Kaliforniya Universitetinin İrvayn (Irvine) kampusunun amerikalı tədqiqatçıları fruktozanın orqanizmə əlavə kalori verməkdən başqa, piylənməyə necə şərait yaratdığını dəqiq müəyyən ediblər. Məlum olub ki, bu maddə nazik bağırsağın strukturunu fiziki olaraq dəyişdirir və bədəni qidadakı yağları daha çox mənimsəməyə məcbur edir. 

"AzPolitika" xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Science Advances" jurnalında dərc olunub.

Gəmiricilər üzərində aparılan təcrübələr zamanı bioloqlar nazik bağırsaqda şəkərin parçalanmasına məsul olan ketoheksokinaza-C fermentinə diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, qida rasionunda şirin komponentlərin çoxluğu mikrobiomun balansını pozur. Bağırsaq divarlarında immun hüceyrələrinin azalması yağları soran limfa kapilyarlarının (laktalların) kiçilməsinə səbəb olur.

Tədqiqat çərçivəsində siçanlar 12 həftə ərzində tərkibinə şərbət qatılmış su ilə qidalandırılıb. Bu fermentin istehsalı dayandırıldıqdan sonra gəmiricilər əvvəlki qədər kalori qəbul etsələr də, çəkiləri daha yavaş artıb və qandakı qlükoza normadan kənara çıxmayıb. Dəyişdirilmiş bağırsaq bakteriyalarının fermentlərə müdaxilə olunmadan heyvanlara köçürülməsi də bu təsiri təsdiqləyib.

Təsvir olunan proses insan orqanizmində də eyni şəkildə baş verirsə, bu, tərkibində eyni vaxtda bol miqdarda yağ və karbohidrat olan pəhrizlərin nə üçün xüsusilə zərərli olduğunu izah edir. Gələcəkdə bu kəşf piylənməyə qarşı yeni müalicə üsullarının hazırlanmasına imkan verə bilər. Məsələn, mütəxəssislər orqanizmdə həddindən artıq lipid toplanmasının qarşısını almaq üçün ketoheksokinazanın fəaliyyətini bloklayan dərmanlar hazırlamağı planlaşdırırlar.

Qeyd edək ki, tərkibində yüksək miqdarda fruktoza olan qarğıdalı siropu qida sənayesində qazlı içkilər, şirniyyatlar və emal olunmuş qidaları şirinləşdirmək üçün geniş istifadə olunur. Bu əlavə adi şəkərdən daha ucuzdur və məhsulların dadını artırır. Qlükozadan fərqli olaraq, fruktoza əsasən qaraciyərdə metabolizmə uğrayır və onun normadan artıq qəbulu insulin müqaviməti, eləcə də metabolik sindromun yaranması ilə sıx bağlıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür əlavələrin istehlakını azaltmaq artıq çəkinin qarşısını almağın əsas yollarından biri olaraq qalır.

E. Səlimov

AzPolitika.info