2026-cı ilin iyul ayında demək olar ki, bütün dünyada dəniz temperaturu rekord səviyyəyə çatıb. Avropa Kopernik xidmətinin məlumatına görə, soyuq qütb bölgələrindən kənarda dəniz səthinin orta temperaturu rekord həddə yüksəlib və 2023-cü ildən bəri maksimumu keçib. 

“AzPolitika” xəbər verir ki, “The Guardian” nəşrində dərc edilən məqalədə belə deyilir.

Qəzetin məlumatına görə, xüsusilə yüksək temperatur Avropa sahillərindəki Atlantik okeanında və qərbi Aralıq dənizində qeydə alınıb. Həddindən artıq istilər fonunda bölgədə güclü dəniz istilik dalğaları davam edib.

İstilik quruya da təsir edib. 2026-cı ilin iyun və iyul ayları Qərbi Avropada rekord səviyyədə olan ən isti iki aylıq dövr olub. Bu iki ayın orta temperaturu iqlim normasından 2,79 dərəcə Selsi yüksək olub. Bir neçə Mərkəzi Avropa ölkəsində temperatur rekordları qırılıb.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, istilik dalğası şiddətli quraqlıqla müşayiət olunur. Uzun müddət yağıntı çatışmazlığı səbəbindən torpaqlar quruyur, çay və su anbarlarının səviyyəsi aşağı düşür və bitki örtüyü yanğınlara daha çox həssas olur. Fransa, İspaniya, Almaniya və Böyük Britaniyanın bəzi ərazilərində çayların səviyyəsinin aşağı olması artıq su təchizatı, kənd təsərrüfatı və enerji istehsalı üçün problemlər yaradıb.

Soyuducu suyun çatışmazlığı Polşadakı iki kömürlə işləyən elektrik stansiyasının, eləcə də Macarıstanın yeganə nüvə elektrik stansiyasının fəaliyyətini dayandırmağa məcbur edib.

Həddindən artıq isti hava və quraqlıq ciddi iqtisadi ziyana səbəb olur. İlkin hesablamalara görə, iyun ayında baş verən isti hava dalğası Avropa taxıl istehsalçılarına təxminən 2 milyard avro ziyana- məhsul itkisinə səbəb olacaq. Uzun sürən quraqlıqlar illərlə fəsadlar yarada və bir çox iqtisadi sektorlara təsir göstərə bilər.

Meşə yanğınları da ciddi problemdir. 2026-cı ilin əvvəlindən bəri Avropa Birliyində təxminən 500.000 hektar ərazi yanıb. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, iqlim dəyişikliyi böyük və nəzarəti çətin olan yanğınlar üçün getdikcə daha əlverişli şərait yaradır. Mövcud tendensiyalar davam edərsə, ekstremal hava şəraiti daha da dağıdıcı ola bilər.

Avropa indiyə qədər ən təhlükəli meşə yanğınları mövsümlərindən birini yaşayır, həddindən artıq isti və quraqlıq yanğının sürətlə yayılmasına şərait yaradır. Yunanıstan, Fransa, İspaniya və Portuqaliyada artıq bununla bağlı minlərlə insan təxliyə edilib. Böyük yanğınlar İtaliya, Birləşmiş Krallıq və Türkiyəni də əhatə edib. Bəzi bölgələrdə yanğınlar evləri və turistik yerləri məhv edib. Bir sözlə, quraqlıq ciddi təbii və iqtisadi fəlakət təhlükəsi yaradır və bu, təkcə Avropaya aid deyil…

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”