QARAYEV - SULTANOV TANDEMİNİN TARİXİ ABİDƏLƏRİMİZƏ VURDUĞU ZƏRBƏ - Arxeologiya İnstitutunun direktor müavininin yazısı

Bu Nazirliyin istintaqa cəlb edilmiş məmurlarının arxeoloji abidələri acınacaqlı vəziyyətə salan əməlləri xatırlanmır

Nəcəf Müseyibli

AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun

elmi işlər üzrə direktor müavini,

tarix elmləri doktoru, professor. 

Son zamanlar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin kadr islahatları, hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən həyata keçirilən antikorrupsiya tədbirləri cəmiyyətdə birmənalı olaraq dəstəklənir. 

Alimlərin, ziyalıların xüsusilə alqışladıqları əsas hadisə isə əlbəttə, Mədəniyyət Nazirliyindəki bəzi məmurların qanuna zidd fəaliyyətlərinə son qoyulmasıdır. Bu Nazirlik çoxşaxəli fəaliyyət istiqamətlərinə malikdir və burada həyata keçirilən antikorrupsiya tədbirləri barədə istər hüquq-mühafizə qurumlarının, istərsə də mətbuat orqanlarının şərhlərində bir çox sahələrdəki qanunsuzluqlardan bəhs edilmişdir.

Qarayevin və onun sadiq kadrı Sultanovun yarıtmaz əməlləri nəticəsində bir sıra arxeoloji abidələr yer üzündən silinmişdir

Lakin bu zaman həmin Nazirliyin istintaqa cəlb edilmiş məmurlarının arxeoloji abidələri acınacaqlı vəziyyətə salan əməlləri xatırlanmır. Halbuki, qeydə alınmış tarixi abidələrin böyük əksəriyyəti arxeoloji abidələrdir. Azərbaycanın yazıya qədərki minillikləri əhatə edən bütün qədim tarixi bütövlükdə, eyni zamanda orta əsrlər tarixinin böyük bir qismi məhz arxeoloji abidələrin qazıntıları ilə tədqiq edilir. 

Arxeoloji abidələr həm də erkən dövlətçilik ənənələrinin, etnogenez tarixinin tədqiqi üçün başlıca mənbələr olmaqla xalqımızın bu torpaqlara tarixi bağlılığının sübutlarıdır. Bir sözlə, digər tarixi abidələrlə birlikdə arxeoloji abidələr xalqımızın milli pasportudur.

Hamının görə bildiyi memarlıq abidələrindən fərqli olaraq arxeoloji abidələri çox halda yalnız mütəxəssislər müəyyən edə bilirlər. Buna görə də çox zaman adi torpaq təpə kimi görünən, əslində isə qədim tariximizə aid yüz illərin, min illərin informasiyasını özündə saxlayan arxeoloji abidələr daha çox dağıntılara məruz qalır. Bu dağıntı prosesləri xüsusilə də son 15-20 ildə ölkəmizdə gedən iqtisadi inkişafla bağlı olaraq iri miqyaslı tikinti, təsərrüfat işləri, torpaqların paylanması ilə bağlı yeni ərazilərə müdaxilələr nəticəsində daha da sürətlənmişdir. Eyni zamanda təbii proseslər və qızıl axtaranların əməlləri nəticəsində də bir sıra arxeoloji abidələr məhv edilmişdir.

Əslində abidələrin dağılmasının yalnız bir səbəbi var, bu da abidələri qorumağa cavabdeh olan Mədəniyyət Nazirliyinin biganəliyidir. Nazirliyin bu sahəyə məsul əməkdaşlarının və şəxsən sabiq nazir Əbülfəs Qarayevin, onun sadiq kadrı Zakir Sultanovun yarıtmaz əməlləri nəticəsində Respublikamızda abidələrin mühafizəsi işi acınacaqlı vəziyyətə düşmüşdür

Adları, ünvanları və müvafiq inventar nömrələri qorunan abidələr siyahısında qeyd olunan abidələr dağıntılara məruz qalmış, bir sıra arxeoloji abidələr yer üzündən silinmişdir. Bütün dağıntılar barədə AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu Mədəniyyət Nazirliyini mütəmadi olaraq məlumatlandırmışdır. Abidələrin dağıntılarına aid çoxsaylı faktlar var və onların hamısını yalnız bir yazıda göstərmək mümkün deyil. Məsələyə aydınlıq gətirmək üçün bəzi faktları qeyd etmək olar.

Ağstafa şəhərində neolit dövrünə aid yaşayış yeri tam məhv edilib, abidə tam dağıdılaraq su anbarına çevrilib

Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 02 avqust tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş abidələrin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsü siyahısında dünya əhəmiyyətli abidələr kateqoriyasında göstərilən, Ağdam rayonunun Quzanlı kəndində, bilavasitə düşmənlə təmas xəttinə yaxın yerdə yerləşən xalkolit dövrünə (e.ə. IV minilliyə) aid Leylatəpə yaşayış yeri üzərində neçə illərdir ki, restoran tikilmişdir. 

Digər bir misal.Ağstafa şəhərində neolit dövrünə (e.ə. VI minilliyə) aid Şomutəpə yaşayış yeri tam məhv edilmiş, həmin yerdə evlər tikilmişdir. Halbuki Leylatəpə və Şomutəpə abidələrinin adları ilə bütöv arxeoloji mədəniyyətlər adlandırılmışdır və həmin mədəniyyətlərə aid abidələr qonşu ölkələrin ərazilərində də aşkar edilmişdir. Beynəlxalq əhəmiyyətə malik bu abidələri görmək üçün ölkəmizə gələn əcnəbi alimlər də həmin acınacaqlı mənzərənin şahidi olmuşlar.

Ağstafa rayonu ərazisində neolit dövrünə aid unikal abidələrdən biri olan Həsənsu yaşayış yerində biz 2009-2011-ci illərdə arxeoloji qazıntılar aparmışdıq. 

 Həsənsu yaşayış yerində tapılan abidə

2019-cu ilin may ayında həmin abidənin yerli fermer tərəfindən tam dağıdılaraq su anbarına çevrildiyini gördük. Bununla əlaqədar Zakir Sultanova İnstitumuzdan göndərilən rəsmi məktuba bir ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq heç bir cavab alınmamışdır. Abidəni dağıdan şəxsin adının da Zakir Sultanova yaxşı məlum olmasına baxmayaraq heç kəs cəzalandırılmamışdır.

 Həsənsu yaşayış yerində tapılan abidə dağıdıldıqdan sonra

Həmin illərdə Ağcabədi rayonu ərazisində işləyən Azərbaycan-Almaniya arxeoloji ekspedisiyası bölgədə 100-dən artıq arxeoloji abidələr aşkar etmişdir. Eyni zamanda ekspedisiya bu abidələrin bir çoxunun əsil vandalizm əməlləri nəticəsində dağıdıldığını müəyyən etmişdir. 

Bu barədə Mədəniyyət Nazirliyinə məlumat verilsə də heç bir tədbir görülməmişdir. Buna görə də Almaniya arxeoloqlarının xahişi əsasında həmin ölkənin Xarici İşlər Nazirliyindən Azərbaycanda abidələrin dağıntılara məruz qalması barədə Respublikamızın Xarici İşlər Nazirliyinə müraciət daxil olmuşdur və bununla da bu problem beynəlxalq səviyyəyə qaldırılmışdır. Əslində bu, ölkəmizdə abidələrin qorunması işinin Mədəniyyət Nazirliyi timsalında rüsvayçı vəziyyətdə olduğunun əyani nümunəsi idi.

Mədəniyyət Nazirliyinin saxta rəyinə görə Albaniya tarixinin 20-dən artıq abidəsi məhv edilib

Əlbəttə, həyat keçirilən böyük tikinti layihələri ölkəmizin iqtisadi inkişafına, daha da güclənməsinə xidmət edir. Həm Respublika, həm də beynəlxalq qanunvericilikdə iri miqyaslı tikinti işlərindən əvvəl ərazinin arxeoloji tədqiqini nəzərdə tutan müddəalar yer almışdır. 2007-2010-cu illərdə inşa edilmiş Oğuz-Qəbələ-Bakı su kəmərinin tikinti işlərinə başlamazdan əvvəl İnstitumuzdan “Azərsu” ASC-ə tikinti sahəsindəki abidələrin tədqiq edilməsi üçün müraciət edilmişdir. 

Lakin həmin təşkilatdan İnstitumuza daxil olmuş məktubda bildirilirdi ki, Mədəniyyət Nazirliyi tikiləcək su kəməri dəhlizində abidələrin olmadığı barədə rəy vermişdir. Məhz buna görə də bizim həmin tikinti sahəsində arxeoloji tədqiqatlar aparmaq üçün etdiyimiz bütün müraciətlər fayda vermədi. Nəticədə həmin su kəmərinin tikintisi zamanı qədim Azərbaycan dövləti olan Albaniya tarixinin 20-dən artıq abidələri – yaşayış məskənləri və qəbirlər dağıdılaraq məhv edildi. Halbuki tikinti başlanana qədər həmin abidələri xilas etmək mümkün idi.

Hələ təxminən 10-11 il əvvəl mən Mədəniyyət nazirinin iştirak etdiyi yığıncaqlardan birində çıxış edərək bölgələrdə arxeoloji abidələrin davamlı şəkildə dağıdılmasını ona bildirdim və buna aid konkret faktlar göstərdim. Sonrakı illərdə mən “Xalq qəzeti”, “Azərbaycan” qəzeti kimi rəsmi dövlət qəzetlərində abidələrin dağıntılara məruz qalması, onların mühafizəsinin yolları barədə dəfələrlə yazılar çap etdirmişəm. Lakin bütün bunlara Mədəniyyət Nazirliyindən heç bir reaksiya göstərilməmişdir.

596 466 manat büdcə vəsaitinin hara sərf edildiyi məlum deyil

Bu günə qədər Mədəniyyət Nazirliyinin tarixi-arxeoloji abidələrlə bağlı hər hansı uğurlu layihəsi məlum deyildir. Bir sıra arxeoloji, memarlıq və arxeoloji-memarlıq (Suraxanı, Qala qoruqları) abidələrinin xilas edilməsi, abadlaşdırılması, beynəlxalq səviyyədə təbliğ edilməsi, UNESCO-nun dünya irs siyahısına daxil edilməsi (Qobustan, İçərişəhər, Şəki xan sarayı) və digər bu kimi möhtəşəm mədəni tədbirlər Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın yorulmaz fəaliyyətinin nəticəsidir.

Tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı son dəfə Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 02 avqust tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. O vaxtdan indiyə qədər arxeoloqların çöl tədqiqatları nəticəsində yüzlərlə abidələr aşkar edilmişdir.

Sual olunur: ağır 90-cı illərin sonlarında Elmlər Akademiyası və Mədəniyyət Nazirliyinin apardıqları işlər nəticəsində 2001-ci ildə abidələrin siyahısı tərtib və təsdiq edildiyi halda nəyə görə son 20 ildə Respublikamızın inkişaf etdiyi bir dövrdə bu sahəyə dövlət büdcəsindən külli miqdarda vəsait ayrılmasına baxmayaraq bu siyahı yenilənməmiş və yenidən təsdiq edilməmişdir? Arxeoloqların yeni aşkar etdikləri abidələrin siyahıları, onlar haqqında məlumatlar davamlı olaraq Mədəniyyət Nazirliyinə təqdim edilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2013-cü il 27 dekabr tarixli Sərəncamı ilə “Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpası, qorunması, tarix və mədəniyyət qoruqlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və inkişafına dair 2014-2020-ci illər üzrə Dövlət Proqramı” təsdiq edilmişdir. Bir ay sonra – 2014-cü il 31 yanvar tarixində “Azərbaycan” qəzetində nəşr etdirdiyim məqalədə bu Proqramdan irəli gələn tapşırıqların yerinə yetirilməsi üçün AMEA və bu Proqramın icrasına başlıca cavabdeh qurum olan Mədəniyyət Nazirliyinin gələcək birgə fəaliyyətini geniş şərh etmişdim. Həmin yazıdakı bütün təklifləri yenidən təkrara etmək fikrim yoxdur. Proqramda bir neçə tədbirlərin icraçıları sırasında AMEA-nın göstərilməsinə baxmayaraq Mədəniyyət Nazirliyi Respublikanın bu əsas elmi təşkilatı ilə əməkdaşlıq etməmişdir.

Yalnız bir misal: Dövlət Proqramının 2.1.1. maddəsində “Azərbaycan Respublikasının ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin yeni siyahısının tərtibi və təsdiqi” nəzərdə tutulmuşdur. Bu işin əsas icraçıları isə əlbəttə Mədəniyyət Nazirliyi və AMEA göstərilmişdir. Lakin Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti nəyə görə isə bu işlərin icrası üçün tender keçirmiş, bu tenderin “qalibi” “NKT” MMC olmuş, müstəsna olaraq arxeoloq və memar mütəxəssislərin yerinə yetirə biləcəkləri işlər hansısa MMC-ə tapşırılmışdır. AMEA isə bu işlərdən kənarda qalmışdır.

Həmin tenderlə elan olunmuş işlər və ayrılan vəsaitlər barədə məlumatlar bunlardır: (https://etender.gov.az/media/contracts-register)

Dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmz tarix və mədəniyyət abidələrinin mühafizə zonalarının hazırlanması işləri - 48262 AZN. (Əslində abidələrin mühafizə zonaları hazırlanmır, bu absurddur. Bu zonalar abidələrin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq alimlər tərəfindən müəyyən edilir. M.N.).

Dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin pasportlarının hazırlanması işləri - 48262 AZN.

Dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin pasportlaşdırılması - 296026.6 AZN.

Dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin inventarlaşdırılması ( monitorinqi) və mühafizə zonalarının layihələrinin hazırlanması işləri - 203915.8 AZN.

Göründüyü kimi 596 466, 4 manat (600 min AZN yaxın) büdcə vəsaitinin hara sərf edildiyi məlum deyil. Alimlərin işlərinin MMC-ə tapşırılması səbəbləri də məlum deyil. Dövlət Proqramının icra müddətinin bu il başa çatmasına baxmayaraq Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən bu istiqamətdə heç bir iş görülməmişdir.

Bəs vəziyyətdən çıxış yolu nədir?

Bunun üçün aşağıda göstərilən növbəti addımların atılmasını təklif edirik:

1. “Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” Qanun yenidən işlənib hazırlanmalı və qəbul edilməlidir. Çünki 1998-ci ildə qəbul edilmiş bu Qanuna Mədəniyyət Nazirliyinin səyləri ilə son 10 ildə çoxsaylı (45 dəfə) dəyişikliklər edilmiş və o tanınmaz hala düşmüşdür. Qanundan AMEA-nın adı və hüquqları ümumiyyətlə çıxarılmışdır. Bu zaman AMEA-nın rəyi ümumiyyətlə öyrənilməmişdir. Halbuki “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycan Respublikasının elm sahəsində dövlət siyasətini həyata keçirən dövlət ali elmi təşkilatıdır”. Tarixi abidələrlə AMEA Mədəniyyət Nazirliyindən daha çox, hər gündəlik təmasdadır, çünki onların tədqiqatlarını həyata keçirir və ilkin mühafizəsini təmin edir. Bu Qanunun bəzi müddəaları “Elm haqqında” Qanuna ziddir.

Başqa bir misal. Mövcud Qanunun 7-ci maddəsindəki “Təsdiqlənmiş siyahıya daxil edilmiş abidənin həmin siyahıdan çıxarılmasına yol verilmir” sözləri 2012-ci ildə edilmiş dəyişikliklə çıxarılmış və abidənin siyahıdan çıxarılması mümkünlüyü təsbit edilmişdir. Məhz bu dəyişiklik sonrakı illərdə Bakı şəhərində aparılan tikinti-abadlıq işləri zamanı tarixi-memarlıq abidələrinin bir qisminin tamamilə məhv edilməsi üçün Zakir Sultanova imkanlar yaratmışdır.

2. Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti ləğv edilməlidir, onun əvəzində Nazirlər Kabineti nəzdində “Tarixi abidələrin mühafizəsi Komitəsi” yaradılmalıdır. Bu Komitə yarı inzibati, yarı elmi qurum olmalıdır. Çünki abidələrin mühafizəsi və tədqiqi biri-biri ilə sıx bağlıdır. Mühafizə abidənin elmi əsaslandırılmasından, tədqiqatın elmi tutumu isə abidənin mühafizə dərəcəsindən asılıdır.

Komitənin işlərinə tarixi abidələr üzrə təcrübəli mütəxəssislər, ən vacibi isə vətənpərvər insanlar cəlb edilməlidir. Yeni Komitə yaradılmazsa və onun rəhbərliyinə bu sahədən xəbərsiz və ya az məlumatlı təcrübəsiz birisi təyin edilərsə həmin şəxs Z.Sultanovun əməllərini təkrarlamağa məhkumdur.

Təcrübə göstərir ki, Mədəniyyət Nazirliyinin tabeçiliyində olmayan tarix-memarlıq qoruqlarında (məsələn “İçərişəhər”də, Şəkidə) inkişaf göz qabağındadır.

3. Yaradılacaq Komitənin ilk yerinə yetirəcəyi iş Respublika ərazisindəki tarixi abidələrin yeni siyahısının hazırlanması olmalıdır. Bunun üçün arxeoloq və memar mütəxəssislər abidələrin ünvanlarını, koordinatlarını, mühafizə zonasını, elmi səciyyəsini müəyyən etməli, inventarlaşdırma və pasportlaşdırma işlərini yerinə yetirməlidirlər.

Qarşıda çoxlu vəzifələr durur. Onların icrası üçün AMEA ilə sıx əməkdaşlıq edilməlidir. Tarixi abidələrin tədqiqatları, onların mühafizəsinin təşkilinin elmi əsasları üzrə AMEA-nın arxeoloq və memarlardan ibarət böyük potensialı vardır. Ölkənin başlıca elmi qurumunun imkanlarından istifadə etmək lazımdır. Ümumiyyətlə elmi əsaslandırılmış bünövrəsi olmayan hər hansı bir işdən uğur gözləmək əbəsdir. Mədəniyyət Nazirliyində baş verən hadisələr buna sübutdur.

Şərhlər

Anonim 2020-05-29 02:33:41

Hələ bu harasıdır. İndi görün abidələri satmaqda onlara dəstək olan "alimlər" də yəqin ki var. Yoldaş Sultanovun o işləri onlarsız etməsi heç inandırıcı görünmür. Bu araşdırmalara onunla əlbir olan hər kəs cəlb edilməli və layiqli cəzasını almalıdırlar!

Ədalət 2020-05-26 21:16:46

Qarayev içkili olduğundan,heçnədən xəbəri olmayıb.Ona görə də günahı yoxdur.

Tarixin bərpası 2020-05-26 13:16:24

Ş/xan evinin tarixi həyətində mühafizəçi evi və toyuq hini var?

Ağamir 2020-05-26 12:46:24

Bu yazıda dağılmalara sərəncam verən İcra hakimiyyətləri ( Bakı və digər rayonların) niyə qeyd olunmur? Axı Mədəniyyət nazirliyi rəy verə bilərdi .bəs sərəncam verən və icraçılar?

Letif Abdullayev 2020-05-26 11:33:19

O boyda institut o zaman neye gerekdir? Mesul shexsler yataraq dovletden maas almasi,sessiz qalmasi, firsetci olmssi olkenin faciesidir ...

Tanish 2020-05-26 09:59:36

...Eldar Guliyevin oglunun eli ile her il Akademiyaya ayrilan milyonlarla pullar bu institutun eli ile yeyilib ustundende su icilib. Gorduyu ishlerinde hec bir neticesi yoxdur

Son yazılar


Новости

Обзор на EPOS GTW 270 Hybrid

Они доступны только в этой цветовой гамме из оружейного металла. Обновление 22 апреля, 10:03 утра по восточному времени: EPOS выпустила обновление прошивки для GTW 270, доступного через программное обеспечение Gaming Suite на ПК, которое обеспечивает одновременное Bluetooth и беспроводное подключение к его ключу USB —C. Вы можете переключаться между режимами, нажав кнопку на ключ. Компания говорит, что теперь он доступен. Гибридные наушники GTW 270 стоимостью 199 долларов от аудиокомпании EPOS, насколько мне известно, являются первыми по — настоящему беспроводными наушниками, созданными для игр, но сами наушники не являются самой большой точкой продаж. Приемник Bluetooth USB-C, который поставляется с наушниками, получает это различие. Он намного компактнее, чем стандартные USB-ключи размером с флэш-накопитель, входящие в комплект многих гарнитур. Он также более способен работать с кодеком aptX low latency (aptX LL), который обеспечивает хорошее звучание звука без заметной задержки. Используя приемник, гибрид GTW 270 может быть особенно хорош для быстро развивающихся игр, где звуковые сигналы имеют значение для успеха; но на самом деле, это приятно иметь для любого названия. Однако есть одна проблема: микрофоны не работают, когда вы слушаете звук через приемник USB-C. (Однако встроенные микрофоны наушников работают, когда они подключены к устройству через Bluetooth.) Гибрид EPOS GTW 270 Вот звезда шоу. Это больше зависит от технических ограничений aptX, чем от принятия решений EPOS. Чтобы определить приоритет полосы пропускания для качества звука и быстродействия, при прослушивании с помощью ключа USB-C активен только канал воспроизведения. Это потенциальный разрыв сделки для некоторых геймеров, которые, возможно, захотят перейти в голосовой чат с друзьями на своих консолях. Но к чести EPOS, задержка между ключом и наушниками действительно кажется несуществующей. Эти бутоны цвета оружейного металла имеют простой, сдержанный дизайн, чтобы они не слишком высовывались из вашего уха. Они не слишком тяжелые, и посадка удобная, благодаря сменным силиконовым ушным наконечникам, которые помогают получить хорошую герметичность в ухе. Что касается элементов управления, у них есть только одна многофункциональная кнопка, которая обрабатывает приостановку и возобновление музыки, смену треков, а также прием телефонных звонков. Другими словами, без ключа USB-C они не являются чем-то особенным. (EPOS действительно делает версию за 169 долларов без ключа.) Для общего использования — например, для телефонных звонков или музыки — вы можете получить больше, потратив меньше, если посмотрите некоторые из вариантов в руководстве по покупке доступных беспроводных наушников моего коллеги Криса Уэлча. НАШ ОБЗОР ГИБРИДА GTW 270 7 ИЗ 10 Плюсы Незаметная задержка при подключении к ключу USB-C Сменные силиконовые наконечники для комфорта и звукоизоляции Совместимость с несколькими устройствами Минусы Микрофоны не работают при подключении через USB-C Чехол для зарядки, подверженный царапинам Они легки в использовании по цене За пределами игр эти наушники можно использовать, как и любой другой беспроводной набор, для подключения к телефону, планшету или ноутбуку через Bluetooth. Они поддерживают Bluetooth 5.1 (с кодеком SBC или aptX, в зависимости от устройства, к которому вы подключаетесь) для музыки, видео, игр и телефонных звонков, и EPOS говорит, что вы можете сопрягать их с восемью устройствами. Сопряжение выполняется, удерживая нажатой кнопку на корпусе зарядки. Гибрид EPOS GTW 270 Единственная кнопка гибрида GTW 270 находится на левом наушнике. Говоря о зарядном чехле: он имеет цельнометаллическую конструкцию, которую, к сожалению, очень легко поцарапать. Он заряжается через USB-C; при полной зарядке EPOS говорит, что он может обеспечить до 15 часов дополнительного времени автономной работы наушников. В течение рассматриваемого периода гибридные наушники GTW 270 достигли пятичасовой отметки времени автономной работы, что соответствует заявлениям компании. И если вы тот, кто время от времени совершает потную пробежку или просто не хочет попасть под дождь, они водонепроницаемы по стандарту IPX5. Я провел последние несколько недель, используя наушники, чтобы играть в игры поочередно на моем PS5, моем коммутаторе и моем рабочем ноутбуке несколько раз в день. (Если вам интересно, в комплект поставки входит адаптер, который позволяет подключить ключ к устройству с портами USB Type-A.) Гибрид GTW 270 работает как любая беспроводная игровая гарнитура, но действительно беспроводной форм - фактор имеет некоторые очевидные преимущества. Мне нравится, что они позволяют мне свободно передвигаться по проводам, и их использование не изолирует меня (или не портит мои волосы), как громоздкие банки для ушей. Приемник предварительно соединен с бутонами, и они подключаются почти мгновенно. Гибрид EPOS GTW 270 Каждый наушник заряжается через контактные точки, а светодиоды показывают оставшееся время автономной работы. Мне также нравится удобство использования только правого наушника (правый управляет передачей Bluetooth, поэтому прослушивание только через левый наушник не работает), поэтому я могу держать ухо доступным для прослушивания отправленных пакетов. Это, конечно, не является чем-то новым для людей, которые уже используют действительно беспроводные наушники. Это просто кажется новым, чтобы испытать эту свободу с игровой гарнитурой. В течение отчетного периода я попробовал римейк "Души демона", "Бог войны" 2018 года, "Приключения в кольце" и "Призрак Цусимы", а также несколько других игр. Хотя у них нет самой широкой звуковой сцены или самого четкого частотного разделения, которое я слышал для прослушивания музыки, они сияют игровым звуком — в частности, эффектами объемного звучания и доставкой басов. Общее качество звука не является взрывоопасным, и есть предел тому, насколько захватывающими могут быть эффекты объемного звучания, учитывая небольшие драйверы наушников. Но звук не слишком скомпрометирован. Если вы не хардкорный геймер, которому нужно услышать каждую деталь в кристально чистой презентации, они, скорее всего, подойдут вам. Гибрид EPOS GTW 270 Они великолепно работают как с PS5, так и с коммутатором. Для расширения совместимости в комплект поставки входит адаптер USB-C-USB Type-A. Гибрид GTW 270 был бы очень близок к идеалу, если бы микрофоны работали при подключении с помощью ключа USB-C. Увы, это не так, поэтому использование ключа будет практически бесполезно для тех, кто часто играет в многопользовательские игры с друзьями. (Это немного другая история, если вы играете в много однопользовательских игр и не возражаете против отсутствия микрофона для игр.) Поскольку наушники не так уж полезны для игр без ключа, это означает, что вы идете на большой компромисс, и это тот, который ни одна из лучших игровых гарнитур, которые я тестировал (большинство из которых дешевле, чем это), не просит вас сделать. Это твой выбор. Часы OnePlus - это первые умные часы от OnePlus. Он стоит всего 159 долларов и длится до двух недель между зарядками, но он также делает намного меньше, чем конкурирующие умные часы от Samsung, Fossil, Apple и других. https://www.theverge.com/22241197/epos-gtw-270-hybrid-truly-wireless-earbuds-usb-c-gaming-bluetooth

Лучший Chromebook 2021 Lenovo Chromebook Duet

Лучший Chromebook 2021 Lenovo Chromebook Duet Lenovo Chromebook Duet-это впечатляющее конвертируемое устройство за 279 долларов. Часть руководства Verge по Chrome OS и Chromebook Дуэт Chromebook от Lenovo далек от безупречности. Но когда вы оцениваете устройство, которое начинается с 279 долларов, вопрос не в том, “Является ли это идеальным устройством”, а в том, “Лучше ли это, чем другие вещи, которые вы можете получить за эту цену” Chromebook в этом ценовом диапазоне, как правило, неуклюж и дешев, как Chromebook 14 от HP или Chromebook x360 12b. Если вам нужна альтернатива Windows, вы смотрите на самый нижний конец линий Acer Aspire или Acer Swift или другие чрезвычайно простые варианты, такие как Motile 14. И, конечно, есть iPad начального уровня и другие базовые планшеты Android, но они не поставляются с клавиатурой. Lenovo, безусловно, срезала некоторые углы, чтобы сократить дуэт Chromebook до этой ценовой точки. И поскольку я работаю профессиональным ворчуном, я буду ворчать. Но в конце дня они чувствуют себя как срезанные углы — не как серьезные ошибки, которые значительно затрудняют работу устройства. И после нескольких дней использования дуэта в качестве основного драйвера я чувствую себя комфортно, говоря, что он гораздо больше похож на Surface Go с некоторыми уступками, чем на ультрабюджетный ПК. НАШ ОБЗОР Duet Chromebook ОТ LENOVO 8,5 ИЗ 10 Плюсы Ультра портативный 11-часовое время автономной работы В комплекте клавиатура и подставка для ног Вы не можете превзойти цену Минусы Тесная клавиатура и тачпад Только один порт (и это не разъем для наушников) Не хватает лошадиных сил для серьезной многозадачности По сравнению с последними iPad или более дорогими хромбуками, такими как Pixelbook Go, Chromebook Duet имеет значительные недостатки. Но эти устройства являются шагом вверх в цене (особенно если вы включаете крышки клавиатуры). Если вы ищете кабриолет в диапазоне ниже 300 долларов, у которого есть нога в обеих дверях, дуэт-лучшее, что вы найдете. Базовая модель Chromebook Duet имеет 4 ГБ оперативной памяти и 64 ГБ памяти. В стоимость входит клавиатура и подставка, чего не скажешь о Surface Go или любой другой модели iPad. Я протестировал версию за 299 долларов, которая имеет тот же процессор и оперативную память, но 128 ГБ памяти. Двадцать долларов — это не огромная разница, поэтому я рекомендую вам пойти на дополнительное хранилище, если вы можете себе это позволить-64G быстро заполнится, если вы планируете загружать много приложений, видео или других носителей. Дуэт Lenovo Chromebook Лучшие ноутбуки 2020 Lenovo Chromebook Duet Легко изменить угол наклона экрана. Помимо его головокружительной цены, главное, что нужно знать об этом Chromebook,-это то, что он маленький. При 10,1 дюйма это типичный размер для планшета, но если вы пытаетесь использовать его так, как вы использовали бы рабочий ноутбук (например, с десятками вкладок и окон рядом), все становится тесным. Я смог написать весь этот обзор на дуэте, но возвращение к 13-дюймовому 32-дюймовому экрану на моем персональном компьютере казалось совершенно новым миром. Дисплей действительно имеет соотношение сторон 1610, что я ценю, и если вы привыкли использовать 169 панелей, вы заметите дополнительное вертикальное пространство. Я все еще чувствую себя немного менее стесненным на 13-дюймовом экране 169, но это близко. Как следствие, съемная клавиатура также крошечная. Большинство клавиш не страшны для нажатия; на самом деле они немного больше, чем клавиши Surface Go, с шагом около 1,3 мм. К тесной настройке потребовалось некоторое время, чтобы привыкнуть, но после дня или около того использования устройства я смог достичь своей обычной скорости набора текста (около 130 слов в минуту). Однако Lenovo пришлось пойти на компромисс с клавишами на окраине колоды (tab, backspace, enter, двоеточие, апостроф, тире и т. Д.). Они крошечные (чуть более половины размера буквенных клавиш), и их нажатие было рутиной. Даже после использования устройства в течение нескольких дней я все еще правильно нажимал backspace примерно в 75 процентах случаев — я не могу сказать вам, сколько раз я вместо этого хлопал знаком равенства. Точно так же я очень часто нажимал enter, когда хотел нажать соседнюю клавишу апострофа. Нажатие на тире, которое находится слева от клавиши "равно", было похоже на сценарий "иголка в стоге сена", и я инстинктивно избегал использования тире в своем письме. Я предполагаю, что вы привыкнете ко всему этому, если купите Дуэт, но ожидайте крутой кривой обучения. ТЕХНИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ LENOVO CHROMEBOOK DUET (В СООТВЕТСТВИИ С ОБЗОРОМ) MediaTek Helio P60T 4 ГБ ОПЕРАТИВНОЙ ПАМЯТИ 128 ГБ памяти 10,1-дюймовый дисплей (1920 x 1200) батарея емкостью 7000 мАч (27 Вт * ч) Адаптер 10 Вт Два динамика Два цифровых микрофона Один порт USB-C Вы не будете шокированы, узнав, что тачпад также небольшой-3,4 х 1,9 дюйма. Он прекрасно себя чувствует и грамотно прокручивается (хотя у меня маленькие руки). У меня были некоторые проблемы с щелчком и перетаскиванием (я часто прибегал к этому на сенсорном экране), и щелчки двумя пальцами иногда регистрировались как обычные щелчки. Кроме того, когда клавиатура неровно лежала у меня на коленях, она иногда поворачивалась в положение, когда кликер перестал работать (болезнь, с которой вы будете знакомы, если раньше использовали дешевые чехлы для клавиатуры). Если вы предпочитаете использовать экран, дуэт также совместим со стилусами USI. Если вы надеялись подключить кучу периферийных устройств вместо прилагаемой клавиатуры, убедитесь, что у вас есть разветвители и ключи на буксире. Дуэт имеет всего один порт USB-C, который будет занят всякий раз, когда устройство заряжается. Было бы неплохо иметь хотя бы аудиоразъем, хотя Lenovo включает в себя ключ для наушников. (Пока мы составляем списки пожеланий, будет приветствоваться еще один порт USB-C, чтобы мы могли подключить мышь во время зарядки). Дуэт Lenovo Chromebook Дуэт включает в себя подставку и клавиатуру. Дуэт Lenovo Chromebook. Снаружи на экране был сильный яркий свет. Однако при такой цене я не рассматриваю тесную периферию как ошибку со стороны Lenovo; это компромисс, который вы делаете. В обмен вы получаете довольно компактное и портативное устройство. Один только планшет весит 0,99 фунта (449g), а с клавиатурой и подставкой для ног он составляет всего 2,03 фунта (921g). И, несмотря на углы, которые были срезаны с помощью клавиатуры и тачпада, ни одна часть дуэта не выглядит и не кажется дешевой. Сам планшет изготовлен из алюминиевого сплава, который прочен и приятно держать. Обложка сделана из шикарной серой ткани — в закрытом состоянии она выглядит как классный блокнот. И клавиатура, и подставка надежно оставались на месте, пока я пользовался устройством. Дуэту действительно не хватает двухкомпонентного магнитного механизма, который Surface Go использует для удержания обеих крышек на месте, что означает, что клавиатура имеет тенденцию скользить, когда ноутбук закрыт. Опять же, углы. Еще одна область, где дуэт пробивает выше своей весовой категории срок службы батареи. Lenovo утверждает, что 10 часов; Я приблизился к 11 с половиной, запустив устройство через свою типичную рабочую нагрузку вкладок Chrome и приложений, включая Gmail, Twitter, Slack, Asana, Facebook, Документы и листы, а также случайный вызов масштабирования и потоковую передачу Spotify, с экраном средней яркости. В тот день, когда я использовал только Chrome, я получил чуть больше 12. (Lenovo, однако, экономила на зарядном устройстве; включенный в комплект 10 Вт USB-C кирпич только увеличил мощность устройства на 24 процента за час.) Есть четкое (по крайней мере, частичное) объяснение этому результату-процессор низкого класса. Lenovo использует восьмиядерный процессор MediaTek Helio P60T с частотой 2,0 ГГц. По мощности он ближе к бюджетному процессору смартфона Snapdragon, чем чипы Intel, которые вы найдете в хороших хромбуках. Учитывая это, выступление Дуэта было на удивление достойным. Если вы просматриваете несколько вкладок, транслируете Netflix или запускаете одно или два приложения, у вас не должно возникнуть проблем. Я даже смог запустить ежедневную дозу от восьми до 12 вкладок Chrome и от шести до восьми приложений для Android без особых проблем. Docs и Spotify разбились один или два раза, но это не было серьезной проблемой. Было почти невозможно сделать что-либо еще во время вызова масштабирования (хотя это может быть скрытым благословением для моих коллег). Я также запустил дуэт в течение дня использования только Chrome, и все начало замедляться примерно на 15 вкладках. Но опять же, тяжелая многозадачность-это не то, для чего предназначено это устройство (и 4 ГБ оперативной памяти, вероятно, является таким же ограничивающим фактором, как и процессор). СОГЛАСИТЕСЬ ПРОДОЛЖИТЬ ДУЭТ LENOVO CHROMEBOOK Теперь каждое интеллектуальное устройство требует, чтобы вы согласились с рядом условий и положений, прежде чем сможете его использовать, — контрактов, которые на самом деле никто не читает. Мы не можем прочитать и проанализировать каждое из этих соглашений. Но мы начали подсчитывать, сколько раз вам нужно нажать “согласиться” на использование устройств, когда мы их просматриваем, поскольку это соглашения, которые большинство людей не читают и определенно не могут вести переговоры. Чтобы использовать Lenovo Chromebook Duet, вы должны согласиться Подключение к Wi-Fi Условия предоставления услуг Chrome OS Синхронизация Chrome (перенос истории, закладок, паролей и других настроек из вашей учетной записи Google) Персонализированные сервисы Google Условия предоставления услуг Google Play Следующие соглашения являются необязательными Отправляйте диагностические данные и данные об использовании в Google Учетная запись Google Резервное копирование на Google Диск Разрешить приложениям и службам с разрешением на местоположение использовать местоположение вашего устройства Google Assistant voice match Пусть помощник покажет вам информацию, связанную с тем, что находится на вашем экране Подключение к телефону Android Итоговый подсчет пять обязательных соглашений и семь факультативных Говоря о зуме, дуэт имеет две камеры, включая 2-мегапиксельную переднюю стрелку и 8-мегапиксельную заднюю стрелку. Оба были на самом деле лучше, чем веб-камеры, которые я обычно вижу на ноутбуках. Мое лицо во время видеозвонков было четким и не особенно размытым, а камера заднего вида не делает невероятных фотографий, но прекрасно подойдет, если вам нужно сделать снимок ваших заметок или слайда PowerPoint. Двойные динамики (расположенные в верхней панели) обеспечивали удивительно хорошо сбалансированный звук, который был четким при более высокой громкости. Они не становятся такими громкими, как многие полноразмерные ноутбуки-это понятно, учитывая их размер, но это еще одна причина, по которой на этой штуке действительно должен быть разъем для наушников. Игра также была хорошим опытом. Перелистывание Легенд и Легенд о монстрах иногда заикалось, но в целом было довольно гладким. Они также выглядели четко на экране 1920 x 1200. Дуэт даже хорошо поработал с фотоработами в Lightroom. Редактирование, как отдельных фотографий, так и пакетов, не было мгновенным, но и не было мучительно медленным; этот опыт был примерно на одном уровне со среднечастотными хромбуками на базе Intel, которые я тестировал в прошлом. (Панель немного тусклая для тех, кто занимается серьезной творческой работой; яркий свет был достаточно сильным, чтобы экран было трудно увидеть на открытом воздухе). Дуэт Lenovo Chromebook. Буквенные клавиши в порядке, но внешние-это борьба. Переходя к программному обеспечению, все, что нравится людям Chrome OS в Chrome OS, здесь. Дуэт загружается быстро, интерфейс прост, вы получаете автоматическое обновление фона каждые шесть недель, у вас есть доступ к вашим любимым приложениям для Android (включая Microsoft Office) через Google Play Store, а Google Assistant может отвечать на ваши запросы и составлять вам компанию. ОС хорошо интегрирована с остальной экосистемой Google, и есть множество симпатичных способов использовать ее с вашим телефоном Android. Дуэт поддерживает мгновенную привязку, что означает, что вы можете автоматически подключать его к соединению для передачи данных вашего телефона без необходимости возиться с горячими точками. Вы также используете Android для удаленного входа и выхода из Chromebook, если он находится поблизости. И вы можете использовать Click-to-Call для отправки контактных номеров из дуэта на свой телефон. Обычные предостережения Chrome OS также применимы; Приложения для Android являются хитом или промахом, причем некоторые из них хорошо оптимизированы для Chromebook, некоторые из них в порядке, но хуже, чем их браузерные эквиваленты, а некоторые (привет, Facebook Messenger) являются абсолютными катастрофами. По - прежнему гораздо сложнее загружать приложения, чем на Android. Как только вы поймете, какие приложения вы можете безопасно использовать и что вы должны хранить в Chrome, вы сможете отлично ориентироваться в операционной системе. Но если вы новичок в Chromebook, есть кривая обучения. ПРИМЕНЯЮТСЯ ОБЫЧНЫЕ ПРЕДОСТЕРЕЖЕНИЯ CHROME OS Самое интересное здесь то, что Google также внесла несколько изменений в Chrome OS, чтобы оптимизировать его для конвертируемого форм-фактора. Google говорит, что Duet-это первое устройство, которое когда-либо запускалось с версией Chrome, которая на самом деле оптимизирована для использования на планшетах. (RIP Pixel Slate). Существует три режима типа” Режим " (когда клавиатура подключена), режим просмотра (когда подставка открыта, а клавиатура отсоединена) и режим просмотра (когда это просто планшет). (Режим просмотра и режим просмотра, по сути, одинаковы, насколько я могу судить). Функция заголовка в режиме просмотра-это новая система навигации по жестам. Длинный свайп вверх отправляет вас на начальный экран, короткий свайп вверх вызывает полку приложений, проводя вверх и удерживая показывает все открытые окна приложений. Проведите пальцем вверх, удерживайте и перетащите окно в одну сторону, чтобы разделить дисплей; проведите пальцем вправо, чтобы вернуться к предыдущему экрану. Я бы не сказал, что эти жесты были обязательно плавными — по крайней мере, по сравнению с тем, что вы увидите на iPad. Но это начало системы, которая, как я вижу, в будущем станет довольно отшлифованной, и они действительно немного упростили просмотр в режиме планшета. Ничто в дуэте Chromebook не идеально; Я мог бы весь день придираться к различным неоптимальным качествам клавиатуры, тачпада, производительности или экрана. Но Дуэт не пытается быть идеальным. Он не предназначен для опытных пользователей и не предназначен для тяжелой многозадачности. Имея это в виду, это самое близкое к совершенству, что я когда-либо видел с ноутбука-планшета за 300 долларов. Если вы ищете забавное устройство для детей, которое также может справляться с работой на дому, или портативный 2-в-1 для просмотра Netflix и отправки электронной почты на ходу, дуэт должен отлично работать. Это солидный хромбук среднего уровня 2-в-1, который не может быть таким дешевым, как сейчас. https://www.theverge.com/21262694/lenovo-chromebook-duet-review-tablet-chromebook-chrome-os-price