Rusiya, Dehlinin 5 ədəd S-400 zenit-raket sistemini təhvil verməsini təmin etməklə, Hindistanla əsas müdafiə müqaviləsinin icrasını və 33 MİG-29 və Su-30 MKI qırıcılarının tədarükünə dair danışıqları sürətləndirəcək.
“AzPolitika.info” Rusiyanın “Kommersant” qəzətinə istinadla xəbər verir ki, Rusiya ilə hərbi-texniki əməkdaşlığı sürətləndirmək barədə razılaşma Hindistan Müdafiə Nazirliyinin rəhbəri Rajnath Singhın Moskvaya səfərinin əsas nəticəsi idi.
Qəzet yazır ki, Dehlinin Rusiya qırıcılarını və hava hücumundan müdafiə sistemlərini ən qısa müddətdə almaq istəyi, hava qüvvələrinin sürətli modernləşdirilməsini həyata keçirən Çin və Pakistanın təhdidlərini neytrallaşdırmaq ehtiyacının artması ilə əlaqədardır. Hindistan hərbi mənbələri “Kommersant”-a deyiblər ki, münaqişə vəziyyətində Rusiya silahları rəqibi hava üstünlüyünə çatmaq şansından məhrum edəcək. Hindistanın müdafiə naziri Rajnath Singh, onun birinci müavini Ajay Kumar və digər yüksək rütbəli hərbçilər tərəfindən ötən həftə Moskvaya üç günlük səfər, koronavirus pandemiyasının başlamasından sonra Hindistan rəsmi heyətinin ilk xarici səfəri olub. Səfərin əsas məqsədi Qələbənin 75 illik yubileyində iştirak etmək olsa da, Rajnath Singh, Rusiya Baş nazirinin müavini Yuri Borisov, Rusiya Federasiyası Hərbi-Texniki Əməkdaşlıq Federal Xidmətinin direktoru Dmitri Şugaev və "Rosoboronexport" un rəhbəri Aleksandr Mixeyevin iştirakı ilə Moskvada bir sıra görüşlər və danışıqlar aparıb. Səfər ərəfəsində Hindistan nümayəndə heyətinin Rusiyadan silah tədarükünü sürətləndirməsini xahiş edəcəyi bildirilirdi. Danışıqlar bu məlumatı təsdiqlədi.
Hindistan nümayəndə heyətinin qaldığı “Metropol” otelinə gələn Baş nazirin müavini Borisovla görüşdən sonra Hindistan Müdafiə Nazirliyinin rəhbəri məmnunluğunu gizlətməyib. Konkret əməliyyatları adlandırmadan, məqsədə tam çatdığını açıqlayıb: “Müzakirə çox məhsuldar keçdi. Əmin oldum ki, cari müqavilələr təkcə icra olunmayacaq, bir çox hallarda daha qısa müddətdə icra ediləcək. Bütün təkliflərimizə Rusiya müsbət cavab verib".
21 MİG-29 qırıcısının və 12 Su-30MKI qırıcısının Hindistana tədarükü üçün müqavilə hələ imzalanmayıb, amma Hindistan tərəfi bu müqaviləni bağlamaq istədiklərini keçən ilin oktyabr ayında bildirib. Müqavilənin ümumi məbləğinin 650 milyon dollar olduğu deyilir. Öz növbəsində, Hindistana 5 milyard dollar həcmində 5 S-400 hava hücumundan müdafiə sisteminin tədarükü haqqında müqavilə 2018-ci ilin oktyabr ayında imzalanıb. Eyni zamanda, Dehli ABŞ-ın Sanksiyalarla Mübarizə Qanununa (CAATSA) uyğun olaraq Hindistana qarşı cəza tədbirləri tətbiq edəcəyi ilə təhdid etdiyi Vaşinqtonun təzyiqlərinə baxmayaraq, Rusiyanın hava hücumundan müdafiə sistemlərini əldə etməkdən imtina etməyəcəklərini dərhal açıqlayıb.
Rusiya Hərbi-Texniki Əməkdaşlıq Federal Xidmətinin rəhbəri Dimitri Şuqaev bu ilin mart ayında “İnterfaks”-a verdiyi müsahibədə deyib ki, keçən il Hindistan S-400 müqaviləsi üçün Rusiyaya təxminən 800 milyon dollar dəyərində ilk tranşı təhvil verib və Dehli 2021-ci ildə ilk S-400 sistemini alacaq. Ancaq indi, Moskvadakı danışıqlardan sonra, Dehli ilk S-400 sisteminin bu ilin sonuna qədər ölkəyə çatdırılacağını gözləyir. Üstəlik, bütövlükdə müqavilə 2024-cü ildə tamamlanacaq (güman edilir ki, Rusiya tərəfi Hindistana ildə bir ədəd S-400 kompleksi ilə təchiz edəcək).
Adının çəkilməsini istəməyən hind hərbçilərindən biri “Kommersant”-a deyib ki, bu ssenari gerçəkləşərsə, S-400-ün ilk quruluşu Hindistanın Respublika Günü münasibətilə gələn il yanvarın 26-da Hindistanın paytaxtındakı Rajpatthın əsas prospektində keçiriləcək paradda nümayiş ediləcək. “Bu sistem düşmənlərə qarşı gümüş gülləmiz olacaq".
"Pakistan ABŞ-ın F-16 Bloku 52 qırıcısını aldıqdan və Çin özünün beşinci nəsil J-20 qırıcısını öz dizaynı ilə gücləndirdikdən sonra Hindistan Hərbi Hava Qüvvələri çətin vəziyyətə düşüb. Düşmən hücumu zamanı Hindistanın öz ordusunu eyni vaxtda həm müdafiə, həm də hücum məqsədləri üçün istifadə etməyə məcbur olacağı vəziyyət yarana bilər və bu, çox çətindir. S-400 hava hücumundan müdafiə sistemi Hindistanın hava məkanının qorunmasında əsas rolu aldıqdan və Pakistan ərazisinə yaxından nəzarət etməyə imkan verdikdən sonra aradan qaldırılacaq. Düşmən təyyarələrini havada olduqları anda, həmçinin Çin qırıcılarını Tibet platosundakı hava limanlarından götürərək izləyir. Beləliklə, S-400 çox hədəfli döyüşçülərimizə yer hədəflərini vurmaq, düşmən döyüşçüləri ilə hava döyüşləri aparmaq ehtiyacını aradan qaldırmaq kimi tapşırıqları yerinə yetirmək üçün buraxacaq", - deyə Hindistandakı hərbi mənbə “Kommersant”-a bildirib.
Mənbə deyir ki, Rusiyanın S-400 sistemlərindən üçü Hindistan tərəfindən alındıqdan sonra Pakistanla sərhəddə, ikisi isə Çinlə (qərb və şərq hissəsindəki bir sistem) nəzarət xəttinə yerləşdiriləcək.
Eyni zamanda, S-400 üç hissədən ibarət olan Hindistan hava hücumundan müdafiə sisteminin əsas elementinə çevriləcək və həmçinin, Hindistan istehsalı olan Akash zenit-raket sistemlərini də özündə cəmləşdirir.
Çin tərəfi Rusiya ilə Hindistan arasında bağlanmış müdafiə müqavilələrinin icrasının sürətləndirilməsi ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Ancaq Hindistan nümayəndə heyətinin Moskvadakı danışıqları ərəfəsində “Xalqın Gündəlik qəzeti”ndə (Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin rəsmi nəşri) "Hindistan Rusiya-Çin dostluğunu sınayacaqmı?" başlıqlı yazı dərc edilib. Qəzet yazır ki, Rusiya həm çinlilərin, həm də hindlilərin qəlbini yumşaltmaq istəyirsə, həssas məqamlarda Hindistanı silahla təmin etməsə yaxşıdır: "Asiyanın iki gücü Rusiyanın çox yaxın strateji tərəfdaşlarıdır".
“Karnegi Moskva” Mərkəzinin Asiya proqramının rəhbəri Aleksandr Qabuev “Kommersant”-a müsahibəsində deyib ki, Pekin Moskvanın Hindistana silah satmaq qərarına təsir göstərməyə çalışır. Bundan əvvəl, çinli diplomatlar və ekspertlər, fərdi söhbətlərdə rus həmkarlarına Moskvanın Pekinin rəqibləri ilə, ilk növbədə Hindistan və Vyetnamla hərbi-texniki əməkdaşlıqdan narazılıqlarını bildirib: "Ancaq bütün bu cəhdləri sınaq tərəfi kimi qəbul etmək olar. Yəni Rusiya tərəfinin bu məsələyə nə qədər təzyiq göstərdiyini sınaqdan keçirmək olar".
Qabuevin sözlərinə görə, Çin ilə münasibətlər Rusiyanın xarici siyasətinin əsasını təşkil etsə də, Moskva açıq şəkildə Çinin kiçik tərəfdaşına çevrilmək və digər oyunçularla münasibətləri qurban vermək istəmir. Onun sözlərinə görə, indiyə qədər Moskva bu yolu qətiyyətlə izləyir və gələcəkdə bundan imtina etməsi ehtimalı azdır.
Şərhlər