Macarıstanda keçirilən son parlament seçkilərində Baş nazir Viktor Orbánın məğlubiyyəti Avropada sağ populist qüvvələr üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirilir.

"Reuters"in təhlilinə görə, bu nəticə təkcə bir liderin hakimiyyətdən getməsi deyil, həm də illərdir formalaşmış ideoloji modelin sarsılması deməkdir.

16 il hakimiyyətdə qalan Orban Avropada milli-populist siyasətin əsas simalarından biri hesab olunurdu. Onun hakimiyyəti dövründə sərt anti-immiqrasiya siyasəti, liberal dəyərlərə qarşı çıxışlar və vətəndaş cəmiyyətinə təzyiqlər geniş tənqidlərə səbəb olmuşdu.

Ekspertlər bildirir ki, Orbanın uzun müddət hakimiyyətdə qalması onu digər sağ partiyalar üçün nümunəyə çevirmişdi. Lakin son seçkilərdə onun məğlubiyyəti bu modelin davamlılığına ciddi suallar yaradıb.

Orbanın ABŞ-də Donald Trampın rəhbərlik etdiyi MAGA (“Make America Great Again”) hərəkatı ilə sıx əlaqələri əvvəllər üstünlük kimi qiymətləndirilsə də, indi bəzi sağ siyasətçilər tərəfindən riskli faktor kimi dəyərləndirilir.

Analitiklər hesab edir ki, Trampın xarici siyasətdəki sərt addımları – o cümlədən Qrenlandiya ilə bağlı iddialar və İranla gərginlik Avropada seçicilər arasında mənfi fon yaradıb və bu, dolayısı ilə Orbana da təsir edib.

Məğlubiyyətin səbəblərinə gəlincə, "Reuters"in qeyd etdiyi əsas məqamlar bunlardır:

- İqtisadi narazılıqlar;

- Korrupsiya ittihamları;

- Demokratik azadlıqların məhdudlaşdırılması.

Bu faktorlar seçicilərin Orban hakimiyyətinə etimadını zəiflədib.

Seçkilərdə Orbanın əsas rəqibi, Avropa İttifaqı yönümlü siyasətçi Péter Magyar qalib gəlib. O, artıq bildirib ki, əvvəlki hökumətin maliyyələşdirdiyi ideoloji institutlara dövlət dəstəyi dayandırılacaq.

Bununla belə, ekspertlər hesab edir ki, Orbanın yaratdığı ideoloji şəbəkə – müxtəlif beyin mərkəzləri və təşkilatlar fəaliyyətini davam etdirə bilər.

Orbanın məğlubiyyəti Avropada sağ populist hərəkat üçün simvolik itki sayılsa da, bu qüvvələrin tam zəiflədiyini demək tezdir. Onun müttəfiqləri Fransada və digər ölkələrdə seçki perspektivlərinin hələ də güclü olduğunu bildirirlər.

Bununla belə, analitiklər qeyd edir ki, Orbanın siyasi səhnədən çəkilməsi Avropada sağ ideologiyanın koordinasiyasına və maliyyə dəstəyinə ciddi təsir göstərə bilər.

"AzPolitika.info"