“KREML VASSALLARI AZƏRBAYCANA VƏ ONUN ELMİNƏ QƏNİM KƏSİLİBLƏR” - Filosof Əbülhəsən Abbasovdan həyəcan təbili

Əbülhəsən Fərhad oğlu ABBASOV

Fəlsəfə elmləri doktoru, professor

XVII əsr İspan mütəfəkkiri Baltasar Qrasian “Kamillik elmi” adlı dərin mənalı və zəngin məzmunlu fəlsəfi əsərində insanları, xüsusən də alimləri səbrli olmağa çağırırdı. Qədim Roma filosofu Epiktetə istinad edərək səbrli olmağı həyatın ən əsas qanunu adlandırır və “səbrlə müdriklik yarıdır” deyirdi. Bütün axmaqlıqlara dözmək üçün çox böyük səbr göstərməyin vacibliyini bildirən B. Qrasian hətta belə tövsiyə irəli sürürdü: “Hiss edəndə ki, dözməyə səbrin yoxdur – bütün dünyadan gizlən. Əgər özünə səbrin çatırsa, tənhalığa çəkilərək özünlə və özündə qal”.

Bəli, məşhur əsəri əsrlər boyunca dövlət adamlarının, alim və siyasi xadimlərin masaüstü kitabı olmuş mütəfəkkir bu cür düşünür və yazırdı. İndiki leksika ilə desək, alimləri (“bilikləri artdıqca səbirləri azalan” adamları) səfehlərə və onların cəfəngiyatlarına münasibətdə tolerant olmağı məsləhət bilirdi.

Əsrlər sonralar, ilk dəfə, tibb elmində özünə yer etmiş tolerantlıq (dözümlülük) problemi ispan mütəfəkkiri tərəfindən bu cür həll edilmişdir. Əgər tibb elmində orqanizmin ziyanverici nəsnələrə (mikrob, virus, bakteriyalara) qarşı var gücü ilə mübarizə aparması və bu məqsədlə müqavimət qabiliyyətini gücləndirməsi, yəni, orqanizmin laqeyd olmaması, birmənalı surətdə tolerant qalmaması təşviq edilirsə, rəhmətlik Qrasianda, belə çıxır ki, Ziyana (Şərə) qarşı tolerantlıq tövsiyə olunur: səfehə və onun cəfəngiyatlarına, dərisinə sığmayan, özündənmüştəbeh həyasıza, axmağa, acgöz-rüşvətxor zata, dələduz və provokatora, ara qarışdıran “mutilşik”ə baş qoşma, əks halda, dinclik tapmazsan, baş-beyinin, bəlkə də, canın gedər.

Nə deyim vallah, ola bilsin ki, Qrasian alimlərə sırf şəxsi-individual müstəvidə belə davranışı məsləhət görüb (dinc yaşamaq istəyirsənsə, farağat dur, səs çıxartma!). Ancaq, məsələ ondadır ki, “alim” məfhumu hec də şəxsi-individual məzmunla məhdudlaşmır, İ. Kantın təbirincə desək, “özündə şey” və “özü üçün şey” deyil.

Alim, ilk növbədə, ictimai fiqurdur, özündən kənara çıxışda və proeksiyada öz təyinatını, missiya və vəzifələrini reallaşdırır. Onun daxilə yönəlik ekzistensiallığı da, nə qədər çətin və ağrılı olsa da, məhz bu reallaşma vasitəsilə cilananır, dolğunlaşır və məna tapır. Öz daxili aləmində sərsəri gəzişmə-dolaşma olar, ancaq bu bir vərdiş halında mütləqləşərsə, alim tükənər və üzərinə düşən ictimai funksiyalarını həyata keçirə bilməz.

Alimin ekzistensial məna inşası təkcədən xüsusi və ümumi olana doğru ağrılı-əzablı gedişlərdə, yol-cığırlarda başa gəlir. Və əksinə: ümumidən xüsusiyə və təkcəyə doğru hərəkətdə! Onun bir alim kimi professional-ictimai funksiyaları, habelə, idraki səriştə və bacarıqları da bu hərəkət dialektikasında (özünün özünə və xarici aləmə professional ifadə və fəal reaksiyasında!) reallaşır, məzmun-mahiyyət qazanır və kamilləşir. Məhz bu hərəkət dialektikası vasitəsilə alim ümumbəşəri, universal elmi-intellektual mühitə qoşulur və Mütləq Ruh dərgahına yaxınlaşmaq, bu fövqəlbilik, duyum və intuisiya aləmindən qidalanmaq şansı qazanır. Sözün həqiqi və pozitiv mənasında adi bəndə, “obıvatel” kimi yaşamaq və fəaliyyət göstərmək buxovlarından, istək və vərdişlərindən azad olur. Elə bu səbəbdən də adi həyatla, mühitlə üzləşmədə ən ortabab “obıvatel”ə uduza bilər ki, bunu da çoxluq, əksər hallarda, alimin praktiki-həyati zəifliyi, yaxşı və təmtaraqlı yaşamaq qabiliyyətinin olmaması kimi anlayır və qələmə verir.

Nəzərə alsaq ki, ölkədən ölkəyə böyük fərqlər var, “həyatla üzləşmədə “obıvatel”ə uduzan” alim ümumi inkişaf baxımından çox-çox geri qalmış, uzun illər asılılıqda, vassallıqda çarpışmış cəmiyyətlərdə daha ağır, acınacaqlı həyat yaşayır, addımbaşı minbir maneələrlə üzləşir. Çünki “insanların xoşbəxtliyi naminə fəaliyyət göstərməli olan dövlət” (Aristotel) alimdən alimlik yox, “obıvatel”lər sürüsünün önündə var-gəl edən, yaxa cırıb özünə əl qatan “tanınmış bacarıqlı adam”ın, “ziyalı”nın, “akademik”in trivial-siyasi dəstəyini, yarınmağını, mədhini umur və təşviq edir. Sanki, əmr edir: yüksəliş, ucalıq və xoşbəxtlik yolu budur, canın çıxsın – bəyən, təqdir et! Əks halda, ömürlük “qara siyahı”ya salınacaqsan, anadan əmdiyin süd burnundan gələcək.

Əlbəttə, alimin yaşadığı məşəqqətlərin, adi həyat qayğılarının bütün səbəbləri yalnız subyektiv amillərlə, yəni, iqtidar təmsilçiləri tərəfindən məhz ona qarşı hədəflənmiş şiddətli nifrətlə bağlı deyil. Burada gedişata ciddi təsir edən obyektiv (dəqiq desək, obyektivlik statusu qazanmış) diktəni də unutmamalıyıq. Belə ki, təzəcə müstəqillik əldə etmiş ölkələrdə bilavasitə milli maraqlardan, milli ruhdan, milli kimlikdən qaynaqlanan, habelə, sivil dünyanın elmi nailiyyətlərindən (qarşılıqlı əlaqədə və mübadilədə) qidalanan etibarlı təməl, elmi fəaliyyət üçün zəruri özüllər və “qan damarları” olmur.

Faktiki, “Milli Elm” bir orqanizm kimi, elmi fəaliyyət də o cümlədən, müəyyən (az və ya çox dərəcədə) müddət öz ruhunda, canında milli qandan, mahiyyət və səciyyədən məhrum halda mövcud olur, özünəməxsus yenidən institutlaşma zərurətini reallaşdırmaq yolunda böyük maneələrlə, ciddi çətinliklərlə üzləşir və bəzən də (artıq daha çox obyektiv, üstəgəl, subyektiv səbəblər üzündən), bizdə olduğu kimi, başlıca məqsəd və məramdan çox uzaq düşür, yəni, elm üçün taleyüklü zərurət (yenidən institutlaşaraq milli və ümumbəşəri məzmun-mahiyyət qazanmaq cəhdi!) ümumiyyətlə həyata keçirilmir. Əslində, proseslər tam tərsinə cərəyan edir – yenidən institutlaşma, “milli” ad altında olan-qalan milliliyi də çıxdaş edir, deməli, ümumbəşəriliyə gedən yolları, açılan qapıları da bağlayır. Belə ki, bir qayda olaraq, elmi yaradıcılığın ümumbəşəriliyi öz milli səciyyəsindən kənarda mümkün olmur. Elmdə ümumbəşəri hesab olunan hər bir dəyər milli ruhun istisində, məqsədli fəallığı və fədakarlığında yetişir.

Beləliklə, aldadıcı institutlaşma, ziyanlı yenidənqurma baş verir ki, nəticə olaraq, “Milli Elm” total immitasiya, mimikriya, saxtakarlıq, həyasızlıq, abırsizlıq, ifrat tərzdə şəxsi və qrup maraqlarını ödəmək institutuna çevrilir.

Məsələn, elmə qətiyyən aidiyyəti olmayan şəxslərin nəinki elmər doktoru dərəcəsinə, “professor” elmi adına, başqaları tərəfindən yazılmış məqalə və monoqrafiyalara sahiblənməsi, hətta “müxbir üzv” və ya “akademik” titulunu daşıması bunun bariz nümunəsidir. Mən heç onu demirəm ki, bu şəxslərin çoxu elə elm, təhsil strukturlarında, hansısa “elmi mərkəz”lərdə rəhbər vəzifə daşımaq cəhdlərindən də qalmırlar (paralel olaraq və yüksək səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək). Beləliklə, onsuz da canüstündə olan, ölüm xırıltısı gələn elmə ayrılan cüzi maliyyə də həmin başabəla alimlər, “milli elmin məmurları” tərəfindən mənimsənilir və israf edilir. Vaxtaşırı ayrılan irihəcmli qrantlar da, “dünyaşöhrətli” olub ömründə bu millət, dövlət və elm üçün bir faydalı iş görməmiş, bir fundamental elmi kəşf, yeni elmi istiqamət, konsepsiya və yaxud metodologiya yaratmamış “akademik” və “müxbir üzvləri” tərəfindən, baba-nənələrindən qalmış sərvət kimi özününküləşdirilir.

Azərbaycan elminin nadir istedadlarından olan professor İdris Abbasov kimi yüksək vicdan, əxlaq və mənəviyyət sahibləri isə bu biabırçılığı dilə gətirib, qamçılayanda, möhtərəm-sanballı cənabların xoşuna gəlmir… “Sən kimsən, nəsən ki, bizə daş atırsan!?” deyib, əsl səlib yürüşünə başlayırlar. Elə bu möhtərəmlərin ilbəil kütləviləşən zülmündən heç də az əziyyət çəkməyən bəndələr tapılır ki, hörmətli İdris müəllimi “Azərbaycan qaydaları” ilə yaşamaq istəməməsində qınayır, az qala, hansısa başqa bir aləmdən gəlmiş yadplanetli sayırlar. Onlar anlamaq istəmirlər ki, həqiqi azadlığa və müstəqilliyə aparan yol metropoliya tərəfindən vaxtilə formalaşdırılmış və son otuz ildə neqativ mənada yenidən biçilib-tikilmiş, zəhərli maddələrlə hopdurulmuş, tənəzzül determinantlarının hökmranlığına verilmiş “Qaydalar” sistemindən yaxa qurtarmaqdan keçir.

Görünür, bu da təbiidir, müstəqilliyin heyfini çıxan, gələcək üçün daha da məkrli plan-layihələr işləyən metropoliya və onun imperiyapərəst mərkəzi bu otuz ildə əlindən gələni edib ki, adekvat dəyərləndirmə və münasibətlər sistemi formalaşmasın, fərdi və ictimai şüurda, düşüncə və təfəkkür tərzində zərərverici elementlər, deqradasiya və destruksiya meylləri özlərinə yer etsin, yuva salsın. Qocalıq-ahıllıq yaş limitini çoxdan aşmış, imperiyaçılıq hikkəsi naminə hətta doğma etno-milli daşıyıcısını (bədbəxt günə salınmış rusları nəzərdə tuturam!) başdan-ayağa pozmuş, “titul etnos”un böyük hissəsini ibtidai “xolop”, “xoluy” halına salmış bu mərkəz var gücü ilə calışıb ki, ikibaşlı qartalın caynaqları çatan bütün postsovet respublikalarında hadisə və proseslərə, ictimai və siyasi fiqurlara, elm, mədəniyyət və incəsənət xadimlərinə, “yaxşı” və “pis”ə münasibətdə rasional anlamdan, ədalətli-vicdanlı qiymətləndirmədən və buna müvafiq əməli işdən söhbət belə getməsin. Və bununla da müstəqillik qazanmış bu olkələrdə inkişaf və tərəqqinin qarşısını alsın, “Müstəqilliyimiz əbədidir!” deyənlərin arzu və ideallarını gözündə qoysun.

Elə bu məqsədlə də, hər bir mütərəqqi inkişafın təməlində elmin və elmi təfəkkürün dayandığını yaxşı anlayaraq, həmin məşum mərkəz elmin özünü, idarəetməni, cəmiyyətin ayrı-ayrı fəaliyyət sahələrini elmsizləşdirmək siyasətinə xüsusi önəm vermiş, aparıcı strukturların kimlər tərəfindən və necə idarə olunmasına “böyük qayğı” göstərmişdir. Təsadüfi deyildir ki, bu bədnam qayğıdan xilas ola bilməyən postsovet ölkələrində başbilən “Baş akademik”lər mütlək məqalə və kitablarını əvvəlcə rus dilində “yazır” və sonradan milli dilə “tərcümə edirdi”lər. Üstəlik də, bu füsünkar yaradıcılıq nümunələri çıxar-çıxmaz, onların təmtəraqlı təqdimatı, müzakirəsi keçirilərdi ki, rəhmətlik Leonid İliç Brejnev belə, rahatlıq tapmadığı o cənnət-məkan dünyasında həsəd aparardı. 18 il Sovetlər İttifaqına rəhbərlik etmiş o boyda kişinin cəmi bir trilogiyası (“Kiçik torpaq”, “Dirçəliş”, “Xam torpaq”) müzakirə edildi, onu da, demək olar ki, burnundan gətirdilər. Pıçhapıçla məsxərəyə qoydular, lətifələr düzüb-qoşdular. O qədər deyib-danışdılar ki, rəhmətlik öz ömür-gün yoldaşına bəraət qazandırası oldu: “Axı, Viktoriya Petrovna mənə təkidlə deyirdi – “Lönya, sənə bu lazımdırmı? Belə şeylərə icazə vermə!””.

Hər halda, rəhmətliklərin qanacağı, abır-həyaları yox deyilmiş – Leonid İliçin də, xanımının da!

Konkret Azərbaycana gəldikdə, durumu daha da acınacaqlı vəziyyətə salan əsas səbəblərdən biri ondan ibarət olmuşdur ki, Prezident Heydər Əliyevin vəfatından sonra, günbəgün artan intensivliklə, AMEA, bütövlükdə elm-təhsil, mədəniyyət-incəsənət sahələri, demək olar ki, bilavasitə keçmiş imperiya mərkəzindən – Kremldən idarə olunmuş və indinin özündə də bu tendensiya davam etməkdədir, bəlkə də, daha qəddar və məkrli formada. Hələ SSRİ dönəmindən hazırlanmış agentura-rezident şəbəkəsi öz hökmranlığını yeritməkdə, diktə və təsirini artırmaqdadır. Vassallıq sədaqətilə, mənfəətdar administrativ bürokratizmi və mahir neobolşevik intriqaçılığı ilə fərqlənənlər, əqli və vicdanı sönmüşlər, haqq-ədalət hissini itirmişlər Kremlin ürəyinə yatan milli görüntülü “Qaydalar” ilə idarə olunan elmin, təhsilin, mədəniyyətin, bütün humanitar sahənin öndərləri qismində canfəşanlıq edir və bu “Qaydalar”ın əbədiliyinə çalışırlar. Başda “Boz kardinal” olmaqla! Hökmü-təsiri də, göz dəyməsin, necə lazımdırsa – öz yerində! Düşünürəm, bəlkə, Roma katolik kilsəsinin baş ruhanisinin dünyanın gedişatına təsiri ilə müqayisə edək!? Hər halda, görmürsüz, o boyda çoxminlik AMEA-da, hörmətli professor İdris Abbasovdan başqa, cıqqırını çıxaran, açıq tənqidlə çıxış edən yoxdur.

Metropoliya mərkəzi öz istək-arzularına uyğun formada idarəetməni həmin “Qaydalar”la elə “proşivka” edib ki, başqa cür ola da bilməz. Təsadüfi demirlər ki, müstəqilliyi qorumaq və möhkəmləndirmək onu əldə etməkdən qat-qat çətindir. Metropoliyanın məqsədli himayəsilə idarəetməyə yeridilmiş etibarlı-sədaqətli nökərlər elə etməlidirlər ki, keçmiş “tərkib hissə” mütləq xarici idarəetmənin caynağında olsun, üstəlik də, tayfalar, klanlar, qruplaşmalar, boşboğaz siyasilərin, idrakı və vicdanı sönük məmurların çəkişmə-didişmə, talamaq-mənimsəmək ocağına, Allahdan imdad diləyən məzlumlar, inildəməkdən savayı heç bir sistemli mübarizəyə taqəti, təpəri və iradəsi qalmamış bəndələr məkanına çevrilsin və bununla da (müstəqil bir ölkə kimi) inkişaf-tərəqqi potensialını tükəndirsin, heç etsin.

Aydındır ki, belə axarda çırpınan, hər tərəfdən mühasirəyə alınmış, ailəsinin minimal ehtiyaclarını ödəməkdə mətinlik çəkən, üstəgəl, addımbaşı “nomenklatur aristokratiya”nın yekəxanalığı, ironiya və məzəmməti ilə üzləşən alimlərin əksəriyyəti Qrasianın tövsiyəsini rəhbər tuturlar: səbrli və sakit ol, özünü odun-alovun içinə salma! Ancaq… hər halda, bu təbii seçimi də mütləqləşdirmək, məncə, düz deyil. Canın dincliyi-rahatlığı, fərdi və ailə təhlükəsizliyi belə mütləqdirsə, 18-35 yaşlı vətən oğulları nə üçün və kimə görə düşmənlə döyüşlərdə şikəslik qazanmalı, şəhid olmalıdırlar? Haram sərvətdən məst olan, eyş-işrət tusovkalarında şellənən həmin başabəla “aristokratiya”nın harınlaşmış çoşkaları naminəmi!?

Deməli, tam başqa, fövqəlüstün və ali məram, istək-iradə və ona müvafiq seçim var: xüsusi subyektiv motivləri kənara ataraq “Tam”ın (Vətənin, Doğma Torpağın, Xalqın və Dövlətin) dirçəlişi və yaşaması naminə nəsə etmək, zəruridirsə, öz həyatını riskə atmaq!

Allah dönə-dönə rəhmət eləsin, nəhəng mütəfəkkir Hegel yazardı: “Ölümə hazır və qadir olmayan xalq azadlığa layiq deyil! O, tarixdən silinsə yaxşıdır!”.

“Azadlıq haqda” başlıqlı ən yaxşı dərsliyə çevrilmiş möhtəşəm əsərin (essenin) müəllifi, görkəmli filosof, sosioloq, iqtisadçı və siyasi xadim Con Stüart Mill isə xalqın (“Tam”ın) azadlığının mühüm şərtini fərdlərin vicdanlı olmasında görürdü. Hesab edirdi ki, vicdansızlaşmış fərdlərdən ibarət “cəmiyyət” barbarlar toplusudur və onun üçün despotizm – qanuni idarəetmə üsuludur! Barbarlar toplusunda törədilən Şərə görə vicdan əzabı çəkmək və cavabdehlik məsuliyyəti daşımaq kim keyfiyyətlər olmur, deməli, hansısa tərbiyəvi sözə-nəsihətə, mərifətə çağırışa da yer qalmır.

Barbarlarda, ümumən, “Tam” anlayışı tayfa-qəbilə məzmun-mahiyyətindən kənara çıxmır. Bu tip ibtidai tarixi birlik formaları rüşeymdə olan sonrakı birlik formalarının (xalqın, millətin) qərarlaşmasının qarşısını alır, öz kobud, amansız çərçivələri ilə inkişafa mane olur. Və əsrlər dəyişməli olur ki, bu mənfur çərçivələr, buxovlar dağılsın. Burada mən bu mürəkkəb prosesin dialektikasına varmaq və onu incələmək fikrində deyiləm. Bu, ayrıca bir xüsusi söhbətin möxzusudur. Mətləbim, sadəcə, başqadır – həyacan təbilini səsləndirməkdir: Azərbaycanda barbarlığa, yəni, vəhşilərə məxsus mövcudluq və davranış tərzinə, tayfa-qəbilə adət-ənələrinə ciddi dönüş təhlükəsi var! Adi həyatda, idarəetmədə, cəmiyyətin müxtəlif həyat (iqtisadi, siyasi, sosial, mənəvi) sahələrində müşahidə edilən yerliçilik, regionçuluq, tayfabazlıq və klançılıq, etnikçilik, ifrat millətçilik əlamətləri də bu məşum tendensiyanın zərərli ifadəsidir ki, keçmiş metropoliya mərkəzi tərəfindən hər vəchlə yayılır və gücləndirilir. Tayfaçılığa və yerliçiliyə rəvac vermək, etnik və dini hissləri istismar etmək, əliəyriliyi və rüşvətxorluğu təşviq etmək, intellektual impotentləri, ruhu-qəlbi sönük vicdansızları, danabaş şarlatanları, fitnə-fəsad ustalarını irəli çəkmək, onları mühüm postlara yerləşdirmək – bütün bunlar, cəm halda, imperiyaçılıq od-alovu ilə yanan metropoliya pretorlarının və onların satraplarının şakəridir! Əvəzolunmaz silahı, üsulu və vasitəsidir. Həqiqət bu qədər sadədir!

Bəs, həqiqət bu qədər sadə və üzdədirsə, AMEA-da təmsil olunan, daşıdıqları elmi dərəcə və elmi adlarına layiq olan, öz tədqiqat sahələrini yüksək səviyyədə, qədərincə təmsil edən professor, müxbir üzvü və akademiklər nədən səbrli olub sakit durmağa üstünlük verirlər?! Axı, hamısı gözəl anlayır ki, Azərbaycan elmi məqsədli surətdə çökdürülür, onun illərcə formalaşmış zəminləri dağıdılır. Görmürlərmi ki, Kreml vassalları Azərbaycana və onun elminə qənim kəsiliblər. Görüb, müqavimət göstəmirlərsə, milli inkişafdan, Heydər Əliyev kursuna sadiqlikdən danışmağa dəyərmi!? Bu qədər də söz-əməl antaqonizmi olarmı!? Bəlkə, düşünürlər ki, elə bu mövqesizlik, laqeydlik Heydər Əliyevin ruhunu şad edəcək? Bu böyük siyasətçi və dövlət xadiminin “İnsanın mövqeyi olar!” tövsiyə-tələbini nə tez unudublar?! Nə qədər baş girləyib, isti dəlmə-deşiklərdə yarasa kimi gizlənmək olar?!

Mənim kimi xırda-xuruş, çoxillik elmi fəaliyyəti ərzində Vətənin heç bir orden-medalına, hansısa ödülünə, adi rəsmi bir təbrik məktubuna, Fəxri Fərmanına layiq görülməyənlərlə işim yoxdur. Kreml siyasətinin pretorları və vassalları tərəfindən autsayder, çıxdaş elementlər halına salınmış bu bəndələri qınamağa dəyməz. Məişət-dolanışıq qayğılarının belə kəskin artdığı bir vaxtda onların maddi-mənəvi sıxıntılar yaşayan, “Ədalətsiz Dünya”ya gəldiklərinə görə cəhənnəm əzabı çəkib, peşiman olan balaları qarşısında “şapalaqla üz qızartmaq”dan başqa artıq heç nəyə təpəri, gücü-qüvvəti, iradəsi qalmayıb. Bədnam “Qaydalar” onları elə büküb-qatlayıb ki, artıq “orta sinif”dən də aşağı yaşayış səviyyəsinə salınıb. Bir növ, lümpenləşdirib!

Gözləntim yox, xüsusi irad-qınaq sözüm bütün rejimlərdən yağdan bıçaq kimi keçən, metropoliyanın maraqlarına cavab verən “Qaydalar”la yaşamağı istəyən və bacaran, haramçılıq yolu ilə yüksək titul və təltifləri özləri üçün halal bilən cənablaradır. O kəslərədir ki, meşəxoruzu kimi (ruslar «глухарь» deyirlər) ömürboyu bu xalqın səsini-çağırışını eşitmək, iniltisinə məhəl qoymaq istəyində olmamış, onun dərdlərilə alovlanıb yanmamışlar. Xalqın hər tərəfdən boğulan naləsi onlar üçün meşəcüllütünün (ruslar «вальдшнеп» deyirlər) civiltisi qədər də əhəmiyyət kəsb etməyib. Ancaq bununla belə, “millət və milliyətçilik”dən, “türkçülük”dən, “mənəvi dəyərlər”dən, nə bilim, “milli kimlik”dən və “Azərbaycançılıq”dan yazıb-danışmaqdan yorulmurlar. Hətta tez-tez Ulu Peyğəmbərdən iqtibas gətirirlər: “Alimin qələminin mürəkkəbi şəhid qanına bərəbərdir”! Belə düşünürlər ki, Peyğəmbər “alim” deyərkən məhz onlara bənzərləri nəzərdə tutub! Mərhaba! Belə yerdə rəhmətlik Arkadiy Raykin deyərdi: “Хорошо устроились друзья!».

Həqiqətən, məəttəl qalırsan: “Boz kardinal”ın kompaniyası, yaxşıca ilmələnmiş toru-şəbəkəsi necə də böyük və vassallıq üçün sədaqətli imiş – alınmaz qala kimi! Söz yox, “Baş akademik” necə lazımdırsa, elə də çalışıb, durmadan əziyyət-zəhmət çəkib, misilsiz ustalıq göstərib. Bəli, kim nə deyir-desin, dövrümüzun əzmkar “Yeni Napoleon”u həsəd aparılası administrativ ustalıq cəhətdən mahir imiş. Kreml bilirmiş kimə “stavka” edir! Görün indi, bu şövkətli administratorun əlindən rəhmətlik Heydər Əliyev və prezident İlham Əliyev nələr çəkirmiş!? Nə qədər enerji-güc, əsəb və vaxt sərf etmək zorunda qalıblar ki, bu Kremlsayağı İdeoloqun həmlələrinin qarşısı alınsın, yeritdiyi və yetirdiyi ziyan zərərsizləşdirilsin. Di gəl, o da “sadiqəm” deyə-deyə topdağıtmaz qalasını yarada bilib. İndi həqiqi Napoleondan da bacarıqlı sərkərdə gərəkdir ki, bu qalanı dağıtsın, birdəfəlik Azərbaycanın tarixindən silib, zibilliyə göndərsin.

P.S. İnanın, bu üzdəniraq “elmi idarəetmə” barədə yazmaq mənə qətiyyən ləzzət vermir, əksinə, daxili bir iyrənmə, xoşagəlməz ovqat yaradır, sanki zirr-zibilli, üfünətli gölməçənin uzun illər murdarlaşmış suyunu təmizləmək istəyirsən. Sadəcə, məcburam və bu məcburiyyət heç də hansısa kənar hökmdən, sövqetmədən irəli gəlmir, öz daxilimdən püskürür. Rəhmətlik Qrasianın müqəddəs ruhu məni bağışlasın, ancaq artıq səbr yeri qalmayıb. Görəndə ki, bugün ən istedadlı, məhsuldar, vicdan səsilə oturub-duran, “Tam”a xidmət amalı və bacarığı ilə qabarıq surətdə fərqlənən nadir alimlərdən birinə (professor İdris Abbasova) qarşı səlib yürüşü təşkil edilib, qıraqdan baxıb adi seyrçi olmaq, dəyərli bir şəxsiyyətlə sprutlaşmış qladiatorlar şəbəkəsinin qeyri-bərəbər savaşını rahatca izləmək Allah bəndəsi üçün nə mümkündür, nə də məqbul və düzgün. Hörmətli İdris müəllimin mübarizəsi onun, bir alim kimi, varlığına hopmuş formal, quru prinsipçilik və subyektiv özünütəsdiq məsələsi deyil. Yox, qətiyyən! Zərurətin məğzi-mahiyyəti daha böyük, dərindir. Onun necəliyi xüsusi subyektivlik motivləri ilə ölçülmür. Burada böyük milli-tarixi zərurət, ülvi-sakral motiv var! Qısaca desək, bu zərurət elmin bir “Tam” kimi müqəddəratına uzunillik məkrli, mənfəətdar, qəddar və amansız hücumuna, nəhəyat ki, son qoymaq zərurətidir. “Tam”ı çoxdan həddini aşmış, ərköyün, təkəbbürlü, özləri-özlərini imtiyazlaşdırmış, sərhədsiz vara-sərvətə aludə olmuş, cəmiyyətin son şirələrini də sormağa hazır olan nəsnələrdən və onların yaratdığı durumdan, vərdiş-ənənələrdən xilas etmək zərurəti! Pafoslu səslənsə də, ancaq nəhəng problem bundan ibarətdir. Ümumiyyətlə, yeri gəlmişkən, deyim ki, formal-quru prinsipçilik və necə gəldi subyektiv özünütəsdiq dəbi-azarı həqiqi alimə, siyasətçiyə, dövlət adamına xas olmayan xüsusiyyətdir! Uca Tanrı bizi belə prinsipallıqdan uzaq eləsin! “Tam”a olan borcumuz və qayğımız şəxsi motivlərdən, rütbə və vəzifədən doğan öhdəliklərdən yüksəkdə dayansın! Amin!

Вставляется в месте расположения рекламного блока:

Şərhlər

Oxucu 2021-03-12 16:01:31

Akademiya Ramizlərdən, Yaqublardan təmizlənməli, elmdə sağlam mühit yaradılmalıdır.

N. Məhərrəmli 2021-03-11 12:42:54

müvafiq rəyə heç gücüm də çatmaz. Sadəcə, Əbülhəsən müəllimə öz dərin hörmətimi və səmimi təşəkkürümü bildirmək istəyirəm. Çox sağ olun, professor. Yaxşı ki, varsız. Allah Sizi qorusun. Bir alim kimi əsl mənalı həyat Sizə qismət olub. Tanrı bu qisməti nadir insanlara bəxş edir. Daim yaşayıb, yaradanlardan olun! Belə mükəmməl və əhəmiyyətli məqaləyə rəy vermək fikrim yoxdur. ...

Ferd 2021-03-11 01:31:14

Hörmətli professor, tamamilə haqlısız. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycandır!

Azər 2021-03-10 14:20:44

"Metropoliya"nın baş naziri (Mişustin), xarici işlər naziri (Lavrov), KİV-lərin böyük bir qismi,televiziya, kinoindustriya, maliyyə resursları, internet resursları, incəsənət sahələri ermənilərin əlindədi və ya idarəçiliyindədi...bizimkilərsə bazarlarda göyərti və narkotik satırlar..Bəs bunun günahı kimdədi, ay ziyalılar..niyə bir yol göstərmirsiniz ?

Rasim M. 2021-03-10 10:53:24

Hörmətli Alimin toxunduğu problem " Tam" ın mövcudluğuna olan ən böyük təhlükəni : elmin yalnız kağız üzərində olan hərəkətini və yaxın keçmişdən miras qalmış "müqəddəs dövlət" prinsiplərinin toxunulmazlığını təmin edir. Beləki ona "əl ilə " -- tətbiqi elmlə -- toxunmaq olmaz və təbii ki,əl ilə toxunulmayanı heç vaxt duzəltmək olmaz. Yeganə çıxış yolu hörmətli qeyd etdiyi kimi bütün həyat əhəmiyyətli strukturların yenidən və müasir tələblərə uyğun institutlaşmasıdır.

Mehdi 2021-03-09 23:45:26

Bir mənalı olaraq akademiyanın on minlik kollektivi mehdiyevin ölümünü bir nəfər kimi gözləyir. Görəsən Mehdiyev özü bunun fərqindədir? o?

Azər 2021-03-09 14:44:11

Biz araşdırmalıyıq, niyə biz müti, "burnunun ucundan o tərəfi görməyən",pulu hər şeydən üstün tutan, daha çox yaltağlığa yol verən, millət və vətən sevgisi kifayət qədər olmayan, çox unutqan və azad fikri və mövqeyi olmayan bir xalqıq...bu sovet dönəmində də belə idi...yazıçı Anar deyirdi ki, Moskvadan bizə göstəriş gələndə ki. dırnaqlarınızı tutun, biz barmağımızı kəsirdik...Niyə ? buna səbəb şərq təfəkkürüdür. müsəlmançılıqdır yoxsa nəsə başqa bir səbəb var ? azı bütövlükdə bizim millət qorxaq millət deyil, mərd millətdir, amma niyə bu mərdliyin yanında ağıl və vətənpərvərlik, uzaqgörənlik yoxdur ? Hörmətli, Əbilhəsən müəllim bu suallara cavab tapmaq lazımdır, sonra "metropoliya"nı müzakirə edərik.."

Azər 2021-03-09 14:32:49

Hörmətli, Əbilhəsən müəllim savadlı adam təsiri bağışlayır, amma onun fikirləri cəmiyyətin ünlü ziyalısı kimi məni tam qane etmir...yenə metropoliya, yenə də qıraqda düşmən axtarmaq...biz özümüzü analiz etməliyik, belə insanlara-boz kardinallara və metropoliyalara qarşı bizim cəmiyyətin "immuniteti" olmamlıdır.... niyə həmin metropoliya eyni seyləri ermənistanda və Gürcüstanda bu qədər edə bilmir...necə olur ki, Azərbaycanda ermənilər və onların qohumları. adamları "at" oynadır...niyə biz hər şeyi "pula" satırıq..bu da metropoliyanın günahıdırmı..biz öz xalqımızı dərindən öyrənməli, onun yaxşı və pis cəhətlərini bilməliyik və xalqımızı istənilən "metropoliya"ya və "vassallar"a qarşı hazırlamalayıq.."Gəlin birinci özümüzdən başlayaq...

Eldəniz 2021-03-09 09:31:45

Mir Cəfər Bağırov Akademiyanı yaratmaği ona görə zəruri hesab edirdi ki , Yusif Məmmədəliyev kimi alimlərimiz dünya çapında elmi nailiyyətləri var idi...Indi isə daha çox loyal QHT ye bənzəyir ....

El 2021-03-09 09:10:33

Bu zamanda Azərbaycanda dövlət müəsisələri "Uşaqkığın son gecəsi"filmində ət kombinatını xatırladır

MÜHƏNDİS 2021-03-09 02:16:04

İLAHİ SƏN BU BOYDA MEA GÖZÜMÜZ QARŞISINDA ÇÖKMƏSİNƏ SADƏCƏ OLARAQ SEYRÇİ OLAN ALİMLƏRİMİZİN DİLİNİ AÇ.YƏQİN BOZ KARDİNAL BU İNSANLARIN AĞZINI DİLİNİ BAĞLAYIB.GÖRƏN HARDA QALIB CƏNABİ ƏZRAYIL.

İbrahim 2021-03-09 02:02:06

Olduqca aktual, obyektiv, faydalı məqalədir. Möhtəşəm bir təhlildir. Dönə-dönə oxuyan. Var olun hörmətli Əbülhəsən müəllim, Allah Sizdən razı olsun!

Veteran 2021-03-09 00:02:08

Təkcə elmimizəmi? Dövlətə,xalqa ,millətə,genefondumuza.əxlaqımıza və sair və ilaxır,Məhv etmədikləri sahə qalmaylb.Amma az qalıb.... Sizin,bizim kimi vətənpərvərlər ,xalqın sağlam düşüncəli insanları 5-ci kalonu təmizləyəcək

alim? 2021-03-08 23:36:04

Bütün alimlərin dəyəri onların elmi kəşflərinin dövlətə və millətə verdiyi xeyirə görə dəyərləndirilməlidir--MEA ləğv edilməli oradakə"akademiklərin" ixtiraları yenidən qiymətləndiriməlidir-xalqa verdiyi xeyirə görə

Fuad 2021-03-08 23:13:00

Məncə təcili olaraq AMEA-nın institutları elmi istiqamətlər üzrə universitet və nazirliklərə birləşdirilmiəlidir. Əslində bu proses çox gecikib. Akademiya artıq məhv olub. Quru skleti qalib.

Mirzə 2021-03-08 22:38:46

Çox dəhşətli bir mənzərədir! akademiya boz kardinalın əsarətindən heç cür qurtula bilmir! Bu fəlakətdir,

Murad 2021-03-08 22:35:00

Akademiya Boz kardinalın girovuna çevrilib.

alim? 2021-03-08 22:23:03

bir vaxtlar sadəlööf çəbhəçilər çox ağıllı bir gediş etmək istəyirdilər--onlar MEA-Iləğv etmək istəyirdilər- məncə indi bunu etmək tam yerinə düşərdi--bu müftəxor təşkilat ləğv edilməlidir

Oxucu 2021-03-08 21:58:08

AMEA və onun Fizika İnstitutunun dağıdılmasında Fatma Abdullazadənin əri Oqtay Ələkbərovun mühüm rolu olub. Oktay Ələkbərov ətrafına yığdığı şayka üçün münbit şərait yaratmaq məqsədi ilə 2000-ci illərin əvvəlində institutun direktoru akademik Arif Həşimovu vəzifəsindən uzaqlaşdırtdırıb. Sonra institutnn təcrübi bazasını dağıdıblar. Cihazların əksəriyyəti hesabdan silinsə də işlək vəziyyətdə olublar. Bu cihazların hara satılması məlum deyil. Bu şayka institutun digər əməkdaşlarını özlərindən asılı vəziyyətə salmaq üçün innovasiya sektoru adlandırılan şöbə yaradıblar və bu şöbəyə dövlətin qrantları ilə şişirdilmiş qiymətlərə xaricdən cihazlar alıblar və belə qayda qoyublar ki, innovasiya sektoruna aid olmayan əməkdaşa nə isə ölçmək lazımdırsa, bu əməkdaş, bu şaykaya nə etmək istədiyini izah etməli, şaykanı qane edən təqdirdə, əməkdaşa lazım olan ölçmələr ölçülüb ona verilməlidir. Bu şayka, fizik-eksperimentatoru, polikninikanın laboratoriyasına müraciət edən xəstəyə döndəriblər. Oktay Ələkbərovun və onun şaykasının bu institutda törətdiyi cinayyətlər barədə institutun əməkdaşı Elman Şahverdiyev ölkə başçısına azpolitika saytı vasitəsi ilə dəfələrlə müraciət edib. Əlaqədar orqanlar özlərini karlığa və korluğa vurublar.

Seyid Ənhu 2021-03-08 19:03:26

HÖRMƏTLİ PROFESSOR, BƏZƏN ELƏ HEYRƏTLİ FAKTLARLA QARŞILASIRSAN Kİ, DÜŞÜNÜRSƏN Kİ BU ANCAQ FEODAL CƏMİYYƏTİNDƏ MÜMKÜN OLAR. SİZİN BU ELMİ MONAQRAFİYANIZ ONU GÖSTƏRİRDİ Kİ, BİZDƏ NƏİNKİ FEODAL, ARTIQ QUL VƏ QULDUR MÜNASİBƏTLƏRİ FORMALAIB. MEYDANDA TƏK QALACAĞINIZDAN ƏMİN OLUN. HEÇ KİM SƏSİNİZƏ SƏS VERMƏYƏCƏK. ALLAHDAN ARZU EDİRƏM Kİ, SƏHƏR YUXUDAN AYILANDA GÖRƏK Kİ, AMEA ÖZ ƏMƏKDAŞLARI İLƏ BİRLİKDƏ YERİN DİBİNƏ BATIBLAR..İKİCƏ NƏFƏR SAĞ QALIB. SİZ VƏ YASƏMƏN QARAQOYUNLU

Son yazılar


Новости

APPLE MACBOOK AIR С ОБЗОРОМ M1

Новый MacBook Air с чипом Apple M1-это триумф. За неделю тестирования я довел этот компьютер и его новый процессор Apple до предела и обнаружил, что эти пределы превзошли мои ожидания почти на всех уровнях. Я также использовал его так, как на самом деле предназначен MacBook Air: как повседневный компьютер для выполнения повседневных задач. При этом я рассчитывал на восемь, а иногда и на 10 часов непрерывного использования батареи. Приступая к этому обзору, у меня был каталог потенциальных ловушек, в которые Apple могла попасть при переходе с чипа Intel на свой собственный процессор. Переходы чипов чертовски трудны и обычно не проходят гладко. Этот MacBook Air не только избегает почти всех этих ловушек, но и радостно перепрыгивает через них. Конечно, не все идеально. Настойчивость Apple в использовании унылых веб-камер по-прежнему остается обломком, а запуск приложений для iPad-сплошным беспорядком. Но когда я пользовался MacBook Air, я часто оказывался настолько впечатлен, что с трудом верил в это. Поверьте. MacBook Air с чипом M1 - самый впечатляющий ноутбук, которым я пользовался за последние годы. Подробнее: 13-дюймовый MacBook Pro с обзором M1 и Mac mini с обзором M1 НАШ ОБЗОР APPLE MACBOOK AIR (КОНЕЦ 2020 ГОДА) РЕЗУЛЬТАТ 9,5 ИЗ 10 Плюсы Быстро Intel-совместимых приложений работает хорошо Отличное время автономной работы Минусы Ужасные веб- камеры iOS-приложения-это дуновение Пришло время признать, что Маки были бы лучше с сенсорными экранами MacBook Air-самый впечатляющий ноутбук, которым я пользовался за последние годы ОБОРУДОВАНИЕ MACBOOK AIR Внешне новый MacBook Air почти идентичен тому, который Apple выпустила в начале этого года на базе Intel. Он имеет тот же самый любимый клиновидный дизайн, экран 2560 x 1600, который достигает максимальной яркости 400 нит, вход в систему отпечатков пальцев Touch ID, достаточно хорошие динамики, пересмотренную клавиатуру Apple с ножничным переключателем и массивный трекпад. Он также имеет ту же стартовую цену: $999 за модель с 8 ГБ оперативной памяти и 256 ГБ памяти. Эта базовая модель также имеет на одно ядро меньше графического процессора по сравнению с более дорогими конфигурациями, хотя я не могу сказать, какое влияние это может оказать. (Держу пари, это не так уж много.) Модель, которую я тестирую, имеет 16 ГБ оперативной памяти и 1 ТБ памяти за 1649 долларов. Как и раньше, вы не можете обновить что-либо позже, если вам это нужно. APPLE СОХРАНИЛА ДИЗАЙН ТОЧНО ТАКИМ ЖЕ Apple обновила параметры в строке функций У MacBook Air все еще есть ужасная веб-камера. Есть только одно внешнее отличие новой модели от предыдущей: Apple заменила некоторые кнопки в функциональном ряду на более полезные. Теперь вы получаете кнопку Spotlight search (которая на macOS Big Sur наконец-то может выполнять поиск в Google), Do Not Disturb и Диктовку. Если, как и я, вы до сих пор не пользовались диктовкой, я думаю, вы будете приятно удивлены тем, насколько она хороша. Все остальные различия находятся внутри. Во-первых, там больше нет вентилятора, только алюминиевый распределитель тепла. Но даже когда я доводил эту машину до абсолютного предела, я никогда не чувствовал, что она становится более чем немного теплой. Apple знает, что такое тепловой потолок для этой системы, и она хорошо держит MacBook внутри него. К сожалению, это сходство распространяется и на веб-камеру, которая по-прежнему имеет разрешение 720p и по-прежнему ужасна. Apple попыталась позаимствовать часть своей обработки изображений в реальном времени у iPhone, чтобы попытаться украсить изображение-и я действительно нахожу, что он лучше справляется с равномерным освещением моего лица, — но в основном я замечаю, что он выглядит плохо (только теперь это более обработанная версия плохого). Еще одно внутреннее изменение, которое затронет профессиональных пользователей и разработчиков больше, чем среднестатистического пользователя MacBook Air, заключается в том, что Apple перешла на единую архитектуру памяти, так что отдельной графической памяти нет. Apple утверждает, что это более эффективно. К сожалению, я не могу сказать, достаточно ли у модели 8 ГБ оперативной памяти, чтобы комфортно справляться как с процессором, так и с графическим процессором, но у меня не было никаких проблем с 16 ГБ на моем обзорном устройстве. На самом деле, я еще не столкнулся с какой — либо проблемой производительности вообще-потому что этот MacBook Air очень быстрый. Новый MacBook Air работает очень быстро. ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТЬ MACBOOK AIR MacBook Air работает как ноутбук профессионального уровня. Он никогда не стонет под несколькими приложениями. (Я бегал больше дюжины за раз.) Он без жалоб обрабатывает интенсивные приложения, такие как Photoshop и даже приложения для редактирования видео, такие как Adobe Premiere. Это никогда не заставляло меня дважды подумать о загрузке другой вкладки браузера или 10 — даже в Chrome. На прошлой неделе я писал, что Apple “поразительно уверена в своих новых процессорах M1 Mac”, отбрасывая огромные претензии и отказываясь каким-либо образом снижать ожидания. Использовав один из них, я просто поражен. Он имеет два порта Thunderbolt. Он использует Touch ID для биометрии. В целом аппаратное обеспечение идентично последней модели. Я использовал ноутбуки Windows с процессорами Arm от Qualcomm, и они медленнее, сложнее и сложнее, чем машины Intel. Несмотря на то, что я полагал, что Apple справится с этим переходом от Intel к Arm лучше, я не ожидал, что все будет работать так хорошо, как это происходит. Я знал, что macOS и собственные приложения Apple будут быстрыми, многие из которых были закодированы специально для работы с этим процессором. Что меня потрясло, так это то, насколько хорошо работает каждое приложение. Некоторые предпосылки: приложения обычно создаются для работы с определенным типом процессора, поэтому, когда они запускаются на машине с другим процессором, какая-то дополнительная работа должна происходить под капотом. На Mac эта работа выполняется с помощью программного обеспечения под названием Rosetta 2, которое вы устанавливаете при первом запуске приложения на базе Intel. В отличие от Windows, Rosetta 2 на самом деле не эмуляция, а перевод. Это означает, что запуск этих приложений занимает немного больше времени, но как только они запускаются, они просто... запускаются. Я еще не сталкивался с какими-либо проблемами совместимости приложений (хотя, возможно, некоторые из них мне не удалось отследить). Мы, конечно, провели набор тестов. На приведенной ниже диаграмме показаны некоторые из наших результатов. Но я просто хочу назвать одну, в частности: частоту кадров на Shadow of the Tomb Raider. Тридцать восемь кадров в секунду-вполне приличное число для игрового ноутбука с недорогой видеокартой. Это почти неслыханно для компьютера со встроенным графическим процессором. Я работаю над этим MacBook Air, который поставил бы мой старый MacBook Air на колени. М1-Mac на основе критериев Бенчмарк MacBook Air MacBook Pro Mac mini Cinebench R23 Multi 6803 7729 7729 Cinebench R23 Single 1494 1519 1520 Cinebench R23 Multi looped for 30 minutes 5369 7729 7780 Количество очков в Geekbench 5.3 многоядерных процессоров 7510 7554 7711 Geekbench 5.3 CPU Single 1730 1730 1754 Количество Очков В Geekbench OpenCL В 5.3/ Вычислительные 18357 19211 19654 Мы проводим стандартный экспортный тест Adobe Premiere, и MacBook Air превосходит новейшие ноутбуки Intel с интегрированной графикой и удерживает свои позиции с некоторыми ноутбуками с соответствующими дискретными графическими процессорами. Главное, на что нужно обращать внимание, - это не цифры. Я признаю, что они впечатляют, а также отражают мой реальный опыт работы с компьютером. Вместо этого следует обратить внимание на то, что Tomb Raider и Adobe Premiere еще не были оптимизированы для этого чипа. Они проходят через слой перевода Apple Rosetta 2. Apple намекнула, что чип M1 был разработан в сотрудничестве с командой Rosetta, так что вполне вероятно, что в самом аппаратном обеспечении есть много оптимизаций. (Однако мы обнаружили одну странную ошибку: премьера закодированного видео с половиной обычного битрейта, который мы ожидаем при использовании переменного битрейта на предустановленном экспорте YouTube 4K. Нам пришлось установить ползунок на 80, чтобы добиться того же битрейта экспорта компьютеров Intel по умолчанию. Странно! Мы дали знать Adobe, и на момент публикации лучший ответ заключается в том, что Premiere официально не поддерживается на M1.) Если у вас сейчас есть MacBook Air, я уверен, что этот новый MacBook будет работать лучше во всех отношениях. Я думаю, что это лучше, чем штаны от ультрабуков Intel под управлением Windows, включая его самые последние чипы. Центр управления на MacBook Air. СРОК СЛУЖБЫ БАТАРЕИ MACBOOK AIR AppleApple утверждает, что эта машина может получить 18 часов воспроизведения видео и “15 часов беспроводной сети”, что является очень большими претензиями. Компания говорит мне, что я должен ожидать, что время автономной работы будет на 50 процентов лучше, чем у последнего Air, а батарея внутри этого компьютера не больше, чем у предыдущих моделей. Все эти улучшения сводятся к повышению эффективности. Мои реальные результаты? Я получаю от восьми до десяти часов реальной, постоянной работы в зависимости от того, насколько сильно я ее продвигаю. Это не совсем на 50 процентов лучше, чем последний MacBook Air, но очень близко. AIR ДЛИТСЯ ДОЛЬШЕ, ЧЕМ БОЛЬШИНСТВО ДРУГИХ НОУТБУКОВ В СВОЕМ КЛАССЕ Чтобы быть предельно ясным, я получаю эти цифры с помощью приложений, которые я на самом деле использую, которые, конечно же, включают Chrome и различные приложения, которые также основаны на движке Chrome, например Slack. Что примечательно в этом случае, для некоторых приложений Rosetta 2 нужно сделать кучу переводов кода в реальном времени, что еще больше сокращает время автономной работы. Если и когда эти приложения будут переписаны на “универсальные” приложения, которые изначально работают на M1, я ожидаю увидеть еще лучшее время автономной работы. Может показаться странным упоминать об этом в контексте времени автономной работы, но MacBook Air теперь мгновенно просыпается от сна, и приложения, которые были запущены до того, как вы закрыли ноутбук, гораздо быстрее догоняют себя в мире. Это тонко, но я обнаружил, что готов закрывать Воздух чаще, чем обычно делаю с другими ноутбуками, потому что пробуждение его от сна происходит так легко. Если вы пытаетесь выбрать между новым 13-дюймовым MacBook Pro и этим MacBook Air, я думаю, что время автономной работы будет решающим фактором для большинства людей. В тестировании Нилая Профессионал постоянно получает еще пару часов на зарядке. Pro также имеет сенсорную панель и немного более яркий экран, но другое важное отличие заключается в том, что у него есть вентилятор. Это позволяет ему выполнять тяжелые рабочие нагрузки в течение длительных периодов времени. То же самое касается и нового Mac mini. Приложения iOS изначально работают на MacBook Air. Некоторые из них хороши, многие-нет. ПРИЛОЖЕНИЯ IOS НА MACBOOK AIR Одно из преимуществ MacBook, использующего ту же архитектуру процессора, что и iPhone и iPad, заключается в том, что теперь он может запускать приложения для iPhone и iPad изначально. Чтобы найти их, вам нужно специально отфильтровать их в Mac app store. К сожалению, разработчикам не разрешается распространять приложения iOS непосредственно среди пользователей. Когда вы отправитесь в Mac App store, чтобы найти свои любимые приложения, приготовьтесь к разочарованию. Нажмите на свое имя в левом нижнем углу, затем перейдите на вкладку “Приложения для iPhone и iPad”, которая покажет вам все приложения, установленные на ваших устройствах iOS. То, что я нашел там, было галереей заброшенного программного обеспечения, в основном приложений от разработчиков, которые не были обновлены, чтобы быть в курсе новых устройств. У разработчиков есть возможность отказаться от того, чтобы их приложения были доступны на Mac, и многие, многие разработчики сделали это. Instagram, Slack, Gmail и многие другие просто недоступны. Я подозреваю, что эти разработчики сделали этот выбор, потому что они хотели убедиться, что у них нет грязного, странного опыта работы с приложениями на Mac. Поскольку iOS-приложений на Mac грязное, странное впечатление. Яблоко надо было влепить бета-версия данной функции. Опция Apple “Touch Alternatives” для приложений iOS. Приложения, которые были закодированы для работы с последними стандартами кодирования iPad, великолепны. Пасмурно, приложения подкастинга, неплохо чувствует себя и полностью пригоден для использования. С другой стороны, HBO Max-это полный бардак. Он появляется в маленьком окошке, которое вы не можете изменить, как и полноэкранные видео. Что? Этот опыт также немного глючит, хотя Apple говорит мне, что следующая проблема, с которой я столкнулся, будет решена в ближайшее время. Я установил приложение Telegram messaging iOS, которое поначалу работает хорошо. Но когда приходит новое сообщение, приложение открывается поверх других моих окон. Большая ошибка заключается в том, что я не смог удалить его обычным способом, нажав кнопку X в Центре запуска. Даже когда я удалил его вручную в Finder, он все еще оставался там в течение нескольких минут, пока я не перезагрузился, получая уведомления. Apple создала новую систему для каждого приложения iOS, доступного в меню Mac, под названием “Touch Alternatives.” Это серия кнопок, жестов и других магических заклинаний, чтобы заставить приложения, которым нужен сенсорный экран, работать на Mac. Это откровенно смешно и самый ясный признак того, что Apple сгибает себя в узлы, чтобы избежать того, что, очевидно, должно быть сделано: поставить сенсорный экран на Mac. К счастью, вы можете игнорировать все эти приложения для iOS, пока разработчики не оптимизируют их или Apple не придумает лучший способ убрать странные вещи. Новый MacBook Air с чипом M1. В то же самое время, когда компания выпустила новый MacBook Air с процессором M1, Apple прекратила выпуск версии Air на базе Intel. Это был смелый шаг; MacBook Air-самый продаваемый компьютер Apple, и Apple также только что заработала больше денег, продавая Mac в прошлом квартале, чем когда-либо раньше. Но это было правильное решение. Нет ни одной причины, по которой я мог бы найти старую версию Intel. ЗА ИСКЛЮЧЕНИЕМ ВЕБ-КАМЕРЫ, MACBOOK AIR С M1 ПРОСТО НЕВЕРОЯТЕН Для профессиональных пользователей все еще существуют улучшения, которые Apple должна сделать, чтобы повысить производительность на верхнем уровне для интенсивных рабочих нагрузок. Вы не можете запустить внешнюю видеокарту, и вы ограничены только одним внешним дисплеем за раз, например, и вполне вероятно, что настоящий профессионал довольно быстро найдет потолок на этом интегрированном графическом процессоре. Но как обычный компьютер, нет ничего похожего на этот MacBook Air. У него очень хорошее время автономной работы, невероятная производительность для своего класса и да, хорошая клавиатура. Жаль только, что с веб-камерой. Это главная причина, по которой мы не могли дать этому ноутбуку 10/10, который мы рассматривали. Процессорные переходы должны быть запутанными и сложными. Ранние пользователи новых чипов обычно подписываются на сломанные приложения, замедления и странные ошибки. Благодаря тщательной интеграции своего нового процессора и программного обеспечения Apple избежала всего этого. Вам не нужно беспокоиться ни о каких технических деталях, которые позволили MacBook Air успешно пройти этот переход. То, что я могу сказать это, пожалуй, самое впечатляющее. Потому что это просто работает. СВЯЗАННЫЙ Apple MacBook Pro с обзором M1: сгибание руки Apple Mac mini с обзором M1: over-performer Exclusive First смотрит на новые технологии, обзоры и шоу, такие как Processor with Dieter Bohn. ПОДПИСЫВАЙТЕСЬ! СОГЛАСИТЕСЬ ПРОДОЛЖИТЬ: MACBOOK AIR (КОНЕЦ 2020 ГОДА) Каждое интеллектуальное устройство теперь требует от вас согласия на ряд условий, прежде чем вы сможете использовать его — контракты, которые на самом деле никто не читает. Мы не можем прочитать и проанализировать каждое из этих соглашений. Но мы начали точно подсчитывать, сколько раз вы должны нажать “согласен”, чтобы использовать устройства, когда мы их просматриваем, поскольку это соглашения, которые большинство людей не читают и определенно не могут вести переговоры. Для того чтобы пройти настройку и фактически использовать MacBook Air (конец 2020 года), вы должны согласиться: Лицензионное соглашение на программное обеспечение macOS, которое включает в себя гарантийное соглашение Apple и условия и положения Game Center Эти соглашения не подлежат обсуждению, и вы вообще не можете использовать ноутбук, если не согласны с ними. Существует также несколько факультативных соглашений, в том числе: Услуги определения местоположения Использование учетной записи iCloud добавляет Правила и условия iCloud и службы поиска моего местоположения Отправка данных о сбоях и использовании в Apple в помощь разработчикам приложений Разрешая Apple, чтобы использовать свои стенограммы, Siri, чтобы улучшить распознавание голоса Условия и положения Apple Pay Итоговый итог-три обязательных соглашения и шесть факультативных.

ОБЗОР SAMSUNG GALAXY S21:

Samsung Galaxy S21-это среднечастотный телефон с флагманским названием. Вместо того чтобы предлагать по существу один и тот же телефон верхнего уровня в разных размерах, Samsung решила стать агрессивной по цене в этом году. Galaxy S21 стартует с $799,99 за меньшую версию с 6,2-дюймовым экраном и $999,99 за плюсовую версию с 6,7-дюймовым дисплеем. Хотя в обоих случаях разумно потратить дополнительные 50 долларов на модели с 256 ГБ памяти. Помогает то, что S21 оказался очень хорошим телефоном среднего уровня. Samsung Samsung в этом году, тем не менее, если вы хотите получить самый лучший телефон, который Samsung может предложить прямо сейчас, вы должны купить самый большой телефон, Galaxy S21 Ultra. Если Ultra слишком велик или слишком дорог для ваших нужд, то нет ничего плохого в обычном Galaxy S21. Samsung удалось снизить цену без серьезных жертв ни в опыте, ни в функциях этого телефона. Однако избежать масштабного провала-не обязательно то же самое, что добиться большого успеха. НАШ ОБЗОР SAMSUNG GALAXY S21 5G РЕЗУЛЬТАТ ГРАНИ 8 ИЗ 10 Плюсы Быстрый процессор Хороший экран Хорошее время автономной работы Минусы Samsung bloatware Конкуренция подорвет цену Нет расширения памяти microSD Samsung Galaxy S21. Телефоны, которые стремятся дать вам все самое лучшее, как правило, стоят больше тысячи долларов. Ниже этого есть более заметные компромиссы, поскольку каждый телефон выбирает свой приоритет. Что касается Galaxy S21, то Samsung сделала большую ставку только на одну деталь: процессор Qualcomm High-End Snapdragon 888. Samsung Samsung использует свой собственный процессор Exynos на некоторых рынках за пределами США, и хотя я слышал, что Samsung значительно улучшила его по сравнению с прошлым годом, я не смог протестировать его сам. На базовом уровне приоритет процессора означает, что S21-это очень быстрый телефон с приличным временем автономной работы. Я могу прожить целый день с умеренным или интенсивным использованием батареи емкостью 4000 мАч, хотя с небольшим усилием я могу разрядить ее. Более крупный Galaxy S21 Plus — который я еще не тестировал — имеет батарею емкостью 4800 мАч и, вероятно, прослужит еще дольше, несмотря на немного больший экран. В остальном оба имеют одинаковое разрешение и функции. SAMSUNG ОТДАВАЛА ПРИОРИТЕТ ПОСТАВКЕ БЫСТРОГО НОВОГО ПРОЦЕССОРА ПРЕЖДЕ ВСЕГО Не менее важно и то, что выбор в пользу новейшего и лучшего процессора Qualcomm означает, что Galaxy S21 имеет больше шансов продержаться у вас три или более лет, прежде чем неизбежный марш программного обеспечения Android поглотит его или оставит позади. Я спросил Samsung, сколько лет обновлений программного обеспечения он будет гарантировать пользователям S21, и обновит этот обзор, если я услышу ответ. Snapdragon 888 также означает, что эти телефоны поддерживают оба вида 5G в США. Во время моего тестирования в районе залива я все еще нахожу, что 5G часто не намного быстрее LTE, а mmWave-версию 5G все еще очень трудно найти. Однако я также вижу некоторые улучшения по сравнению с прошлым годом. Поэтому мой взгляд на 5G немного сместился. Я все еще думаю, что вы не должны обновлять свой телефон только для того, чтобы получить 5G. Тем не менее, если вы все равно должны получить обновление и у вас есть выбор получить телефон 5G, вы, вероятно, должны это сделать. Сети еще недостаточно хороши, но если вы держите свой телефон какое-то время, вы можете пожалеть, что у вас его нет в ближайшие годы. (В любом случае будет трудно купить телефон без 5G, если вы потратите более 500 долларов в этом году.) Металлические боковые направляющие S21 изгибаются в выпуклость камеры. Тото идти вместе с приоритетом, который вы не можете видеть, другое большое изменение Samsung-это то, что вы можете: дизайн. Как и в случае с Galaxy S21 Ultra, обычные Galaxy S21 и S21 Plus имеют металлические направляющие, которые впадают в выступ камеры на задней панели. Здесь он выглядит так же хорошо, как и на Ультра. Однако Samsung пошла еще дальше на меньшем S21, заменив обычную заднюю стеклянную панель пластиком (модель Plus по-прежнему использует стекло). Для меня это вообще не проблема — на самом деле, в некотором смысле, я предпочитаю его, так как это одна вещь, способная разбиться при падении. Это способ сократить расходы, но тот, который заставляет меня задуматься, действительно ли я хочу, чтобы стекло на задней панели моего телефона было в первую очередь. Он чувствует себя великолепно, с матовой отделкой, и ни одна из дешевых или хлипких ассоциаций пластика не может принести. Экран S21 имеет только 1080p, но он плоский и выглядит великолепно. Задняя часть базовой модели пластиковая, но на ощупь она приятная. На задней панели S21 есть три камеры. Пока мы обсуждаем эту тему, вот некоторые другие способы, которыми Samsung сократила расходы на S21 по сравнению с прошлогодним Galaxy S20. Ему не хватает MST, технологии Samsung для оплаты через терминалы кредитных карт, которые не могут считывать NFC. Нет слота для карт microSD для расширения хранилища, что немного жалит, поскольку Samsung до недавнего времени была немного сдержанной в том, чтобы держать карту microSD в своих флагманах. Samsung также сэкономила расходы, стоя рядом с камерами — они практически не изменились с прошлого года. (Подробнее о камерах ниже.)S21 также снижает разрешение экрана с прошлогодней панели 1440p до 1080p как в обычной, так и в плюсовой версиях. Они тоже плоские, что многие предпочитают изогнутым краям. Я не возражаю против изогнутых экранов, если они соответствуют эргономике телефона, но здесь, я думаю, Samsung сделала правильный выбор, чтобы стать плоской. Экран имеет адаптивную частоту обновления, которая может работать на частоте до 120 Гц, поэтому прокрутка и анимация очень плавные. В отличие от более продвинутой экранной технологии Ultra, частота обновления этого экрана достигает 48 Гц, и он также использует более традиционную технологию OLED вместо более новой версии LTPO в Ultra. На эти понижения характеристик экрана я говорю следующее: все равно. Samsung неизменно отлично справляется с созданием экранов, и хотя S21 не демонстрирует компанию в лучшем виде, это все равно отличный дисплей. Но больше, чем любое другое обновление или понижение рейтинга в этом году, спецификация, которая оказала наиболее ощутимое влияние на мой опыт работы с S21, была новым датчиком отпечатков пальцев под экраном. Он может читать с большей площади, и мне кажется, что он чувствует себя быстрее, чем прошлогодний датчик. Ведь как часто мы разблокируем наши телефоны, даже миллисекунды влияют на то, насколько отзывчивым будет телефон. Также: он работает с масками. Аппаратное обеспечение камеры S21 практически не изменилось по сравнению с прошлым годом. Единственное существенное различие между системами камер на прошлогоднем Galaxy S20 и нынешнем Galaxy S21 заключается не в аппаратном обеспечении, а в программном обеспечении. Samsung проделала определенную работу по обновлению своей обработки для улучшения фотографий в определенных ситуациях. Например, я заметил небольшой скачок в качестве низкой освещенности. Но за исключением незначительной замены сенсоров на ультрашироком аппаратном обеспечении камеры ничего не изменилось. Основной датчик имеет 12 мегапикселей с OIS, сверхширокий также имеет 12 мегапикселей и 120-градусное поле зрения, а телеобъектив имеет 3-кратный оптический зум и делает трюки с кадрированием с помощью своего 30-мегапиксельного датчика, чтобы предложить цифровой зум до 30 раз. Селфи-камера имеет 10 мегапикселей. В США, я думаю, самым прямым конкурентом камеры в этом ценовом диапазоне, вероятно, является Google Pixel 5 за 699 долларов. К моему большому удивлению, среди рецензентов единодушно считается, что Galaxy S21 делает лучшие фотографии в целом. Я согласен. Давние пикселя преимущество камеры есть все, но рассеивается. Samsung Galaxy S21 слева, Pixel 5 справа; Galaxy просто лучше справляется с шумом и детализацией в тени в темном режиме Теперь, я по-прежнему предпочитаю эстетику пикселя для Samsung по. Пиксель сохраняет свой контрастный, более синий вид по сравнению с тенденцией Samsung чрезмерно осветлять и перенасыщать все вокруг. Однако на техническом уровне Galaxy S21 просто делает свою работу лучше. Меньше шума в тенях и слабом освещении, больше деталей при приличном освещении и гораздо лучшая производительность зума. Не думаю, что обычные галактики типа S21 выдерживает улучшенный телеобъектива изображений, которые вы можете сделать из ультра, который имеет 10-кратный оптический объектив. Но при увеличении от 3-кратного до максимального 7-кратного пикселя S21 просто делает свою работу лучше, чем алгоритмы Google. Samsung также выигрывает на видео. 1 из 17 Существует обычный набор новых функций камеры, многие из которых, я думаю, большинство пользователей могут игнорировать. Съемка видео 8K не имеет большого смысла на камере такого калибра, но вы можете это сделать. Однако я очень ценю профессиональные режимы Samsung как для видео, так и для фотографий. В ситуациях, когда вы можете потратить немного времени на составление кадра и настройку параметров камеры, вы можете получить что-то гораздо более интересное. Samsung также сделала возможным полностью отключить сглаживание лица. Это создает лучшие образы, но, что более важно, это также может помочь улучшить самооценку некоторых людей. Программное обеспечение Samsung One UI на Galaxy S21. Как я уже отмечал в своем обзоре Galaxy S21 Ultra, Samsung движется в неправильном направлении со своим программным обеспечением. Это позор, потому что основы версии Android от Samsung, One UI, все еще великолепны. Это делает Android немного чище и ярче, а также дает ему ключевые функции для управления гигантскими экранами. Но вместо того, чтобы опираться на эту силу, Samsung увязает в ней. Слишком много тайных настроек и слишком много почти бессмысленных значков на панели быстрых настроек. В США пользователи S21 должны быть достаточно сообразительны, чтобы знать, как загружать и использовать сообщения Android вместо сообщений Samsung, если они хотят беспрепятственный, непрерывный доступ к сообщениям RCS (большая часть остального мира получает сообщения Android по умолчанию). ОДИН ПОЛЬЗОВАТЕЛЬСКИЙ ИНТЕРФЕЙС ВСЕ ЕЩЕ ИМЕЕТ ПРАВИЛЬНЫЕ ОСНОВЫ, НО ДВИЖЕТСЯ В НЕПРАВИЛЬНОМ НАПРАВЛЕНИИ Также Samsung Samsung Digital assistant, Bixby, стоит использовать только в том случае, если вы подключили всю свою цифровую жизнь к экосистеме Samsung. Я подозреваю, что большинство в США этого не сделали, и поэтому все это просто кажется излишним рядом с Google Assistant. Самое вопиющее, что приложения Samsung по умолчанию часто имеют рекламу в верхней части. Нажатие на гигантский виджет погоды в верхней части главного экрана по умолчанию показывает рекламу в приложении погоды Samsung. Я не знаю, какую крошечную маржинальную прибыль Samsung получает от этой рекламы, но я не думаю, что удар по ее репутации стоит того. Все эти неприятности с программным обеспечением Samsung могут быть либо предотвращены, либо отменены знающим пользователем. И вообще, я думаю, что большинство пользователей найдут свой путь к этому знанию — но это не значит, что это не хлопотно в первую очередь. Я могу быть более продуктивным на хорошо настроенном телефоне Samsung, чем практически на любом другом телефоне, но он не должен требовать такой большой настройки и уклонения от рекламы. Samsung Galaxy S21 часто доступен по цене ниже полной розничной цены Сложите все варианты и компоненты Galaxy S21, и вы не сможете избежать вывода, что это перефразированный Galaxy S20 с более быстрым процессором и более приятным внешним видом. Это довольно суровый взгляд на вещи, но это правда, и я не думаю, что он должен проклинать телефон. Иногда на год-над-год обновления являются незначительными. SAMSUNG СНИЗИЛА ЦЕНУ, НО ВАМ СЛЕДУЕТ ПОДОЖДАТЬ, ПОКА ОПЕРАТОРЫ НЕ СНИЗЯТ ЕЕ ЕЩЕ БОЛЬШЕ Это незначительное обновление означает, что нет никаких причин спешить покупать Galaxy S21. Это телефон, который можно получить, когда вам нужно заменить свой старый и сломанный телефон, и если вашему телефону больше двух лет, это будет иметь огромное значение. Есть еще одна причина не спешить с приобретением S21: телефоны Samsung славятся тем, что получают большие скидки от операторов. Я бы не стал заходить так далеко, чтобы сказать, что было бы ошибкой платить полную цену за S21, но я бы сказал, что вы должны искать — или даже ждать — сделки, если можете. Самый интересный выбор, который Samsung сделала в этом году,-это вместо того, чтобы сделать более дешевую “фанатскую версию” своего флагманского телефона, она просто сделала этот флагман более дешевой версией. Это разумный выбор для Samsung, но это также означает, что у вас, как у потребителя, на один выбор меньше. Samsung Samsung в этом году, если вы хотите купить самый лучший телефон Samsung в этом году, вам придется купить самый большой телефон Samsung — и в этом году различия еще более разительны. Но если вас не интересуют новейшие, самые большие и самые большие устройства и вы не возражаете против того, как Samsung работает с Android, Galaxy S21-отличный выбор. Exclusive First смотрит на новые технологии, обзоры и шоу, такие как Processor with Dieter Bohn. ПОДПИСЫВАЙТЕСЬ! Согласен продолжить: SAMSUNG Галактика типа S21, типа S21 плюс, и S21 ультра Каждое интеллектуальное устройство теперь требует от вас согласия на ряд условий, прежде чем вы сможете использовать его — контракты, которые на самом деле никто не читает. Мы не можем прочитать и проанализировать каждое из этих соглашений. Но мы начали точно подсчитывать, сколько раз вы должны нажать “согласен”, чтобы использовать устройства, когда мы их просматриваем, поскольку это соглашения, которые большинство людей не читают и определенно не могут вести переговоры. Чтобы использовать Samsung Galaxy S21, вы должны согласиться: Условия и положения Samsung Политика конфиденциальности Samsung Условия предоставления услуг Google (включая Политику конфиденциальности) Условия предоставления услуг Google Play Существует множество факультативных соглашений. Если вы используете версию для конкретного носителя, их будет больше. Вот лишь некоторые из них: Samsung “Связывает информацию” и отправляет диагностические данные Резервное копирование Google Диска, Геолокационные службы, Сканирование W-Fi, диагностические данные Автоматическая установка (в том числе от Google, Samsung и вашего оператора связи) Политика конфиденциальности Bixby (требуется для использования Bixby), а также дополнительные опции Bixby, такие как персонализированный контент, доступ к данным и просмотр аудиозаписи Могут быть и другие. Например, у меня уже была учетная запись Samsung, поэтому мне не нужно было соглашаться на дополнительные условия для этого. Погодное приложение Samsung также имеет свою собственную политику конфиденциальности, которая может включать обмен информацией с weather.com. Окончательный итог: существует четыре обязательных соглашения и, по крайней мере, четыре факультативных.