Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasının oktyabrın 25-də keçirilən yerli seçkilərdə bir sıra yaşayış məntəqələrində qazandığı yüksək nəticələrdən məmnun olmadığını bildirib.
“AzPolitika” erməni mediasına istinadla xəbər verir ki, Paşinyanın sözlərinə görə, bəzi bölgələrdə 70, 80, hətta 90 faizdən çox səs toplamaq hakimiyyətin özü üçün də suallar yaradır. O, belə nəticələrin kənardan avtoritar idarəçilik təsiri bağışlaya biləcəyini deyib. Bununla yanaşı, baş nazir Ermənistanda dövlət maraqlarını əsas götürən yeni müxalifətin formalaşmasının vacibliyini vurğulayıb.
Ermənistanın 21 icmasında keçirilən seçkilər ölkədə siyasi rəqabətin vəziyyəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Hakim partiya və müttəfiqləri bir sıra ərazilərdə böyük üstünlük əldə ediblər. Armavirdə 96 faiz, Vardenisdə 93 faiz, Gorus və Axuryanda isə təxminən 92-93 faiz səs toplanıb.
Lakin bəzi yaşayış məntəqələrində hakim partiyanın rəqibi olmayıb. Armavir, Vardenis, Vayk, Qarni və Axuryanda müxalifət seçkilərdə iştirak etməyib. Bu şəraitdə yüksək nəticələr siyasi rəqabətin real səviyyəsi ilə bağlı suallar yaradır.
Seçkilərdən sonra Paşinyan xaricdən idarə olunduğunu iddia etdiyi müxalifəti siyasi səhnədən çıxarmaq barədə danışıb. O, Samvel Karapetyanın “Güclü Ermənistan” partiyasını, Robert Köçəryanın siyasi düşərgəsini, Serj Sarkisyanın Respublikaçılar Partiyasını və Qaqik Tsarukyanın “Çiçəklənən Ermənistan” partiyasını nəzərdə tutaraq, bu qüvvələrin birləşmiş siyasi təsirinin aradan qaldırıldığını iddia edib.
Baş nazir hökumətin özünə tabe olan müxalifət yaratmasının da yanlış olacağını bildirib. Onun fikrincə, siyasi alternativ dövlət maraqlarını əsas götürən qüvvələrin fəallaşması nəticəsində formalaşmalıdır.
Bu mövqedə ziddiyyət görünür: Paşinyan bir tərəfdən müxalifətin zəifləməsini siyasi qələbə kimi təqdim edir, digər tərəfdən isə güclü müxalifətin vacibliyini qəbul edir. Halbuki demokratik sistemdə hakimiyyətin sabitliyi yalnız seçki nəticələri ilə deyil, siyasi rəqabətin və alternativ qüvvələrin fəaliyyət imkanları ilə də ölçülür.
Müxalifət partiyaları seçkilərin bərabər siyasi şəraitdə keçirilmədiyini iddia edirlər. Samvel Karapetyanın “Güclü Ermənistan” partiyası siyasi rəqiblərin həbsi, seçki günü saxlanmalar, seçicilərə təzyiq və dövlət resurslarından hakim partiyanın xeyrinə istifadə olunması ilə bağlı ittihamlar irəli sürüb. Partiya belə şəraitdə “Vətəndaş Müqaviləsi”nin ədalətli rəqabət nəticəsində qələbə qazanmasının mümkün olmadığını bildirib. Bununla belə, bu iddiaların hər biri təsdiqlənmiş fakt kimi qəbul edilə bilməz və müstəqil araşdırılmalıdır.
“Güclü Ermənistan” seçkilərdə məhdud sayda ərazidə iştirak edib və yalnız Stepanavanda namizədlərini irəli sürüb. Partiyanın açıqlamasına görə, namizədlər təzyiq təhlükəsinə baxmayaraq mübarizəni davam etdirmək qərarı veriblər.
Daşnaksütyun Partiyası da seçki kampaniyası zamanı təzyiqlərlə üzləşdiyini bildirib. Partiyanın nümayəndəsi İşxan Saqatelyan Tsaxkadzor, Martuni, Artaşat və Hrazdanda əldə etdikləri nəticələri xatırladaraq, çətin şəraitə baxmayaraq seçicilərdən dəstək aldıqlarını vurğulayıb.
Beləliklə, mübahisə təkcə səslərin sayına deyil, siyasi qüvvələrin hansı şəraitdə seçkilərə qatılmasına və seçicilərin real alternativlər arasında seçim imkanına malik olub-olmamasına aiddir.
Paşinyanın açıqlamaları Ermənistanda müxalifətin gələcəyi ilə bağlı suallar yaradır. Baş nazir hökumətin alternativ siyasi qüvvə yaratmayacağını desə də, mövcud müxalifəti ölkənin maraqlarına zidd fəaliyyət göstərməkdə ittiham edir.
İyun ayında keçirilən parlament seçkilərində “Vətəndaş Müqaviləsi” 49,7 faiz səs qazanaraq parlamentdə 64 mandat əldə edib. Bu nəticə partiyaya hökuməti müstəqil formalaşdırmaq imkanı versə də, konstitusiya dəyişiklikləri üçün tələb olunan üçdəiki səs çoxluğunu təmin etməyib. Beləliklə, müxalifət parlamentdə də siyasi əhəmiyyətini qoruyur.
Yerli seçkilərdəki yüksək nəticələr Paşinyanın mövqelərinin güclü olduğunu göstərsə də, siyasi rəqabətlə bağlı sualları aradan qaldırmır. Bir sıra ərazilərdə rəqiblərin seçkilərə qatılmaması və təzyiq iddiaları demokratik rəqabət şəraitinin daha diqqətlə araşdırılmasını zəruri edir.
Rasim Əliyev
“AzPolitika.info”
Şərhlər