Azərbaycanın bank sektorunun izafi likvidliyi 14 milyard manat ətrafındadır, bu da ümumi normativləri iki dəfədən çox üstələyir.
Bunu “Report”a Azərbaycan Mərkəzi Bankının Kredit təşkilatlarının fəaliyyətinə nəzarət departamentinin direktoru Fuad İsayev deyib.
Onun sözlərinə görə, son zamanlar ümumiyyətlə bank sektorunda sabit inkişaf tempi müşahidə olunur: " İzafi likvid vəsaitlərin olması isə banklara həm biznes, həm də istehlak kreditləşməsinə imkan yaradır.
Faiz dərəcəsinə gəldikdə, son trendlərə nəzər yetirsək, görərik ki, son iki ildə həm istehlak, həm də biznes kreditləri üzrə faiz dərəcələri azalıb. Biznes kreditlərində hazırda faiz dərəcəsi 10-12 % civarındadır. İstehlak kreditlərində isə son iki ildə orta faiz dərəcəsi 23 %-dən 20 %-ə enib. Bununla bağlı statistika Mərkəzi Bankda rüblük əsasda açıqlanır".
F. İsayev vurğulayıb ki, izafi likvidlik dövlət ipotekaları ilə yanaşı, daxili ipotekaların inkişafına da şərait yaradır: "Bəzi banklarda hazırda bankların daxili imkanları çərçivəsində illik 8-10 %-lik uzunmüddətli ipoteka kreditləri verilir”.
Departament direktoru xatırladıb ki, “Banklar haqqında” Qanuna görə, banklar tərəfindən kredit faiz dərəcələrinin təyin edilməsi sərbəstdir.
Qeyd edək ki, bu il yanvarın 1-nə Azərbaycanın bank sektorunun aktivləri 38 milyard 462,2 milyon manat təşkil edib.
Bankların aktivlərinin 15 milyard 513,3 milyon manatını müştərilərə verilmiş xalis kreditlər təşkil edib.
Son 1 ildə sektorun kredit portfeli 19,15 % böyüyüb, kreditlərin aktivlərdəki payı isə 40,6 %-dən 40,3 %-ə düşüb.
Hesabat dövründə bank sektorunun öhdəlikləri 22,4 % artaraq 33 milyard 492,9 milyon manata, o cümlədən depozit portfeli 30 % artaraq 26 milyard 938,3 milyon manata çatıb.
Bunun 9 milyard 032,4 milyon manatı fiziki, 17 milyard 905,9 milyon manatı isə hüquqi şəxslərin depozitləridir. İl ərzində əhalinin banklardakı vəsaitləri 12,3 %, şirkətlərin banklardakı vəsaitləri isə 41,2 % artıb.
Azərbaycanda 26 bank fəaliyyət göstərir.
Şərhlər
Mərkəzi bankın növbəti paradoksları: …. 1. ”son zamanlar bank sektorunda sabit inkişaf tempi müşahidə olunur: izafi likvid vəsaitlərin olması banklara həm biznes, həm də istehlak kreditləşməsinə imkan yaradır”...... bank sektoru sabit inkişaf edirsə istifadə olunmamış vəsaitlərin həcmi normativdən necə 2 dəfə çox ola bilir ??? Problemin bir aspekti elə bank sektorunun, sektorun bazara təqdim etdiyi xidmətlər növünün kiçik miqyası və zəif inkişaf səviyyəsidir;.......2. “faiz dərəcəsinə gəldikdə, son iki ildə həm istehlak, həm də biznes kreditləri üzrə faiz dərəcələri azalıb. Biznes kreditlərində hazırda faiz dərəcəsi 10-12 % civarındadır. İstehlak kreditlərində isə son iki ildə orta faiz dərəcəsi 23 %-dən 20 %-ə enib"........hər ehtimala qarşı əsas ticarət tərəfdaşı olan ölkələrlə faiz dərəcəsini müqaisə edin, necə olur Azərbaycanda inflyasiya səviyyəsi onlara müqaisədə aşağı, bank sektorunda izafi likvidlik, amma bizdə kreditlər üzrə faiz dərəcəsi yuxarı???.........3."Bəzi banklarda hazırda bankların daxili imkanları çərçivəsində illik 8-10 %-lik uzunmüddətli ipoteka kreditləri verilir”....... banklarda əmanətlər üzrə orta illik 8% dərəcədir, istehlak kreditləri üzrə 20%-ik dərəcə ilə müqaisədə belə kəskin fərq izafi likvidliyin olmasıdır (banklarda əmanətlərə təlabat azdır, bazarda kredit resurslarına olan təlabatın azlığı ilə əlaqədar), nəhayət açar söz daxili imkanlar çərçivəsidir – heç bir bank yüksək qeyri-müəyyənlik şəraitində aşağı faizlə uzun müddətli ipoteka krediti təqdim etməz (istisna hallar, eyni müştərinin depozit-kredit əməliyyatlarıdır)..... 4. “Azərbaycanda 26 bank fəaliyyət göstərir”.......çox deyil??? Sovet dönəmində cəmi 4 bank var idi və hər birinin çox saylı filialları, düşünürəm bu təcrübəyə qayıtsaq, aparıcı bankların idarəçiliyi ilə, bank sektorumuz daha sürətli və daha səmərəli inkişaf edər....))))))