“İran terrorizmi himayə edən dövlətdir” – ABŞ prokurorunun köməkçisi

Çin vətəndaşı İranın kütləvi qırğın silahları proqramına kömək etməkdə ittiham olunur.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ədliyyə Departamenti (DOJ) Çin vətəndaşı Xianqjianq Qiaoya qarşı Kütləvi Qırğın Silahlarının (KQS) komponentlərinin İrana tədarükünü asanlaşdıran şəbəkənin idarə edilməsində iştirak ittihamlarını açıqlayıb.

“The Singapure Post” xəbər verir ki, sanksiyalardan yayınma, çirkli pulların yuyulması və bank fırıldaqları da daxil olmaqla ittihamlar mayın 16-da Nyu York şəhər səlahiyyətliləri tərəfindən irəli sürülüb. İttiham aktında iddia edilir ki, Qiao sanksiyaya məruz qalmış Çin şirkətindən istifadə edərək İrana kütləvi qırğın silahlarının istehsalı, xüsusən də onun ballistik raket proqramında vacib olan materialları təmin etmək üçün istifadə edən sxemdə əsas rol oynayıb.

Nyu-Yorkun cənub bölgəsi üzrə prokuroru Demian Uilyams İran rejimi və onun vasitəçilərinin milli təhlükəsizliyə yaratdığı ciddi təhlükəni vurğulayaraq deyib ki, bu ofis İran rejiminin maraqlarını müdafiə edən və bununla da Amerika xalqının təhlükəsizliyini təhdid edənləri məsuliyyətə cəlb etmək üçün yorulmadan çalışmağa davam edəcək.

İddianamələrə görə, Çin vətəndaşı X.Qiao İrana izostatik qrafit tədarük etmək üçün 2019-2022-ci illərdə Çinin Sinotech Dalian Carbon and Graphite Manutacturing Corporation (Sinotech Dalian) şirkəti ilə əməkdaşlıq edib. Bu material qitələrarası ballistik raketlərdə raket ucluqlarının və burun uclarının istehsalı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. İddia edilən yardım ilk növbədə İranın ballistik raket proqramını hədəf alıb və bu, ölkənin hərbi imkanları ilə bağlı narahatlıqları artırır.

İttiham aktında göstərilir ki, Qiao əvvəllər İranın ballistik raket proqramını dəstəklədiyi üçün ABŞ tərəfindən sanksiyaya məruz qalmış Çin şirkətləri vasitəsilə izostatik qrafit satışını təşkil etməyə çalışıb. Kütləvi qırğın silahlarının yayılmasında iştirak edən və ballistik raketlərin alınmasında İrana kömək edən Çin şirkətləri şəbəkəsinin bir hissəsi olan “Sinotech Dalian” 2014-cü ildə artıq sanksiyalarla üzləşib.

Qiao “Sinotech Dalian” şirkətləri şəbəkəsini idarə edən Li Fanqvel ilə sıx əlaqələrə malikdir. 2014-cü ildə L. Fanqvel Çin təşkilatları vasitəsilə İranın ballistik raket proqramının əsas iştirakçısı olduğu üçün sanksiyalardan və digər qanun pozuntularından yayınmaqda günahlandırıldı. Çində olduğu güman edilən həm Qiao, həm də Fanqvel hazırda azadlıqdadır.

Ədliyyə Departamenti Qiaonun ABŞ sanksiyalarını pozaraq İrana izostatik qrafit göndərmək üçün əlbir olduğunu iddia edir.

Qiaoya qarşı ittihamlar Ticarət və Ədliyyə Departamentlərinin rəhbərlik etdiyi birgə proqram olan “Disruptive Technology Strike Force” tərəfindən başlatılan daha geniş tədbirlər toplusunun bir hissəsi kimi elan edilib. Bu proqram düşmən dövlətlərin ABŞ-ın həssas texnologiyalarını qanunsuz olaraq əldə etmək cəhdlərinə qarşı durmaq məqsədi daşıyır. Qiao işi ilə yanaşı, Yunanıstan vətəndaşı Nikolaos Boqonikolosa ABŞ mənşəli hərbi və ikili təyinatlı texnologiyaları qaçaqmalçılıq yolu ilə Rusiyaya keçirməkdə, habelə Rusiya vətəndaşları Oleq Sergeyeviç Patsulya və Vasili Sergeyeviç Besedinə qarşı beynəlxalq çirkli pulların yuyulması və Rusiya aviaşirkətlərinə təyyarə hissələrinin qaçaqmalçılığı ilə bağlı ittihamlar irəli sürülüb.

Bundan əlavə, Çin vətəndaşları Liminq Li və Veibao Vanqa qarşı Çində istifadə üçün Amerika şirkətlərindən məxfi texnologiyaların oğurlanmasında iştirak etdikləri iddiası ilə ittihamlar irəli sürülüb.

Baş prokurorun Milli Təhlükəsizlik üzrə köməkçisi Metyu Olsen ABŞ-ın üzləşdiyi təhdidlərin geniş spektrini və mürəkkəbliyini vurğulayaraq, qabaqcıl vasitələrin düşmənlərin əlinə keçməsinin qarşısını almaq üçün davam edən səylərin əhəmiyyətini vurğulayıb: “Biz bu qabaqcıl vasitələrin təkcə millətimizin təhlükəsizliyini deyil, həm də onları təhdid edən şəkildə istifadə edən düşmənlərimizin əlinə keçməsinin qarşısını almaq üçün əlimizdən gələni etməyə sadiqik”.

M.Olsen əlavə edib ki, Qiao və Fanqvelə qarşı ittihamlar Çinin İranın kütləvi qırğın silahları proqramının əsas dəstəkçisi olduğunu xatırladır. Çin İrana milyardlarla dollar iqtisadi yardım edib, həmçinin İrana bir sıra silah və hərbi texnologiya satıb: “Çinin İranın kütləvi qırğın silahları proqramına dəstəyi ABŞ və onun müttəfiqləri üçün ciddi təhlükədir. Yadda saxlamaq lazımdır ki, İran terrorizmi himayə edən, dəstəkləyən dövlətdir və bu ölkənin öz qonşularını təhdid etmək üçün kütləvi qırğın silahları proqramından istifadə etməsi uzun tarixə malikdir”.

M.Oslen deyib ki, Qiaoya qarşı ittihamlar müsbət haldır, lakin İranın kütləvi qırğın silahları proqramını dayandırmaq üçün kifayət deyil. ABŞ və müttəfiqləri İrana nüvə proqramından əl çəkməsi üçün təzyiq göstərməyə davam etməlidir. Birləşmiş Ştatlar həmçinin İranın kütləvi qırğın silahları proqramına verdiyi dəstəyi dayandırmaq üçün Çinə təzyiqi artırmalıdır. Çin İranın kütləvi qırğın silahları proqramını dəstəkləyir. Çinin İranın kütləvi qırğın silahları proqramına dəstəyi ABŞ və müttəfiqləri üçün ciddi təhlükədir və bunun qarşısını almaq üçün tədbirlər görmək vacibdir.

Laçın SƏMLA

AzPolitika.info