“Microsoft” şirkətinin həmtəsisçisi Bill Qeyts hesab edir ki, süni intellektin sürətli inkişafına baxmayaraq, bəzi peşələrə tələbat uzun müddət qorunub saxlanılacaq. Bu arada şirkətin süni intellekt infrastrukturuna yatırdığı investisiyalar fonunda 60 min əməkdaşına könüllü şəkildə işdən ayrılmaq təklif etdiyi bildirilir.
"AzPolitika" xəbər verir ki, bu barədə “LADbible” nəşri yazıb.
Süni intellekt texnologiyalarının inkişafı əmək bazarına ciddi təsir göstərir. Şirkətlər işə qəbul və iş proseslərinin təşkili ilə bağlı yanaşmalarını dəyişməyə məcbur olurlar. Bu şəraitdə Bill Qeytsin texnologiyalar tərəfindən əvəzlənməsi daha çətin olan peşələrlə bağlı proqnozu yenidən gündəmə gəlib.
Sahibkarın fikrincə, gələcəkdə xüsusilə dörd sahədə mütəxəssislərə ehtiyac qalacaq. Bunlar proqramlaşdırma, biologiya, energetika və peşəkar idmandır.
Süni intellektin əvəz edə bilməyəcəyi peşələr hansılardır?
Proqramlaşdırma sahəsində süni intellekt alətləri sürətlə inkişaf etsə də, mürəkkəb sistemlərin hazırlanması, təkmilləşdirilməsi və idarə olunması üçün insan mütəxəssislərə ehtiyac qalacaq. Bioloqlar elmi tədqiqatları davam etdirəcək, energetika mütəxəssisləri isə enerji infrastrukturunun inkişafını və fasiləsiz fəaliyyətini təmin edəcəklər.
Peşəkar idman isə digər sahələrdən fərqlənir. Burada fiziki imkanlar, ustalıq və yarışların tamaşaçılar üçün cəlbediciliyi əsas rol oynayır. Bill Qeyts teleaparıcı Cimmi Fellonla söhbətində insanların kompüterlərin beysbol oynamasını izləməyə maraq göstərməsinin çətin olduğunu bildirib.
Bununla yanaşı, sahibkar gələcəkdə bir çox işin görülməsi üçün insan əməyinə ehtiyacın əhəmiyyətli dərəcədə azalacağını ehtimal edir. Onun fikrincə, məhsulların istehsalı, daşınması və ərzaq məhsullarının yetişdirilməsi getdikcə daha çox avtomatlaşdırılacaq.
“SpaceX” şirkətinin qurucusu İlon Mask da robot texnologiyalarının sürətlə yayılacağını proqnozlaşdırır. O hesab edir ki, qarşıdakı onillikdə robotların sayı ən azı bir milyarda çatacaq və onların məhsuldarlığı bəşəriyyətin ümumi məhsuldarlığını üstələyəcək.
“Əvvəlcə bu proses çox yavaş gedəcək, lakin zaman keçdikcə artım partlayış xarakteri alacaq”, – deyə İlon Mask G20 sammitində bildirib.
Süni intellektin təsirinə ən çox məruz qala biləcək 40 peşə
“Microsoft” ötən il süni intellekt tərəfindən əvəzlənmə riski yüksək olan 40 peşənin siyahısını açıqlayıb.
Siyahıda aşağıdakı peşələr yer alıb:
- Tərcüməçilər və şifahi tərcüməçilər
- Tarixçilər
- Təyyarə bələdçiləri və turist qruplarını müşayiət edən şəxslər
- Xidmət sahəsində çalışan satış nümayəndələri
- Müəlliflər və yazıçılar
- Müştəri dəstəyi xidməti əməkdaşları
- Rəqəmsal proqramla idarə olunan dəzgahların proqramçıları
- Telefon operatorları
- Kassirlər, dəmir yolu və aviasiya işçiləri
- Radio aparıcıları və diktorlar
- Broker şirkətlərinin kargüzarları
- Ev təsərrüfatı və fermerlik üzrə kursların əməkdaşları
- Televiziya ticarəti üzrə satıcılar
- Konsyerjlər
- Politoloqlar və siyasi analitiklər
- Xəbər analitikləri, jurnalistlər və müxbirlər
- Riyaziyyatçılar
- Texniki mətn müəllifləri
- Korrektorlar və mətn tərtibatçıları
- Xidmət sahəsində çalışan köməkçi personal
- Redaktorlar
- Ali təhsil müəssisələrində biznes fənlərini tədris edən müəllimlər
- İctimaiyyətlə əlaqələr üzrə mütəxəssislər
- Məhsul nümayişçiləri və təşviqatçılar
- Reklam agentləri
- Yeni hesabların açılması üzrə menecerlər
- Statistika üzrə assistentlər
- İcarə və kirayə xidmətləri üzrə menecerlər
- Məlumat elmi üzrə mütəxəssislər
- Şəxsi maliyyə məsləhətçiləri
- Arxiv işçiləri
- Ali təhsil müəssisələrində iqtisadiyyat müəllimləri
- Veb-tərtibatçılar
- İdarəetmə üzrə analitiklər
- Coğrafiyaçılar
- Modelləşdirmə mütəxəssisləri
- Bazar analitikləri
- Təcili xidmətlərin çağrı mərkəzi operatorları
- Kommutator operatorları
- Ali təhsil müəssisələrində kitabxana işi üzrə müəllimlər
“Microsoft”un qiymətləndirməsinə əsasən, ağır texnika operatorları, ev təmizliyi ilə məşğul olan işçilər, dam ustaları, masajçılar, qabyuyanlar və tibb bacıları kimi peşələr avtomatlaşdırma baxımından daha az riskli hesab olunur.
Bu qiymətləndirmə göstərir ki, fiziki bacarıq, insanlarla birbaşa ünsiyyət və real şəraitdə qərarvermə tələb edən işlər bəzi intellektual və rutin peşələrlə müqayisədə avtomatlaşdırmaya daha davamlı ola bilər. Bununla belə, heç bir peşənin gələcəkdə dəyişikliklərdən tamamilə kənarda qalacağına zəmanət yoxdur.
Süni intellektə yatırılan investisiyalar özünü doğruldurmu?
Süni intellektin əmək bazarına təsiri ilə yanaşı, bu texnologiyaya yatırılan vəsaitlərin iqtisadi səmərəliliyi də müzakirə mövzusudur.
Bir araşdırmanın nəticələrinə görə, süni intellektə investisiya yatıran şirkətlərin 95 faizi bu sərmayələrdən gözlənilən iqtisadi faydanı əldə edə bilməyib. Əsas çətinliklərdən biri mövcud süni intellekt alətlərinin biznes proseslərinə uyğunlaşdırılmasıdır.
Gözlənilən nəticələri əldə edə bilməyən bəzi şirkətlərin əvvəllər işdən çıxardıqları əməkdaşları yenidən işə götürməyə başladıqları bildirilir. Bu isə avtomatlaşdırmanın hələlik insan əməyini bütün sahələrdə və gözlənilən miqyasda əvəz edə bilmədiyini göstərir.
Bundan başqa, süni intellektin tətbiqi infrastrukturun qurulması, kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi və məlumatların emalı üçün böyük həcmdə investisiya tələb edir. Bu xərclər bəzi hallarda ilkin proqnozları üstələyir.
Beləliklə, süni intellekt əmək bazarında ciddi dəyişikliklər yaratsa da, onun insan əməyini hansı sürətlə və hansı miqyasda əvəz edəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır.
Şərhlər