнее сделать его тихим и безопасным. «Вряд ли люди будут рады ревущей над их головами машине», — цитировали СМИ слова Маска. В марте 2017 года в новостях сообщали, что компания Tesla намерена открыть свои представительства, шоу-румы и сервисные центры в Москве и Санкт-Петербурге. Hyperloop Илона Маска В 2012 году Маск, кроме объявления о своих планах по покорению космоса, анонсировал еще один проект — высокоскоростной трубопроводный пассажирский транспорт Hyperloop («гиперпетля»). В 2012 году Маск заявил в интервью, что новое транспортное средство станет в 2 раза быстрее самолета и в 3−4 раза — скоростного поезда, будет безопасным и работать на солнечной энергии, при этом Hyperloop станет намного дешевле проекта California High-Speed Rail*. В январе 2015 года Илон Маск также сообщил о желании построить пробную трассу Hyperloop длиной 5 миль в Техасе. Проект высокоскоростного трубопроводного пассажирского транспорта Hyperloop Сооснователь Hyperloop One Шервин Пишевар выражал надежду на сотрудничество с российскими властями, в частности, говорил о перспективе использования таких поездов для перевозки китайских товаров в Европу через территорию РФ, в новостях писали о возможном использовании технологии на маршруте Москва — Лондон. Летом 2017 года власти США выдали Илону Маску разрешение на начало работ по строительству тоннеля между Нью-Йорком и Вашингтоном для реализации проекта Hyperloop. Бизнесмен обещает, что его проект поможет жителям этих двух городов преодолевать расстояние в 250 км между ними менее чем за полчаса. Общественная деятельность Илона Маска Еще один из перспективных проектов Илона Маска — это SolarCity. Компания занимается производством солнечных панелей для выработки электроэнергии. SolarCity — один из ведущих поставщиков таких панелей во всем мире. Solarcity, одного из крупнейших в мире установщиков солнечных систем Миллиардер Илон Маск не забывает о благотворительности. Илон стал председателем правления благотворительного фонда Musk Foundation. В январе 2015 года фонд пожертвовал 10 млн долларов для Института будущего человечества — на исследования контроля над искусственным интеллектом. Слова президента России Владимира Путина о создании искусственного интеллекта Илон Маск прокомментировал весьма оригинально: «Я думаю, что гонка за лидерством в сфере искусственного интеллекта скорее всего приведет к Третьей мировой войне», — написал Маск. Он отметил, что в эту гонку могут быть вовлечены Россия, Китай и другие страны с высоко развитой компьютерной наукой. Президент США Дональд Трамп провел встречу с бизнесменами в Вашингтоне, 2017 год. Основатель Tesla также предположил, что сам искусственный интеллект может инициировать войну, если решит, что упреждающий удар даст больше шансов на победу. Личная жизнь Илона Маска Несмотря на активность во множестве бизнес-проектов, у Илона Маска остается время на бурную личную жизнь. Первый брак у Маска состоялся в 2000 году. Он женился на девушке Джастин, которая вместе с ним училась в университете. Второй брак Илона Маска был с британской актрисой Талулой Райли. Сначала в 2010 году они женились, потом в 2012 — развелись, а затем снова поженились в 2013 году. Окончательно пара развелась в 2016 году. Маск собирался жениться на актрисе Эмбер Херд, но накануне помолвки отказался от своего намерения. Размолвку между 46-летним миллиардером Маском и актрисой Херд спровоцировали «определенные вещи о ее поведении», которые узнал экс-жених — такую причину упоминали в новостях о разладе бизнесмена и актрисы. «Илон Маск услышал определенные вещи об ее поведении, которые его категорически не устроили. Эмбер может быть очень эгоистична и часто манипулирует другими», — сообщал источник из близкого окружения пары. Доходы Илона Маска В августе 2017 года Forbes сообщил, что состояние Илона Маска, чуть не обанкротившегося после запуска Tesla Motors и ракетной компании SpaceX, впервые превысило $ 20 млрд. В ежегодном списке богатейших технологических миллиардеров. Маск занял 12-е место с $ 20,7 млрд, опередив соучредителя корпорации Microsoft Пола Аллена ($ 20,5 млрд) и председателя совета директоров компании Alphabet Эрика Шмидта ($ 12,4 млрд). Сообщается, что с марта 2017 года, по версии Forbes, Илон Маск разбогател почти на $ 7 млрд. Эти данные издание пояснило ростом капитализации SpaceX, стоимость которой была оценена в $ 21 млрд. Маску принадлежит более половины SpaceX. В то же время в биографии Маска в Википедии говорится, что в июле 2017 года он занял 80-е место в списке самых богатых людей мира с 16,1 млрд долл. В декабре 2016 года Илон Маск занял 21 место в списке самых влиятельных людей мира, составленном Forbes. Илон Маск в кино Илон Маск очень популярен в США. По словам Джона Фавро, режиссёра фильма «Железный человек» (2008), Илон Маск послужил прообразом Тони Старка, которого сыграл Роберт Дауни-младший. В 2010 году Маск появился в фильме «Железный человек 2» в роли самого себя (по сюжету Илон — приятель Тони Старка). Кадр из фильма «Железный человек-2» Илон Маск озвучил камео в 12 эпизоде 26 сезона мультсериала «Симпсоны», вышедшеем 25 января 2015 года. В 9 эпизоде 9 сезона сериала «Теория большого взрыва» Маск также сыграл камео. В 2017 году снялся в комедии «Почему он?» в роли самого себя. Маск умеет водить самолет. Илон владел самолетом Aero L-39 Albatros чехословацкого производства, реактивным самолетом Dassault Falcon 900. В октябре 2013 года Маск выкупил на аукционе за 997 тысяч долларов автомобиль-субмарину Wet Nelliе из фильма 1977 года о Джеймсе Бонде «Шпион, который меня любил». Источник:svpressa.ru

Автопилот Теслы с каждом разом становится безопаснее

В январе 2016 года Элон Маск предсказал, что автомобили Tesla смогут самостоятельно проехать от восточного побережья США до западного «примерно через 2 года», но этого не произошло. Недавно страница автопилота Tesla была наконец обновлена, и по мнению её автора она сможет стать настолько хорошей, что в обозримом будующем больше не потребует человеческого контроля. Тесла цепляется за старую общепринятую мудрость В 2014 году компания Tesla начала поставки первого поколения оборудования для автопилота. Общество инженеров-автомобилестроителей опубликовало пятиуровневую таксономию автономных систем вождения, которая предусматривала постепенную трансформацию систем помощи водителю, известную как «уровень 2» на языке SAE, в полностью автономные системы, которые могли бы работать без человеческого контроля, «уровни 4 и 5». Но в последние пять лет произошли серьезные изменения в философии компании. Большинство автопроизводителей теперь рассматривают человеческий контроль и полное автономное вождение как совершенно отдельные самостоятельные секторы автомобильного рынка. Ни одна из компаний не продвинулсь в автопилотировании так далеко, как Google, чей проект автопилотирования был выделен как Waymo. Примерно в 2012 году инженеры Google разработали систему вождения по шоссе и позволили некоторым рядовым пользователям протестировать её. Водители были предупреждены, что система ещё не была полностью автономной, и им было поручено постоянно следить за дорогой. Но команда самостоятельного управления обнаружила, что пользователи слишком быстро стали доверять системе. Автомобильные камеры показали, что пользователи-контролёры дремлют или общаются по мобильнику, опустив голову. И это создавало большой риск для их безопасности. «Трудно одержать победу, потому что бета-тестеры потеряли контекстную осведомленность», — заявил в 2017 году генеральный директор Waymo Джон Крафчик. Таким образом, Google отказался от планов по проекту помощи водителю на шоссе и решил заняться другим видом беспилотного движения — службой такси, которая первоначально будет распространена в столичным районе Феникс (Washington DC). Там есть широкие, хорошо обозначенные улицы, а снег и лед там крайне редки. Предоставление услуг по автопилотированию в Финиксе должно быть значительно проще, чем разработка автомобиля с автопилотом с его применением в разных городах. У этого подхода есть и другие преимущества. Автомобили с автоматическим управлением получают информацию из базы карт высокого разрешения. Сбор картографических данных в одном районе города сделать намного проще, чем пытаться составить карту всего мира. Такие автомобили не используют лидарные датчики ориентации, стоящие десятки тысяч долларов, что существенно удешевляет стоимость автомобиля. Предложенный экономичный проект более жизнеспособен для служб такси без водителя, поскольку система с автопилотом заменяет дорогого живого таксиста. За последние три года большинство других компаний, работающих над технологиями самостоятельного вождения, последовали примеру Waymo. Так в 2016 году General Motors купила стартап под названием Cruise и начала работать над созданием автономной службы такси в Сан-Франциско. В 2017 году Ford сделал аналогичную ставку на Argo, и сейчас компания разрабатывает проект автономной службы такси в Майами и Вашингтоне. Volkswagen и Hyundai заключили сделку со стартапом Aurora, соучредителем которого является Крис Урмсон, бывший лидер проекта Google по самостоятельному вождению, — для разработки полностью автономных служб такси. Технологические компании, такие как Uber и Zoox, также планируют ввести автономные службы такси. Бизнес-модель Теслы Тесла, тем временем, упорно выдвигается вперед со своей первоначальной стратегией. В течение двух лет Tesla взимала с клиентов 3000 долларов за пакет с полным самостоятельным вождением. Но прогресс был медленным. И это поставило Теслу в тупик. Отказ от старой стратегии, скорее всего, потребует возмещения средств клиентам, которые заплатили за пакет «Самостоятельное вождение», что было в конечном итоге неудобно и дорого. Вместо этого, решение Тесла состояло в том, чтобы изменить стратегию. «У нас уже есть все возможности для вождения автопилотом на автомагистралях», — сказал в январе Элон Маск. «Таким образом, сейчас мы можем ездить автопилотом не только прямо по шоссе, но и делать повороты на развязки и боковые дороги». Очевидно, что водитель должен следить за автомобилем, чтобы он не разбился. На прошлой неделе Tesla объявила о перестановке ценовой структуры автопилота, которая отражает это новое, более щедрое определение полного самостоятельного вождения. Ранее функции помощи водителю продавались как часть уровня расширенного автопилота Tesla, стоимость которого составляла 5000 долларов. Клиенты могут заплатить дополнительно 3000 долларов за пакет «Самостоятельное вождение». Но люди, которые уже заплатили за этот пакет, не получили никакой дополнительной функциональности. Они ждали, ну, в общем, «полного вождения», т.к. машины, способной вести себя без присмотра человека. Новая структура ценообразования определяет полное самостоятельное вождение по-разному. Например, возможность навигации по развязкам на автостраде была изменена с «Расширенного автопилота» в старой структуре ценообразования на «Полное самостоятельное вождение» в новой. Позднее в этом году Tesla с пакетом «Full Self-Driving» сможет «распознавать светофоры и знаки остановки и реагировать на них», а также выполнять «автоматическую езду по улицам города». Следовательно, сейчас Тесла, похоже, определяет «полное самостоятельное вождение» как систему, которая может справиться с большинством дорожных условий под наблюдением водителя-человека. Тесла все еще стремится улучшить систему настолько, чтобы — в конечном итоге она могла работать без человеческого контроля. Но в то же время новая структура ценообразования делает вещи более комфотными для пользователя, поскольку Tesla теперь может утверждать, что клиенты уже получили функции «полного самостоятельного вождения», такие как способность останавливаться у знаков «стоп». Стратегия Теслы может покалечить людей С точки зрения бизнес-стратегии, сдвиг Теслы имеет определенный смысл. Вспомните историю о том, как ранние бета-тестеры Google наносили макияж или возились со своими телефонами, когда им следовало следить за прототипами автомобилей Google. Человеку действительно трудно обращать внимание на дорогу, когда едешь на машине, которая в основном движется сама. Чем лучше технология самостоятельного вождения, тем легче для ума водителю терять бдительность и тем меньше вероятность, что он будет готов, когда потребуется вмешательство. Эта динамика имела трагические последствия год назад, когда автомобиль Uber сбил и убил пешехода в Темпе, штат Аризона. Видео с видеорегистратора показывает, как водитель безопасности несколько секунд смотрел вниз на колени перед аварией. Записи из Хулу показывают, что в то время она транслировала телевизионное шоу на свой телефон. Ведущие автомобильные компании предпринимают ряд мер предосторожности, чтобы избежать повторения этой трагедии. Водители безопасности проходят обширную подготовку, прежде чем им разрешают садиться в авто. Некоторые компании ограничивают часы работы своих водителей. Многие компании помещают в каждую машину по два человека — один за рулем, а другой — «штурман», следящий за тем, чтобы водитель оставался бдительным. План Tesla состоит в том, чтобы по сути запустить масштабный проект по тестированию автомобилей без водителей, используя своих клиентов в качестве неоплачиваемых водителей безопасности. Водители не получают реальной подготовки об опасностях невнимательного использования автопилота. Тесла не ограничивает количество часов, в течение которых люди могут водить машины, и компания, очевидно, не нанимает кого-то, чтобы сидеть на пассажирском сиденье. Тесла принимает несколько важных мер предосторожности. Автомобиль Тесла обнаруживает, не находятся ли руки водителя на руле, и выдает серию возрастающих предупреждений, который в конечном итоге останавливается, если водитель их игнорирует. Сообщения на экране предупреждают водителей об опасностях невнимательного вождения. Тем не менее, есть основания сомневаться в том, что эти меры достаточны для того, чтобы водители могли выполнять свои задачи. И эта проблема будет только усугубляться, поскольку автопилот начинает перемещаться по развязкам на автостраде, поворачивать и останавливаться на светофорах. Если ваша машина благополучно отвезет вас домой с работы в течение 100 дней подряд, естественно можно немног притупить бдительность. Но если автомобиль совершает серьезную ошибку во время 101-й поездки, возможно, вы не уделяете достаточного внимания вмешательству и предотвращению аварии. Всего несколько секунд невнимания, и можно пропустить смертельную ошибку. Владелец Tesla Уолтер Хуанг умер в марте 2018 года после того, как его модель X направилась в бетонную полосу движения со скоростью 70 миль в час. Малоконтрастные полосы движения вынудили транспортное средство покинуть свою полосу движения и перейти в «зону гор» — треугольную зону асфальтированной дороги, которая отделяла полосы движения шоссе от полосы движения. Если бы Хуан не ожидал, что Модель X совершит эту конкретную ошибку, было бы легко предположить, что это был отрезок пути, который не требовал его пристального внимания. Маск утверждает, что период тестирования будет довольно коротким, потому что вскоре технология станет намного безопаснее, чем водитель-человек. «Когда мы подумаем, что это безопасно для полного самостоятельного вождения? Вероятно, ближе к концу года», — сказал Маск. Но это похоже на еще один из чрезмерно оптимистичных прогнозов. Отсутствие датчиков ориентации (лидаров) осложнит автопилотное вождение. Лидар помогает убедиться, что автомобиль не направляется прямо в большие препятствия, такие как бетонные перегородки или другие транспортные средства. Совсем недавно, в октябре прошлого года, «Автопилот» все еще врезался в остановленные машины. Тем не менее, даже с лидаром и многолетним опережением Теслы, Вэймо изо всех сил пытался добиться работы без водителя в одном мегаполисе. Тесла работает над достижением полностью автономной работы в широком диапазоне транспортных и погодных условий на разных континентах. Очень трудно поверить, что это произойдет в 2019 году.