Dəm qazından ölümlər niyə baş verir? – “Yeni qaz emali zavodunun tikilməsi gündəmə gəlməlidir”

Azərbaycanda son illər dəm qazından dünyasını dəyişənlərin sayı azalsa da ölənlərin ümumi sayı hələ də yüksək olaraq qalır. Statistik məlumatlara gör, 2023-cü ildə 159 nəfər dəm qazından boğulmadan həyatını itirib. Bu ilin yanvar ayında isə bu səbəbdən 199 nəfər Kliniki Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinə müraciət edib.

Zəhərlənmələrin səbəblərinə gəlincə, mütəxəsssisələr bunu vətəndaşların texniki-təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməməsi, İran istehsalı olan keyfiyyətsiz sobalardan, yaxud kustar yolla düzəldilmiş qızdırıcılardan istifadə edilməsi, habelə əhaliyə verilən qazın standartlara uyğun olmaması ilə bağlayırlar.

Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban bildirir ki, Azərbaycanda ildə təqribən 14 mlrd kubmetrə qədər qaz istehlak edilir. Onun sözlərinə görə, Qaradağ qaz emalı zavodunda adətən 4 mlrd. kubmetrədək qaz emaldan keçir.

“Bu baxımdan hökumət yeni qaz emalı zavodunun tikintisini gündəmə gətirməli və bunu tezliklə reallaşdırmalıdır. 63 il istismarda olan və modernləşdirməsi mümkün olmayan bir sənaye obyektini nədən yenisi ilə əvəz etmir bilmirəm”, - o əlavə edib.

Ekspert hesab edir ki, bu faktorun dəm qazından baş verən ölümlərlə birbaşa əlaqəsi yoxdur: “Çünki ölüm və ya zəhərlənmə ona görə baş verir ki, insanların olduğu qapalı məkanda oksigen get- gedə azalır, qazın tam yanması üçün isə oksigen lazımdır. Məhz tam yanma baş vermədiyindən dəm qazı məkanı ağuşuna almağa başlayır və insanın orqanizminə nəfəs borusu ilə getməli olan oksigeni “özünə çəkir”. Normadan az oksigen beyinə gəldiyindən insan başlayır məst olmağa və daha sonra oksigen “aclığı” kritik həddə çatanda real ölümdən əvvəlki klinik ölüm baş verir”.

İ.Şaban bildirir insanlar öz təhlükəsizliklərinə və sağlamlıqlarına özləri ciddi yanaşmalıdırlar.

“İstəyirsən ABŞ-da, ya da Dubayda dövlətə ümidli olub bacası yaxşı işləməyən, kip bağlanmış məkanda qaz yandırıb yatsan və ya çimsən - sonu ölümdür” – deyə, o, vurğulayıb.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”