ADDIM-ADDIM SİSTEM DƏYİŞİKLİYİNƏ DOĞRU... - Əliyevlərin yeni komandası və müxalifətin seçim zamanı - TƏHLİL

 İsmayıl İSMAYILBƏYLİ

Son dövrlərdə ölkədə baş verən proseslərin, müxtəlif mənbələrdən daxil olan məlumatların təhlili oktyabrın 15-də Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə keçirilən və məhdud sayda hökumət üzvünün iştirak etdiyi iqtisadi müşavirənin Azərbaycanda YENİ BİR DÖVRÜN başlanğıcı ola biləcəyini gözləməyə əsas verir. Hələlik kadrların yenilənməsi və ya çox ciddi kadr islahatları şəklində özünü biruzə verən bu prosesin ölkənin siyasi və iqtisadi idarəçiliyində önəmli keyfiyyət dəyişikliklərinə səbəb olacağına böyük ümidlər yaranıb. Daha açıq desək, tutduğu postu DÖVLƏT İÇİNDƏ DÖVLƏTƏ ÇEVİRƏN siyasi və maliyyə oliqarxlarının hakimiyyətinə son verilərək, yerlərinə xalqla ünsiyyətə girməyi bacaran gənc, müasir düşüncəli menecerlərin gətirilməsi həm də SİSTEM DƏYİŞİKLİYİNƏ hazırlığın anonsu kimi qəbul edilə bilər.

Oliqarxik sistemin sıradan çıxarılmasına "kiçiklərdən" başlanıldı

Hər halda, idarəetməyə tamamilə fərqli təfəkkürlü, müasir baxışlara malik, totalitar düşüncələrdən uzaq, adları korrupsiya və rüşvətə bulaşmamış, oliqarxik sistemin bir parçası kimi tanınmayan şəxslərin gətirilməsi bunu düşünməyə əsas verir. Əlbəttə, ümidlərin nə qədər doğrulacağını zaman göstərəcək.

Bununla belə, qeyd etmək lazımdır ki, göründüyü qədər də sadə olmayan bu prosesin başlanması hələ 2016-cı ildə reallaşdırılan Konstitusiya dəyişikliyindən sonra gözlənilirdi. Ancaq böyük ehtimalla, qarşıdan 2018-ci il prezident seçkilərinin gəlməsi, oliqarxların əllərindəki maliyyə gücündən istifadə edərək ölkədə qarışıqlıq yarada biləcəkləri təhlükəsi nəzərə alınaraq, bu proses bir müddət təxirə salındı.

Hökumətdə 2018-ci il prezident seçkilərindən dərhal sonra başlanan və mərhələlərlə davam edən kadr dəyişiklikləri (Həmin ərəfədə Səlim Müslümov, Heydər Əsədov kimi mini, Ziya Məmmədov, Fazil Məmmədov kimi iri oliqarxların vəzifədən götürülməsi) isə hələ bir müddət əvvəl startı verilmiş, Eldar Mahmudovun “çetesinin” ifşasından sonra isə zərurətə çevrilmiş oliqarxik sistemin sıradan çıxarılması istiqamətində SİYASİ İRADƏNİN olduğunu ortaya qoymuşdu.

Təbii ki, bu prosesin davamı, nəticəyə çatdırılması, oliqarxik sistemin yeni və normal bir sistemlə əvəzlənməsi üçün daha ciddi dəyişikliklərə ehtiyac duyulurdu. Daha açıq desək, bu sistemin SÜTUNLARI hesab edilən mühafizəkar şəxslərin yeni təfəkkürlü kadrlarla əvəzlənməsi zəruru idi.

Onlara toxunulması, əllərindəki gücün alınması riskli idi, ancaq... 

Bu da asan deyildi, indi də asan deyil! Söhbət mövcud sistemin qurucularının, bu sistemi qoruyub saxlayanların dəyişdirilməsindən, onların maraqlarına toxunulmasından, əllərindəki GÜCÜN, səlahiyyətin alınmasından gedir! Söhbət bütün ölkə üzrə bir-birinə müxtəlif tellərlə bağlanmış, ümumi maraqları olan, arxasında müəyyən XARİCİ QÜVVƏLƏRİN də dayandığı bir səbəkənin mövcudluğuna son verilməsindən gedir!

Bunu sadəcə kadr dəyişikliyi, yerdəyişməsi kimi izah etmək, prosesin əhəmiyyətini kiçiltmək doğru deyil, sadəlövh yanaşmadır. Hər kəs, hətta 2018-ci ildən bu yana həyata keçirilən dəyişiklikləri sıradan bir hadisə kimi qələmə vermək istəyənlər də, verilən qərarların nə qədər RİSKLİ olduğunu, nə qədər ciddi HAZIRLIQ, SİYASİ İRADƏ tələb etdiyini yaxşı bilirlər.

Təsadüfi deyil ki, hətta ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri belə bu prosesin əhəmiyyətini xüsusi olaraq qeyd edib. Hazırda ABŞ-da yerləşən Xəzər Siyasət Mərkəzinin İdarə Heyətinin üzvü olan Robert Sekuta ölkəmizdəki bu proseslərə həsr etdiyi «Azərbaycanda genişləndirilmiş iqtisadi islahatlar» adlı məqaləsində aparılan kadr islahatlarının Vaşinqtonda da təəccüblə qarşılandığını gizlətməyib. “... 1994-cü ildən bəri Prezident Administrasiyasının rəhbəri postunda çalışan Dr.Ramiz Mehdiyevin vəzifədən getməsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıdı. 80 yaşı adlamış R.Mehdiyev, Qərb ideya və islahatlarına qarşı şübhəçi yanaşmaya malik birisi kimi xarakterizə edilirdi”, – deyə, diplomat başlanan prosesin böyük dəyişikliyə doğru getdiyinə işarə vurub.

Oliqarxik sistemdən bəhrələnənlər dəyişikliyə gedən yolu “minalamağa” cəhd edir...

Bir daha qeyd edək ki, biz hələlik SİSTEM DƏYİŞİKLİYİ baş verdiyini iddia etmirik. Ancaq bunun həyata keçirilməsi üçün çox əhəmiyyətli KADR DƏYİŞİKLİKLƏRİNİN reallaşdırıldığını, bir növ bazanın yaradılması prosesinin getdiyini söyləyirik. Bu da təbiidir: yeni sistemi yalnız yeni kadrlarla yaratmaq mümkündür!

Əlbəttə, belə əhəmiyyətli bir prosesin ağrısız baş verəcəyini, müqavimətin olmayacağını və ya olmadığını düşünmək sadəlövhlük olardı. Ciddi dəyişikliyə hazırlıq bu sistemdən faydalananları təbii olaraq özünüqoruma instinkti ilə hərəkət etməyə, təhlükəni görərək, “müqavimət cəbhəsi” yaratmağa vadar edir.

Dəyişilməsinə hazırlıq gedən oliqarxik sistemdən faydalananlar isə yalnız üzdə olan, vəzifədən götürülən kiçik bir qrup oliqarx və onların yaxın ətrafı deyil. 20 il, 25 il vəzifədə olaraq SİYASİ və İQTİSADİ oliqarxa çevrilənlərə bağlı minlərlə, 10 minlərlə şəxs bu sistemdən bəhrələnib, bəhrələnməkdədir. Hansı ki, bunlar siyasi, ictimai baxımdan cəmiyyətin aktiv hissəsidir. Oliqarxların nəzarətində olan sahələrdə çalışanlarla, korrupsiya və rüşvət zəncirində yer alan minlərlə şəxslə yanaşı, xeyli sayda siyasi partiya və onların yaxın çevrəsi, QHT-lər, media nümayəndələri də oliqarxik sistemin bir parçasına çevrilib.

Bu sistemin dəyişilməsi onların bir çoxu üçün MƏCHUL, bəziləri üçün hətta QARANLIQ GƏLƏCƏK vəd edir. Ona gərə də, onların “müqavimət cəbhəsində” birləşməyə, sistem dəyişikliyinə gedən yolu “minalamağa” cəhd edəcəyi və ya etdiyi şübhə doğurmur.

İslahatlara qarşı olanların 2 yolu və Prezidentin əks həmləsi...

Bu zaman görə biləcəkləri iki iş var:

Birincisi, iqtisadi sabotaj, çirkin iftiralar və digər yollarla Prezidentin vəzifəyə təyin etdiyi yeni təfəkkürlü komanda üzvlərini nüfuzdan salmaq, onlara, deməli həm də hakimiyyətə olan inamı sarsıtmaq.

İkincisi, siyasi gərginliyi “alovlandırmaq”, siyasi sabitliyi təxribatlarla, müxtəlif yollarla pozmaqla, hətta qanlı qarşıdurmalar yaratmaqla, dəyişikliyin qarşısını almaq, islahatları yarıda saxlamaq.

Müşahidələr və daxil olan məlumatlar “vurulan” və ya “vurulacağını” gözlənən oliqarxların hər iki yoldan istifadə edərək, islahatları və dəyişikliyə gedən yolu bağlamağa çalışdıqlarını göstərir.

Birinci bənddə qeyd etdiyimiz məsələlərlə bağlı Prezident özü son iqtisadi müşavirədə açıq şəkildə danışdı. Həmin müşavirədə deyilənlərdən məlum oldu ki, əvvəla, mühafizəkar dəstə adlandırılan kəsim uzun müddət müxtəlif yollarla ölkə başçısının iqtisadiyyatı liberallaşdırmaq, dövlət strukturlarında korrupsiya və rüşvəti aradan qaldırmaq cəhdlərinin qarşısını alıb.

Hesab olunurdu ki, bizdə elə sahələr var ki, orada islahatlar aparıla bilməz. Onlardan biri də vergi sistemidir. Hesab olunurdu ki, necə deyərlər, o biabırçı vəziyyət əbədi qalmalıdır və burada heç bir irəliləyişə nail ola bilmərik. Amma hər kəs gördü ki, biz vəziyyəti islahatlar yolu ilə düzəldə bildik”, - deyən Prezident, Azərbaycanda uzun illər hökm sürən vergi və gömrük “reketçiliyinin” arxasında mühafizəkar dəstənin dayandığını, onların ölkə rəhbərliyinin bu sahədə islahatlar aparmaq cəhdlərinin qarşısını müxtəlif yolarla aldığını bəyan etmiş oldu.

Anti-korrupsiya tədbirləri sabotaj olundu, Asan Xidmət yarandı...

Hansı yollarla, bunu Prezident “dərinə getmək istəmədiyini” deyərək açıqlamadı. Ancaq hələ 2011-ci ildə Prezidentin təşəbbüsü ilə başlayan korrupsiyaya qarşı mübarizə tədbirlərini mühafizəkar dəstənin necə sabotaj etdiyindən məlumatlı olanlar üçün bunu təsəvvür etmək çətin deyil.

Həmin vaxt rüşvət və “paket” sisteminin ləğvinə qarşı birləşən mühafizəkarlar bir MƏRKƏZDƏN idarə olunurmuş kimi sabotajla - dövlət aparatının işini iflic etməklə, kütləvi istefa ərizələri yazdırmaqla prosesin dərinləşməsinin qarşısını aldılar, hətta əvvəlki vəziyyətin bərpa olunmasına nail oldular.

Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, məhz bundan sonra Prezidentin təşəbbüsü ilə ölkədə əhaliyə xidmətdə rüşvətin olmadığı alternativ bir xidmətin – ASAN Xidmətin qurulmasına qərar verildi. 2012-ci ildə fəaliyyətə başlayan bu xidmətin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi sayəsində mühafizəkar dəstənin əsas “silahlarından” biri əllərindən alındı. Piramida şəkilli, bir-birinə bağlı rüşvət zənciri qırıldı. Bu da digər sahələrdə islahatlar aparılmasına münbit şərait yaratdı.

Konstitusiya dəyişiklikləri: oliqarxların çökdürülməsinin yeni mərhələsi başladı

Ardınca, 2016-cı il Konstitusiya dəyişikliklərindən sonra Prezident Əliyev özünün ən yaxın silahdaşı Mehriban xanım Əliyevanı I vitse-prezident təyin etməklə, islahatlar kursunu daha da dərinləşdirdi. Vergi, sosial müdafiə, gömrük, nəqliyyat kimi mühafizəkar dəstənin maliyyə gücünü formalaşdıran sahələr onların əlindən alınaraq, bu sahələrin idarə edilməsi yeni təfəkkürlü gənc kadrlara həvalə edildi. Onların maliyə-bank sektorundakı əlləri “kəsildi”, əsas söz sahibi olduqları biznes sektorlarından sıxışdırılıb çıxarıldılar. Beləliklə, oliqarxların iqtisadi sabotajla islahatların qarşısını almaq imkanları əllərindən alındı.

Buna görə də oliqarxlar, Prezidentin müşavirədə qeyd etdiyi kimi, ikinci bir yola əl atdılar – şantaj, böhtanla gənc kadrları, dolayısıyla islahatları “baltalamağa” başladılar. Əlbəttə, onlara xidmət edən partiya, QHT rəhbərləri, iş adamları və medianın vasitəsi ilə..

“Onu da bildirməliyəm ki, bu gün iqtidarda olan bəziləri də islahatlara qarşı çıxış edirlər. Bu islahatlar onların şəxsi maraqlarına toxunur. Onlar hər vəchlə bizim işimizə əngəl törətmək istəyirlər. İslahatlara meyilli olan, yeni təfəkkürə malik kadrları qaralayırlar, o cümlədən mətbuatda. Mətbuat bir növ daxili mübarizə növünə çevrilib. Bu, dözülməzdir. Mən indi dərinə getmək istəmirəm. Amma bildirməliyəm: bu, dözülməzdir, bir hökumətin bəzi üzvləri digər üzvləri tərəfindən şantaj edilir. Onlar ləkələnir. Prezidentin tapşırığı ilə onların apardığı islahatların üzərinə kölgə salınır. Dözülməz vəziyyətdir”, –deyə Prezident bunu bütün ictimaiyyətə açıq şəkildə bəyan etməkdən çəkinmədi.

Yeni mərhələ: oliqarxik sistemin bütün ünsürləri ilə iplər tam qoparılır

Bununla da, Prezident oliqarxların şantajlarına boyun əymək niyyətində olmadığını, mühafizəkar dəstənin - oliqarxik sistemin bütün ünsürləri ilə ipləri tam qoparmağa hazır olduğunu elan etmiş oldu.

“Əgər kimsə hesab edir ki, biz bununla barışmalıyıq, səhv edir. Çünki islahatlara alternativ yoxdur. Kim bu yolun yolçusudursa, əlbəttə, işləyəcək. Amma kim buna qarşı çıxır və altdan-altdan bizim işimizə mane olmaq istəyir, əlbəttə ki, biz belə adamlarla bir yolun yolçusu ola bilmərik”, – deyən Prezidentin sonrakı günlərdə atdığı addımlar verilən qərarın nə qədər qəti olduğunu ortaya qoydu. Artıq bu “cəbhənin” tam şəkildə nəzarətə alındığı nümayiş etdirildi...

Odur ki, mühafizəkarların yeganə ümidi yuxarıda qeyd etdiyimiz ikinci yola qalır...

Mühafizəkarlar yenə ən yaxşı bacardıqları yola əl atırılar 

Qeyd edək ki, islahatlara, yeniliyə dirəniş göstərən qruplaşma ölkədə hər hansı sahədə onların maraqlarına toxunan dəyişikliklər həyata keçirilməsi ehtimalı yarananda, ölkənin demokratikləşməsinə doğru addımlar atılanda əsasən siyasi gərginliyi artırmağa cəhd edirlər. Ötən illər ərzində heç bir əsas və lüzum olmadığı halda hansısa müxalifət liderinə, funksionerinə, vətəndaş cəmiyyətinin təmsilçisinə və ya azad media orqanına hücumlar təşkil edilərək, ölkədə siyasi gərginliyin artırılmasına çalışıldığını az müşahidə etməmişik.

Prezidentin əfv etdiyi şəxsin qısa bir müddət sonra yenidən həbs edilməsinin, fərqli mövqe ortaya qoyan insanlardan düşmən obrazı yaradılmasının, onların linc edilməsinin məqsədi heç də hər zaman hakimiyyətə, dövlət başçısına xidmət məqsədi daşımayıb, bəzən sadəcə ölkədə qarşılıqlı nifrəti gücləndirərək, oliqarxik sistemin mövcudluğunu qorumaq olub.

Düzdür, İlham Əliyev ölkənin güc strukturlarında qəfil dəyişikliklər həyata keçirərək, birbaşa özünə sədaqətli şəxsləri vəzifəyə gətirməklə bu cür təxribatların qarşısını böyük ölçüdə aldı. 

Ancaq mühafizəkar dəstənin bu istiqamətdəki imkanlarının tam ortadan qaldırıldığını iddia etmək mümkün deyil. Təsadüfi deyil ki, sistem dəyişikliyinə yönəlik islahatlara hazırlığın başlanılmasından, oliqarxların ard-arda vəzifədən uzaqlaşdırılmasından sonra bəzi çevrələrin radikallığı daha da artıb.

Məsələn, şübhə yoxdur ki, xaricdə “söyüş müxalifəti” adı qoyulan adamların internet televiziyalarında çox səviyyəsiz bir formada ölkə rəhbərliyinin hədəfə götürülməsinin, silahlı inqilab çağırışlarının arxasında hansısa ölçüdə elə Bakıdakı oliqarxlar da dayanır. O oliqarxlar ki, bu yolla siyasi, iqtisadi islahatların qarşısını almaq, özlərinin hələ də hakimiyyət üçün lazımlı olduğunu sübut etmək istəyirlər.

Oliqarxiq sistemdən ağır zərbələr alan müxalifət partiyaları onların maraqlarına xidmət edir? 

Nə qədər qəribə də olsa, illər uzunudur ki, məhz bu sistemdən ağır zərbələr alan bəzi müxalifət partiyaları da ölkədə mitinqlərə start verməklə, razılaşdırılmamış aksiyalar keçirməklə onların maraqlarına xidmət edən addımlar atmış olurlar. Bunu bilərəkdən edirlər, yoxsa bilməyərəkdən, demək çətindir. Ancaq faktdır ki, hazırda ölkədə qarşıdurmanın yaranmasına xidmət edən hər bir addım köhnə sistemin qurucularının və tərəfdarlarının maraqlarına xidmət edir.

Əlbəttə, mitinq keçirmək, kütləvi aksiyalarla hakimiyyətə və cəmiyyətə öz gücünü nümayiş etdirmək, tələblərini səsləndirmək hər bir siyasi partiyanın konstitusion haqqıdır. Ancaq indiki dövrdə bunu etmək, sadəcə doğru deyil, dövlətin və xalqın maraqlarına uyğun hesab oluna bilməz. Niyə?

Əvvəla, hakimiyyətdəki mövqeyini, əvvəlki imkanlarını itirsələr də, hələ də maliyə gücünü, vaxtilə vəzifəyə yüksəlməsinə, varlanmasına kömək etmiş olduqları yüzlərlə, minlərlə şəxsə təsirini saxlayan oliqarxiq sistemin əsas fiqurları və ya fürsətdən istifadə edən maraqlı xarici kəşfiyyatlar bu aksiyalarda təxribatlar törədə, ölkəni qanlı qarşıdurmalara sürükləyə bilərlər.

Bundan sonra ölkədə hansı vəziyyətin yaranacağını, yaxud yaradılacağını təsəvvür etmək çətin deyil. Yəni, indiki vəziyyətdə etiraz aksiyalarının, xüsusən də razılaşdırılmamış aksiyaların keçirilməsi ÖLKƏ ÜÇÜN RİSKLİDİR, Azərbaycan dövlətinı çox ağır bədəllər ödəmək məcburiyyətində qoya bilər. Bir dəfə daxili qarşıdurmanın şiddətlənməsinin nəylə nəticələndiyini görmüşük - ölkə, öz ərazisinin 20 faizini faktiki olaraq itirdi. Odur ki, hər kəsin Azərbaycanı yenidən belə bir duruma salamağa çalışan xarici və daxili qüvvələrn mövcudluğunu nəzərə alaraq, sonunu görmədiyi addımlardan çəkinməsi lazımdır.

İkincisi, indi keçirilən aksiyaların xalqın hakimiyyətə olan münasibətini ifadə edəcəyini iddia etmək də mümkün deyil. Çünki kadr islahatları nəticəsində gücünü, mövqeyini itirən oliqarxik sistemin parçaları da prosesdən narazı olduğundan, indi müxalifətin təşkil etdiyi aksiyalarda onların gizli dəstəyi ilə iştirakçı sayının nominal artımı müşahidə oluna bilər. Ancaq onların yeganə məqsədi ölkədə islahatları durdurmaq, hətta köhnə vəziyyəti bərpa etməyə nail olmaqdır.

Yəni, indiki vəziyyətdə müxalifətin aksiyalar keçirmək cəhdi sadəcə oliqarxların maraqlarına xidmət edə bilər. Bu baxımdan, əgər müxalifətin hədəfi həqiqətən də ölkədə nələrinsə müsbətə doğru dəyişməsidirsə, onda islahatların davam etdiyi müddətdə mitinqlərə ara verdiyini bəyan etməsi ən doğru addım olardı.

Fikrimizcə, qarşıdan parlament seçkilərinin gəldiyini nəzərə alaraq, həmin dövrə qədər təşkilatlanmağın qayğısına qalmaq, öz gücünü qoruyub saxlamaq, hakimiyyət daxilindəki mühafizəkar dəstənin “təmizlənməsinə” qədər “taym aut” götürmək, həm Azərbaycan dövlətinin, elə həm də müxalifətin özünün maraqları baxımından ən düzgün seçim olardı.

Məhz parlament seçkilərinin necə keçirilməsi, Azərbaycanda başlanan kadr dəyişikliklərinin və iqtisadi islahatların siyasi islahatlarla davam etdirilib-etdirilməyəcəyini, yəni SİSTEM dəyişkliyinin baş verib-verməyəcəyini göstərəcək.

Əgər doğrudan da hakimiyyət islahatlar kursuna sadiqdirsə, ölkədən mühafizəkar sistemin bütün qalıqlarını silib atmaq niyyətindədirsə, parlament seçkiləri də böyük ölçüdə demokratik şəkildə keçiriləcək. Hakimiyyətin seçkilərə saxtakarlığa ümid edən, məddahlıqdan başa heç bir özəlliyi ilə seçilməyənlərlə deyil, namizəd olduğu bölgədə tanınan, insanların inamını, hörmətini qazanan, seçicilərdən səs ala biləcək şəxslərlə qatılması bunun ilk göstəricisi olacaq.

Bunu təbii ki, həm də müxalifət təmsilçilərinin dairələrdə normal şəkildə təbliğat aparmasına, seçkilərdə qalib gələnlərin parlamentə düşməsinə mane olunub-olunmaması da göstərəcək.

İslahatların dərinləşəcəyinə dair bəyanatlar proseslərin təxminən bu istiqamətdə davam edəcəyini, Milli Məsclisin tərkibində əhəmiyyətli dəyişikliklərin olacağına ümid yaradır. İqtidar deputatlarının səviyyəli, nüfuzlu şəxslərdən təşkil edilməsi, müxalifətin Milli Məsclisə buraxılması Azərbaycanda siyasi mübarizənin meydanlardan parlament divarlarının arasına keçməsinə gətirib çıxarar. İqtidar-müxalifət mübarizəsinin sivil müstəviyə daşınması, iki tərəf arasında düşmənçiliyin normal siyasi rəqabətə çevrilməsi həm ölkənin gələcəyi, həm də Qarabağ məsələsi, daxil problemlərin həlli baxımından alternativsiz seçimdir.

Əlbəttə, burada əsas məsuliyyət və görüləcək işlər hakimiyyətin yeniləşən komandasının, o cümlədən  yeni güc nazirlərinin üzərinə düşür. Ancaq müxalifətin də münasibətlərin sivil müstəviyə daşınması üçün atmalı olduğu addımlar az deyil. Hakimiyyətə qarşı düşmənçiliyə söykənən təbliğatdan imtina olunması, “söyüş müxalifəti”, silahlı inqilaba çağıranlarla hər hansı bağlılığın olmadığının rəsmən bəyan edilməsi, qisasçılıq mövqeyində olanlarla yolların ayrılması, aparılan islahatlara, kadr dəyişikliklərinə obyektiv qiymət verilməsi bu istiqamətdə müxalifətdən gözlənilən addımlardır.

Qəbul və etiraf etmək lazımdır ki, məhz Prezident Əliyev və onun ən yaxın silahdaşı xanım Əliyeva apardıqları AĞILLI SİYASƏT nəticəsində Azərbaycanda uzun illər ərzində mövcud olan və ölkənin əsas probleminə çevrilən oliqarxik sistem sıradan çıxarılmaqdadır. 

Belə demək mümkünsə, Azərbaycanda hakimiyyətin içəridən dəyişilməsi prosesi gedir. Ölkə rəhbərliyinin nəzarəti altında hakimiyyət mühafizəkarlardan alınaraq, yeni təfəkkürlü gənclərə ötürülür. Yəni, tez-tez vurğulandığı kimi, ölkədə "yuxarıdan inqilab" baş verməkdədir.

Ölkənin işıqlı gələcəyi üçün bu prosesin uğurla başa çatması çox əhəmiyyətlidir. Odur ki, oliqarxik sistemin  son qalıqlarının təmizlənməsi prosesinin önünü kəsə biləcək bütün addımlardan qaçmaq, qansız-qadasız başa çatdırılmasıa dəstək vermək zəruridir. Azərbaycan dövlətinin bu günü və gələcəyi naminə...

Şərhlər

SOS! 2019-11-23 08:34:03

AZAD AZƏRBAYCANDA HEÇ KİM HEÇ ..DURA DA BİLMƏZ-hər kəsin ...nün razmerinə uyğun ...

Balta 2019-11-09 08:00:57

MƏmmədyarovun nazirliyində bir dənə yeni-yalançı qurum-inspeksiya yaradıblar, amma bu qurumun fəaliyyətindən əsər-əlamət belə yoxdur, siyasi təhlil kimi vacib sahə də belə biabrçı durumdadır, xin ayrı-ayrı kriminal klanlardan ibarət biabrçı bir qurumdur, bura artıq islahatıar da kömək etməz, onu ancaq və ancaq ləğv edib, yerində tamamailə yeni qurum yaratmaq gərəkdir.

Lev Bronştayn Trotski 2019-11-09 08:00:57

Bəs Məmmədyarov və onun qocalar komandası? Əmmədyarov xin-də islahatlara mane olan bir nömrəli qüvvədir, müavinləri də islahatları boğmaqda ona yardım edirlər.

ali 2019-11-09 08:00:57

Muxalifətdə nə vaxt islahat baslayacaq....26 il eyni adamlar muxalifətdədir.......

Azpolitika 2019-11-09 08:00:57

Mənim şərhimi verin...?

Maqsuda əlavə 2019-11-09 08:00:57

Əli Əhmədovun indiyə qədər doğru,dürüst,ciddi və əhəmiyyətli bir sözünü eşidən,duyan olubmu?.....Niyə bu iqtidar onu saxlayır,təəcüblüdür.YAP-da hörmətdən salan elə onun kimiləridir.

Maqsud 2019-11-09 08:00:57

Qocaların yola salınmasını xatırlarkən, bəs Əli Əhmədov nəyi gözləyir? 66 yaşlı bu şəxsin görəcəyi bir iş qalmayıb, onu da pensiyaya göndərməyin vaxtı çoxdan çatıb...

XALQ səsi 2019-11-09 08:00:57

Siyasi və elementar işin belə faydalı məqsədi və düşünülmüş ardıcıllığı olur. İslahat da eləcə! Kadr-Sistem dəyişikliyi? Hüquq korifeyi M.Ələsgərov, təcrübəli Ö.Ağayev hüquqi yolla Qaraabağı geri ala bilmədilər. Qlobalca püxtələşmiş Ç.Əsgərov, A.Quliyev illərdir ki, dövlətin və cəmiyyətin hüquqlarını, imicini müdafiə edirlər. Nəticə varmı? Müstəqil dövrdə ilk dəfə bu il Nazir S.Babayev "Minimal maaş, ən azı ehtiyac zənbilini ödəməlidir!" aksiomunu andıra bilib.

Adil 2019-11-09 08:00:57

....Çox "irəli" getmişik,gedirik və gedəcəyik!İqtisadiyyat və vergi "alimi"!

Cəlil 2019-11-09 08:00:57

Kor-koranə dəyişikliklər fayda verməz!Dəyişərkən kadrın ixtisası.iş qabiliyyəti,təyin olunana qədərki sahəyə uyğun fəaliyyəti, kimliyi( burada hansı bölgədən olduğu yox,şəxsi keyfiyyəti nəzərdə tutlur), sərbəst qərar qəbul etmək qabiliyyəti,kollektivlə işləmək bacarığı,insanların onu necə qəbul edəcəyi və digər gözləntilər nəzərfən keçirilməlidir.Yoxsa bu YerAzdır,bu əski Yerazdır-Naxçıvanlıdır? Azərbaycan 70-dən çox şəhər və rayondan ibarətdir!

Mirzəyev Faiq 2019-11-09 08:00:57

.....Kadrlar bir bölgədən yox,bütün respublika üşün bərabər olmalıdır!...

Amon 2019-11-09 08:00:57

Gomrukden baslanmalidi hersey.ilk once sefer mehdiyev getmeli ve gomruk sistemi tam sekilde seffaf islemelidi.daha sonra mehkemeler edaletli ve biteref fealiyyet gostermelidi ki herkesin inami yaransin xarici investorlar qanunlarimizin aliliyine inanib bura axin etsinler investisiya qoymaq ucun eyni zamandada pulunu gizleden imkanli vetendaslarimiz.eger gomruk ve mehkeme sistemi seffaf fealiyyet gostererse hersey ozu yavas yavas qaydasina dusecey

Vətəndaş 2019-11-09 08:00:57

İslahat hər tərəfli olmalıdır. Talançı korrupsioner məmular hamısı yuxarıdan aşağı tam təmizdənməlidir. Regiyonçuluğa, ayrı seçkiliyə son qoyulmalıdır. Neft qaz milyardlarını tək kimlərsə yeməli atmalı deyil hər bir vətəndaş bu milli sərvətdən gələn milyardlardan bəhrələnməlidir. Ölkənin iqtisadiyyatı pulu biznesi obyektləri bir qrup insaların və onların yaxınlarının əlindədir. Əhaliyə atılan milyardları talançılardan zorla da olsa almalı və əhaliyə qaytarılmalıdır. İqtisadiyyat ədalətli prinsip əsasında qurulmalıdır. Bir sözlə TALANÇI QULDURLARIN kökü tamamilə kəsilməli və millətə atdıqlarını alıb cinayətə cəlb etmək lazımdır. Ən əvvəl isə vergi talançı məmurlardan deklarasiya tələb etməli ilkin kapitalı və əllərində olan obyekt və biznes şəbəkələrin qeyri-qanuni yolla əldə etdiklərinə görə cəlandırmalı və alınıb dövlətə millətə verilməlidir.

Ardı 2019-11-09 08:00:57

Gündən - günə inkişaf edən Azərbaycanımızı gözlərü götürməyərək, vətəndaşı dövlətdən narazı salmağa və sosial narazılıqları artırmağa cəhd göstərən məmurlar haqqında ciddi tədbirlər görməyinizi Sizdən xahiş edirəm. Ömür boyu dövlətimə və xalqıma sədaqətlə xidmət etməyimə baxmayaraq, məni təhdid etməklə məşğuldurlar və işlə təmin olunmağıma maneçiliklər törətməkdən əl kəçmirlər. Xahiş edirəm dəyərli vaxtınızdan 5-dəqiqə ayırıb məni qəbul etsəniz,mənə qarşı olan özbaşnalıqlara son qoyular...

Ardı 2019-11-09 08:00:57

ünvanına göndərilir..Göndərilən məktublara nəzarət sistemi olmadığından,nazir müavinləri Ə.Abdllayev və E.Vəlizadə tərəfindən qanunsuz cavablar verilir..Respublika DƏMX-i tərəfindən Əmək müqaviəm Əmək qanunvericiliyin tələbləri pozularaq xitam verilməsi bildirilmiş,ancaq nazirlik tərəfindən əhəmiyyət verilmir,onların qanunsuz hərəkətləri vətəndaşın dövlətə olan inamına balta çalmaqla,sosial narazılıqları artırırlar..Belə məmurların ucbatından peşəkar və qüsursuz rabitəçi işsizlik həyatı yaşayır...?

İ. Mustafaoğlu 2019-11-09 08:00:57

Hörmətli cənab Prezident, NRYTN-də özbaşnalıqlar hökm sürməkdədir. Qanunlarımız həmin nazrlikdə işləmir, vətəndaşın şikayətinə baxmırlar,qərəzli münasibət bəsləyirlər, dövlətini,xalqını qəlbən sevən peşəkar kadrları sifariş ilə qanunsuz işdən azad edərək yerinə qeyri-peşəkar kadrları işə qəbul edirlər. Rabitədə belə özbaşnalıqlar heç vaxt olmamış, sabiq rəhbərlərin rəhmətə gedənlərinə dua oxutdururlar. Bunların qanunsuz iş fəaliyyətlərinə görə PA,NK - nə müraciət edirsən,müraciətin araşdırmadan,NRYTN-nin

Arif Əliyev 2019-11-09 08:00:57

narazılıqlar islahatlara görədir,kimsə bu məmurlardan sual etmir, siz hansı islahat və yaxud yenilik etmisiniz?axı gəldiyiniz gündən bu sahənin mütəxəsislərilə məsləhətləşmək əvəzinə, bu sahədə üzün müddət neqativlik edənlərlə məsləhətləşirsiniz bu sahədə işi bilənləri ixtisara salaraq, yerində kənardan qeyri rabitəçini işə götürmək! fakt, bir illdə min nəfəri ixtisar edərək, elə həmin sayda kənardan işçi götürürlər, buda elə-belə olmur, neqativliyin ücbatından baş verir, hələki bu qanunsuzluğlara niyə susurlar?

Arif Əliyev 2019-11-09 08:00:57

Şəxsən mən dəfələrlə bildirmişəm, NRYT-lar nazirliyində və onun qurumlarında islahat yox, ispikulatsiya gedir, xusisəndə Azərpoçtda bu daha çox üzdədir, deyərdimki ən ağır məsələ kadr seçməkdir bu məsələdə dünyanın ən əvəz edilməz lidirləridə yalnışlığlara yol vermişlər amma problem ondadırki artıq .... neçə illərdir rabitəçilər narazıdır, bunlar isə yuxarıları inandırırlarki bütün ardı

SamirAyə 2019-11-09 08:00:57

İslahat sözlü deyil, hesablıdır. Əsl Müxalifət də 26 ildir əsas meydanda görünmür? Nə vaxtacan və nədən İşğalçının saxta-tarix, Qarabağa aid fərqli mövqelərini, müxalifətin ifrat-irad və kəskin yozmalarını ölkə vətəndaşı olduğu kimi öz təravəti ilə hər gün "Xalq qəzeti"ndən deyil, araçı və separat əlaltılardan öyrənəcək, hıy? Axı, çoxdan həmin qəzet nə Kommunistin, nə də YAPındır, ümumən xalqındır. Qısqanclıq buraxsa, Azad söz və milyon nüsxə üçün onu Gəncəyə köçürmək demokrat addımı olardı?

Samira 2019-11-09 08:00:57

İslahatlar barəsində yazırsınız..axı yenə vətəndaşların şikayətlərinə aidiyatı qurumlarda düzgün baxılmır..Kiv lər neçə müddətdir NRYTN və onun tabeliyində baş verən haqsızlıqlar barədə ardıcıl olaraq silsilə yazılar gedir. Niyə Bu yazılara yüksək ranqlı məmurlar reaksiya vermir?

namiq 2019-11-09 08:00:57

İdarəetmə sistemi səriştəsiz və rüşvətxor ünsürlərdən təmizlənməlidir. Baxın! Saysız-hesabsız ziyalısı olan, Buzovna qəsəbə nümayəndəliyinə 30 ilə yaxındır ki, keçmiş toy müğənnisi rəhbərlik edir. Özü də neçə? ....14 saylı xəstəxananın qəbul otağına gedən yolda yenicə əkilmiş onlarla sərv ağaclarını öz əli ilə çıxarıb atıb.

Müəllif və Dadaşyevə 2019-11-09 08:00:57

K.Marks üç əsr öncə yazdı ki, insan şüurunda bir qara kabus dolanır. Bu kabusu birgə işdən haqqın ədalətsiz bölgüsü yaratmışdı. Nəticədə sosializm peyda oldu. İndi də Əmək və Haqqını dövlət və özƏL(oliqarx) bölür. SSRİdən MDB "milli" devrimlər sosializmdən imtina etdilər. ....Qarabağ kimi digər resursaları da yaxın-uzaq OLİQARXlara payladılar .....

miri 2019-11-09 08:00:57

Admin, niyə yorumlarima qadağa qoymusunuz? Hansisa fikrə tənqidi baxışları sərgiləmək olmazmı? Yoxsa ancaq tərif deməliyik?

Sadiq 2019-11-09 08:00:57

Bizdə hər sahədə islahat yox, bir pəncərə sisteminin yaradılması gedir....

Cemshid Dereleyezli 2019-11-09 08:00:57

İstənilən halda, Kadr islahatının nəticəsi, sistem dəyişikliyindən keçir.Görüləsi işlər çoxdur. Bütün işlər qəbul olunan Proqramla həyata keçirilməlidir. Bütün bu məsələlərdə Ölkə Baçısı öz qətiyyətini nümayiş etdirir. Lakin, sistem və kadrlar ordusu öz köhnə rejimində. Sanki hər şeyi Ölkə Başçısı etməlidir. Hətta vermiş olduğu fərmanların icrasını da.

dadaşyev 2019-11-09 08:00:57

Deyəsən axı qocalar məsələsi qapadıldı.Daha çıxarılan,ee,könüllü çıxan gözə dəymir vəzifəsindən.İlk istefalar dalğası haqqındakı yazılar çıxarılmalı olanlardan qat-qat çox olmağa başladı....

Bashirov Qarib 2019-11-09 08:00:57

Gömruyun o tayında kortofun kiloqramı 0,20man.,Bakı bazarlarında 2 manatdırsa,və milyon manatlarla ölçulən bu fərq bir insiharçının cibinə axırsa, insanlarımız bu islahatlara şubhə ilə baxacaqlar.

Son yazılar


Новости

Карьерный рост Илона Маска

В детстве Илон был необычным ребенком, много читал. Как вспоминал его отец, как-то Илон, когда ему было три или четыре года, спросил у него: «Где заканчивается и начинается мир?». Илон и Кимбал учились в Pretoria Boys High School. Илон окончил школу с отличными отметками по физике и информатике. При этом в школе Маску приходилось нелегко в отношениях с другими детьми, после одного из избиений ему пришлось восстанавливать сломанный нос, говорится в биографии Илона Маска в Википедии. С детства Илон много читал, любил фантастику, от Жюля Верна до Азимова, Хайнлайна и Толкина. Роман Дугласа Адамса «Автостопом по галактике» помог ему справиться с личностным кризисом в четырнадцать лет, а книги «Академия» и «Луна — суровая хозяйка» пробудили в Илоне интерес к космосу, говорится в биографии Маска на сайте «Мир фантастики». Когда Илону Маску было 10 лет, он получил в подарок первый компьютер Commodore VIC-20, который использовал для программирования, уже в 12 лет он продал за 500 долларов свою первую программу, игру Blastar, в которой можно было стрелять по инопланетянам из лазерной пушки. Чтобы избежать призыва в армию в ЮАР, мальчики уехали в Канаду к матери. Отмечается, что деньги на поездку Маск добыл сам, с помощью продажи акций фармацевтической компании. В 19 лет Илон поступил в Королевский университет в Кингстоне, Онтарио. В 1992 году Маск переехал в США и поступил в Пенсильванский университет, где получил степень бакалавра наук по физике колледжа искусств и наук, а также степень бакалавра по экономике Уортон школы бизнеса. Со временем перешел в Стэнфорд, но обучение не закончил. Карьера Илона Маска Zip2 — первая компания, которую организовали совместно братья Маск в 1996 году. Они занимались производством программного обеспечения. Их проектом был цифровой аналог «Жёлтых страниц», с помощью которого в любом районе Сан-Франциско можно было найти ближайшую пиццерию. Стартап развивался не так быстро, как хотелось Илону, но трудолюбие позволило вывести его на такой уровень, что им заинтересовались инвесторы. Вскоре фирма Compac приобрела Zip2 за 307 миллионов долларов, 22 миллиона достались лично Илону Маску и он в 27 лет стал миллионером. В марте 1999 года Илон Маск стал одним из основателей X.com (вложив 12 млн собственных сбережений), намереваясь сделать революцию в сфере банковских платежей. Уже в 2000 году произошло слияние компаний X.com и Confinity, тем самым объединились системы X.com и PayPal. Маск требовал для нового образования бренд X.com вместо PayPal. Это вызвало разногласия внутри организации, и Илон по решению Совета директоров ушел в отставку. Но стратегически и экономически Маск снова сделал верный ход. В октябре 2002 года PayPal была куплена eBay за 1,5 млрд долларов, а Илон за свои 11,7% акций получил 175 млн долларов. Илон Маск и SpaceX В июне 2002 года Маск основал свою третью компанию — SpaceX. Эта компания Илона связана с космическими разработками, целью ее создания было сокращение расходов на полеты в космос, способствование его освоению и в частности, будущая колонизация Марса. Илон Маск стал главным инженером и СЕО SpaceX. 24 марта 2006 года состоялся первый для компании запуск ракеты-носителя Falcon 1, но он завершился аварией. Однако в том же году компания SpaceX стала одним из победителей в конкурсе НАСА Commercial Orbital Transportation Services (COTS), получив суммарное финансирование в размере 396 млн долларов, для разработки и демонстрации ракеты-носителя Falcon 9 и корабля Dragon. 28 сентября 2008 года состоялся первый успешный запуск ракеты-носителя Falcon 1 и вывод полезной нагрузки на орбиту. Благодаря энергичным действиям Илона Маска, в компании разработаны два типа потенциально многократных ракет-носителей: Falcon 1 и Falcon 9, а также многоразовый космический корабль Dragon. В декабре 2008 года NASA подписало с компанией контракт на сумму 1,6 млрд. долларов на 12 запусков носителя Falcon 9, а затем и космического корабля Dragon к МКС, в качестве замены кораблей Space Shuttle после прекращения программы их запуска в 2011 году. Дальнейшими достижениями SpaceX стали: запуск корабля Dragon, который был выведен на орбиту и возвращен на Землю 8 декабря 2010 года, первая в истории посадка первой ступени на землю, выполненная после вывода полезной нагрузки на околоземную орбиту (22 декабря 2015 года), первая успешная посадка первой ступени ракеты-носителя Falcon 9 на морскую платформу Autonomous Spaceport Drone Ship (8 апреля 2016 года) и первый запуск и посадка использованной ступени ракеты-носителя Falcon 9 (31 марта 2017 года). Одной из фантазий Маска было освоение Марса. По мнению Илона, исследования Марса позволят установить цену на транспортные полеты на планету на уровне $ 500 тыс., что «вполне приемлемо» для жителей развитых стран, а также положить начало освоению других планет. «Мне нравится участвовать в проектах, которые меняют мир. Это сделал интернет, и космос, вероятно, изменит мир больше, чем, что бы то ни было. Если человечество сможет выйти за пределы Земли, очевидно, что там будет его будущее» — утверждал предприниматель. Илон Маск неоднократно высказывался за колонизацию Марса, в том числе он предлагал сбросить на полюса Марса термоядерные бомбы, чтобы нагреть поверхность планеты и сделать ее пригодной для жизни. В апреле 2016 года вышла новость, что корабль Red Dragon («Красный дракон») компании SpaceX не позднее 2018 года полетит на Марс. Есть версия, что Илон Маск, глава SpaceX, именно таким образом отреагировал на сообщение о начале реализации в «железе» перспективного российского космического корабля «Федерация». SpaceX планирует миссию в 2018 году на Марс Во время экспедиции на Марс будут отработаны технологии доставки на поверхность планеты больших грузов, передает Twitter компании. В случае успеха миссии SpaceX станет первой частной компанией, отправившей корабль на Марс. В мае 2017 года СМИ сообщили о том, что американская компания Elysium Space продает места на космическом корабле для праха умерших. На орбиту Elysium Space выведет ракета-носитель Falcon 9 компании Илона Маска Space X. Сообщается, что за 2,5 тысячи долларов родственники могут отправить останки своих родных в космос, где «звездный катафалк» будет кружить по орбите Земли два года, после чего войдет в атмосферу и сгорит. Реклама Shooting Star Memorial и Lunar Memorial на сайте elysiumspace.com В сентябре 2017 года глава компании SpaceX Илон Маск сообщил о возможности использования многоцелевой ракеты для полетов в любую точку Земли за полчаса. «Долетите до большинства мест на Земле менее чем за 30 минут и куда угодно менее чем за 60. Стоимость билета должна быть примерно такой же, как за полноценный билет на самолет экономического класса», — написал Маск в Instagram. Для новой ракеты под рабочим названием BFR будут использованы предыдущие достижения компании, как сообщали РИА «Новости». Ракета может заменить Falcon 9 и Dragon, она же может быть использована для полетов на Луну и Марс. Отмечается, что ракета BFR будет дозаправляться после выхода на околоземную орбиту, а потом лететь к пункту назначения, технология позволит летать на Луну и обратно. Tesla Илона Маска В 2003 году Илон организовал компанию, которую назвал в честь Николы Теслы «Tesla Motors». Сферой деятельности этой компании является создание экологически чистых электромобилей. В 2008 году Tesla Motors выпустила первый электромобиль «Tesla Roadster». Автомобиль раскритиковали, но Илон Маск и его компания работали над усовершенствованием машины и уже в 2011 году была представлена модель Tesla Model S. Tesla Roadster 27 сентября 2012 была запущена революционная сеть супер-заправок для путешествия на дальние дистанции. Были апробированы два электроавтомобиля Tesla Model S, которые с 28 января по 2 февраля 2014 года совершили путешествие с западного побережья до восточного. Для подзарядки использовались только «суперчарджеры» (электро-заправочные станции). Поездка из Лос-Анджелеса заняла 76 с половиной часов, и стоила $ 0, установив тем самым рекорд Гиннеса. Tesla Model S В конце 2014 года, Tesla Motors представила Tesla Model X — новый электромобиль-кроссовер. В 2016 году была представлена новая бюджетная модель — Tesla Model 3. На 2016 год цена акции компании достигает отметки в $ 231,55, рыночная капитализация составляет $ 29 млрд. Tesla Model 3 построена на новом шасси. Базовая версия электрокара сможет ускоряться с места до 96 километров в час менее чем за шесть секунд, а топовая — за 4 секунды. Запаса батарей хватит на 350−400 километров пробега. Стоимость Model 3 будет начинаться от 35.000 долларов. Tesla Model X В 2016 году «Тесла» получила не менее 373 тысяч заявок на покупку своей самой доступной модели — Model 3. Маск заявил, что в связи с очень большим количеством заказов на автомобиль компания постарается «увеличить объемы производства настолько быстро, насколько это возможно». Тогда же Илон Маск выпустил перспективный план развития деятельности Tesla, пообещав, что уже в 2017 году будут презентованы новые модели транспорта, которые работают на электрической энергии: тяжелые грузовые автомобили и городской пассажирский транспорт. Илон Маск также заявил, что Tesla Motors вполне может создать летающий автомобиль, для того чтобы он просто был, но гораздо сложнее сделать его тихим и безопасным. «Вряд ли люди будут рады ревущей над их головами машине», — цитировали СМИ слова Маска. В марте 2017 года в новостях сообщали, что компания Tesla намерена открыть свои представительства, шоу-румы и сервисные центры в Москве и Санкт-Петербурге. Hyperloop Илона Маска В 2012 году Маск, кроме объявления о своих планах по покорению космоса, анонсировал еще один проект — высокоскоростной трубопроводный пассажирский транспорт Hyperloop («гиперпетля»). В 2012 году Маск заявил в интервью, что новое транспортное средство станет в 2 раза быстрее самолета и в 3−4 раза — скоростного поезда, будет безопасным и работать на солнечной энергии, при этом Hyperloop станет намного дешевле проекта California High-Speed Rail*. В январе 2015 года Илон Маск также сообщил о желании построить пробную трассу Hyperloop длиной 5 миль в Техасе. Проект высокоскоростного трубопроводного пассажирского транспорта Hyperloop Сооснователь Hyperloop One Шервин Пишевар выражал надежду на сотрудничество с российскими властями, в частности, говорил о перспективе использования таких поездов для перевозки китайских товаров в Европу через территорию РФ, в новостях писали о возможном использовании технологии на маршруте Москва — Лондон. Летом 2017 года власти США выдали Илону Маску разрешение на начало работ по строительству тоннеля между Нью-Йорком и Вашингтоном для реализации проекта Hyperloop. Бизнесмен обещает, что его проект поможет жителям этих двух городов преодолевать расстояние в 250 км между ними менее чем за полчаса. Общественная деятельность Илона Маска Еще один из перспективных проектов Илона Маска — это SolarCity. Компания занимается производством солнечных панелей для выработки электроэнергии. SolarCity — один из ведущих поставщиков таких панелей во всем мире. Solarcity, одного из крупнейших в мире установщиков солнечных систем Миллиардер Илон Маск не забывает о благотворительности. Илон стал председателем правления благотворительного фонда Musk Foundation. В январе 2015 года фонд пожертвовал 10 млн долларов для Института будущего человечества — на исследования контроля над искусственным интеллектом. Слова президента России Владимира Путина о создании искусственного интеллекта Илон Маск прокомментировал весьма оригинально: «Я думаю, что гонка за лидерством в сфере искусственного интеллекта скорее всего приведет к Третьей мировой войне», — написал Маск. Он отметил, что в эту гонку могут быть вовлечены Россия, Китай и другие страны с высоко развитой компьютерной наукой. Президент США Дональд Трамп провел встречу с бизнесменами в Вашингтоне, 2017 год. Основатель Tesla также предположил, что сам искусственный интеллект может инициировать войну, если решит, что упреждающий удар даст больше шансов на победу. Личная жизнь Илона Маска Несмотря на активность во множестве бизнес-проектов, у Илона Маска остается время на бурную личную жизнь. Первый брак у Маска состоялся в 2000 году. Он женился на девушке Джастин, которая вместе с ним училась в университете. Второй брак Илона Маска был с британской актрисой Талулой Райли. Сначала в 2010 году они женились, потом в 2012 — развелись, а затем снова поженились в 2013 году. Окончательно пара развелась в 2016 году. Маск собирался жениться на актрисе Эмбер Херд, но накануне помолвки отказался от своего намерения. Размолвку между 46-летним миллиардером Маском и актрисой Херд спровоцировали «определенные вещи о ее поведении», которые узнал экс-жених — такую причину упоминали в новостях о разладе бизнесмена и актрисы. «Илон Маск услышал определенные вещи об ее поведении, которые его категорически не устроили. Эмбер может быть очень эгоистична и часто манипулирует другими», — сообщал источник из близкого окружения пары. Доходы Илона Маска В августе 2017 года Forbes сообщил, что состояние Илона Маска, чуть не обанкротившегося после запуска Tesla Motors и ракетной компании SpaceX, впервые превысило $ 20 млрд. В ежегодном списке богатейших технологических миллиардеров. Маск занял 12-е место с $ 20,7 млрд, опередив соучредителя корпорации Microsoft Пола Аллена ($ 20,5 млрд) и председателя совета директоров компании Alphabet Эрика Шмидта ($ 12,4 млрд). Сообщается, что с марта 2017 года, по версии Forbes, Илон Маск разбогател почти на $ 7 млрд. Эти данные издание пояснило ростом капитализации SpaceX, стоимость которой была оценена в $ 21 млрд. Маску принадлежит более половины SpaceX. В то же время в биографии Маска в Википедии говорится, что в июле 2017 года он занял 80-е место в списке самых богатых людей мира с 16,1 млрд долл. В декабре 2016 года Илон Маск занял 21 место в списке самых влиятельных людей мира, составленном Forbes. Илон Маск в кино Илон Маск очень популярен в США. По словам Джона Фавро, режиссёра фильма «Железный человек» (2008), Илон Маск послужил прообразом Тони Старка, которого сыграл Роберт Дауни-младший. В 2010 году Маск появился в фильме «Железный человек 2» в роли самого себя (по сюжету Илон — приятель Тони Старка). Кадр из фильма «Железный человек-2» Илон Маск озвучил камео в 12 эпизоде 26 сезона мультсериала «Симпсоны», вышедшеем 25 января 2015 года. В 9 эпизоде 9 сезона сериала «Теория большого взрыва» Маск также сыграл камео. В 2017 году снялся в комедии «Почему он?» в роли самого себя. Маск умеет водить самолет. Илон владел самолетом Aero L-39 Albatros чехословацкого производства, реактивным самолетом Dassault Falcon 900. В октябре 2013 года Маск выкупил на аукционе за 997 тысяч долларов автомобиль-субмарину Wet Nelliе из фильма 1977 года о Джеймсе Бонде «Шпион, который меня любил». Источник:svpressa.ru

Автопилот Теслы с каждом разом становится безопаснее

В январе 2016 года Элон Маск предсказал, что автомобили Tesla смогут самостоятельно проехать от восточного побережья США до западного «примерно через 2 года», но этого не произошло. Недавно страница автопилота Tesla была наконец обновлена, и по мнению её автора она сможет стать настолько хорошей, что в обозримом будующем больше не потребует человеческого контроля. Тесла цепляется за старую общепринятую мудрость В 2014 году компания Tesla начала поставки первого поколения оборудования для автопилота. Общество инженеров-автомобилестроителей опубликовало пятиуровневую таксономию автономных систем вождения, которая предусматривала постепенную трансформацию систем помощи водителю, известную как «уровень 2» на языке SAE, в полностью автономные системы, которые могли бы работать без человеческого контроля, «уровни 4 и 5». Но в последние пять лет произошли серьезные изменения в философии компании. Большинство автопроизводителей теперь рассматривают человеческий контроль и полное автономное вождение как совершенно отдельные самостоятельные секторы автомобильного рынка. Ни одна из компаний не продвинулсь в автопилотировании так далеко, как Google, чей проект автопилотирования был выделен как Waymo. Примерно в 2012 году инженеры Google разработали систему вождения по шоссе и позволили некоторым рядовым пользователям протестировать её. Водители были предупреждены, что система ещё не была полностью автономной, и им было поручено постоянно следить за дорогой. Но команда самостоятельного управления обнаружила, что пользователи слишком быстро стали доверять системе. Автомобильные камеры показали, что пользователи-контролёры дремлют или общаются по мобильнику, опустив голову. И это создавало большой риск для их безопасности. «Трудно одержать победу, потому что бета-тестеры потеряли контекстную осведомленность», — заявил в 2017 году генеральный директор Waymo Джон Крафчик. Таким образом, Google отказался от планов по проекту помощи водителю на шоссе и решил заняться другим видом беспилотного движения — службой такси, которая первоначально будет распространена в столичным районе Феникс (Washington DC). Там есть широкие, хорошо обозначенные улицы, а снег и лед там крайне редки. Предоставление услуг по автопилотированию в Финиксе должно быть значительно проще, чем разработка автомобиля с автопилотом с его применением в разных городах. У этого подхода есть и другие преимущества. Автомобили с автоматическим управлением получают информацию из базы карт высокого разрешения. Сбор картографических данных в одном районе города сделать намного проще, чем пытаться составить карту всего мира. Такие автомобили не используют лидарные датчики ориентации, стоящие десятки тысяч долларов, что существенно удешевляет стоимость автомобиля. Предложенный экономичный проект более жизнеспособен для служб такси без водителя, поскольку система с автопилотом заменяет дорогого живого таксиста. За последние три года большинство других компаний, работающих над технологиями самостоятельного вождения, последовали примеру Waymo. Так в 2016 году General Motors купила стартап под названием Cruise и начала работать над созданием автономной службы такси в Сан-Франциско. В 2017 году Ford сделал аналогичную ставку на Argo, и сейчас компания разрабатывает проект автономной службы такси в Майами и Вашингтоне. Volkswagen и Hyundai заключили сделку со стартапом Aurora, соучредителем которого является Крис Урмсон, бывший лидер проекта Google по самостоятельному вождению, — для разработки полностью автономных служб такси. Технологические компании, такие как Uber и Zoox, также планируют ввести автономные службы такси. Бизнес-модель Теслы Тесла, тем временем, упорно выдвигается вперед со своей первоначальной стратегией. В течение двух лет Tesla взимала с клиентов 3000 долларов за пакет с полным самостоятельным вождением. Но прогресс был медленным. И это поставило Теслу в тупик. Отказ от старой стратегии, скорее всего, потребует возмещения средств клиентам, которые заплатили за пакет «Самостоятельное вождение», что было в конечном итоге неудобно и дорого. Вместо этого, решение Тесла состояло в том, чтобы изменить стратегию. «У нас уже есть все возможности для вождения автопилотом на автомагистралях», — сказал в январе Элон Маск. «Таким образом, сейчас мы можем ездить автопилотом не только прямо по шоссе, но и делать повороты на развязки и боковые дороги». Очевидно, что водитель должен следить за автомобилем, чтобы он не разбился. На прошлой неделе Tesla объявила о перестановке ценовой структуры автопилота, которая отражает это новое, более щедрое определение полного самостоятельного вождения. Ранее функции помощи водителю продавались как часть уровня расширенного автопилота Tesla, стоимость которого составляла 5000 долларов. Клиенты могут заплатить дополнительно 3000 долларов за пакет «Самостоятельное вождение». Но люди, которые уже заплатили за этот пакет, не получили никакой дополнительной функциональности. Они ждали, ну, в общем, «полного вождения», т.к. машины, способной вести себя без присмотра человека. Новая структура ценообразования определяет полное самостоятельное вождение по-разному. Например, возможность навигации по развязкам на автостраде была изменена с «Расширенного автопилота» в старой структуре ценообразования на «Полное самостоятельное вождение» в новой. Позднее в этом году Tesla с пакетом «Full Self-Driving» сможет «распознавать светофоры и знаки остановки и реагировать на них», а также выполнять «автоматическую езду по улицам города». Следовательно, сейчас Тесла, похоже, определяет «полное самостоятельное вождение» как систему, которая может справиться с большинством дорожных условий под наблюдением водителя-человека. Тесла все еще стремится улучшить систему настолько, чтобы — в конечном итоге она могла работать без человеческого контроля. Но в то же время новая структура ценообразования делает вещи более комфотными для пользователя, поскольку Tesla теперь может утверждать, что клиенты уже получили функции «полного самостоятельного вождения», такие как способность останавливаться у знаков «стоп». Стратегия Теслы может покалечить людей С точки зрения бизнес-стратегии, сдвиг Теслы имеет определенный смысл. Вспомните историю о том, как ранние бета-тестеры Google наносили макияж или возились со своими телефонами, когда им следовало следить за прототипами автомобилей Google. Человеку действительно трудно обращать внимание на дорогу, когда едешь на машине, которая в основном движется сама. Чем лучше технология самостоятельного вождения, тем легче для ума водителю терять бдительность и тем меньше вероятность, что он будет готов, когда потребуется вмешательство. Эта динамика имела трагические последствия год назад, когда автомобиль Uber сбил и убил пешехода в Темпе, штат Аризона. Видео с видеорегистратора показывает, как водитель безопасности несколько секунд смотрел вниз на колени перед аварией. Записи из Хулу показывают, что в то время она транслировала телевизионное шоу на свой телефон. Ведущие автомобильные компании предпринимают ряд мер предосторожности, чтобы избежать повторения этой трагедии. Водители безопасности проходят обширную подготовку, прежде чем им разрешают садиться в авто. Некоторые компании ограничивают часы работы своих водителей. Многие компании помещают в каждую машину по два человека — один за рулем, а другой — «штурман», следящий за тем, чтобы водитель оставался бдительным. План Tesla состоит в том, чтобы по сути запустить масштабный проект по тестированию автомобилей без водителей, используя своих клиентов в качестве неоплачиваемых водителей безопасности. Водители не получают реальной подготовки об опасностях невнимательного использования автопилота. Тесла не ограничивает количество часов, в течение которых люди могут водить машины, и компания, очевидно, не нанимает кого-то, чтобы сидеть на пассажирском сиденье. Тесла принимает несколько важных мер предосторожности. Автомобиль Тесла обнаруживает, не находятся ли руки водителя на руле, и выдает серию возрастающих предупреждений, который в конечном итоге останавливается, если водитель их игнорирует. Сообщения на экране предупреждают водителей об опасностях невнимательного вождения. Тем не менее, есть основания сомневаться в том, что эти меры достаточны для того, чтобы водители могли выполнять свои задачи. И эта проблема будет только усугубляться, поскольку автопилот начинает перемещаться по развязкам на автостраде, поворачивать и останавливаться на светофорах. Если ваша машина благополучно отвезет вас домой с работы в течение 100 дней подряд, естественно можно немног притупить бдительность. Но если автомобиль совершает серьезную ошибку во время 101-й поездки, возможно, вы не уделяете достаточного внимания вмешательству и предотвращению аварии. Всего несколько секунд невнимания, и можно пропустить смертельную ошибку. Владелец Tesla Уолтер Хуанг умер в марте 2018 года после того, как его модель X направилась в бетонную полосу движения со скоростью 70 миль в час. Малоконтрастные полосы движения вынудили транспортное средство покинуть свою полосу движения и перейти в «зону гор» — треугольную зону асфальтированной дороги, которая отделяла полосы движения шоссе от полосы движения. Если бы Хуан не ожидал, что Модель X совершит эту конкретную ошибку, было бы легко предположить, что это был отрезок пути, который не требовал его пристального внимания. Маск утверждает, что период тестирования будет довольно коротким, потому что вскоре технология станет намного безопаснее, чем водитель-человек. «Когда мы подумаем, что это безопасно для полного самостоятельного вождения? Вероятно, ближе к концу года», — сказал Маск. Но это похоже на еще один из чрезмерно оптимистичных прогнозов. Отсутствие датчиков ориентации (лидаров) осложнит автопилотное вождение. Лидар помогает убедиться, что автомобиль не направляется прямо в большие препятствия, такие как бетонные перегородки или другие транспортные средства. Совсем недавно, в октябре прошлого года, «Автопилот» все еще врезался в остановленные машины. Тем не менее, даже с лидаром и многолетним опережением Теслы, Вэймо изо всех сил пытался добиться работы без водителя в одном мегаполисе. Тесла работает над достижением полностью автономной работы в широком диапазоне транспортных и погодных условий на разных континентах. Очень трудно поверить, что это произойдет в 2019 году.