"Taliban" Əfqanıstanın şəhərlərinə geniş miqyaslı video nəzarət şəbəkəsi yaradır ki, bu da amerikalıların 2021-ci ildə geri çəkilmədən əvvəl hazırladığı planın dəyişdirilməsinə səbəb ola bilər. Səlahiyyətlilər paytaxt Kabildə minlərlə kameranı artıq quraşdırılma işlərini tamamlamağa çalışır.
Bunu “Reuters”-ə açıqlamasında DİN-nin sözçüsü Əbdül Mətin Qəni deyib. Ə.M.Qani bildirib ki, təhlükəsizliyin bərpasına və Əfqanıstan şəhərlərində bir çox böyük hücumları öz üzərinə götürmüş silahlı İslam Dövləti qruplaşmasına qarşı mübarizəyə cəmləşdiyini açıq şəkildə bildirən "Taliban" administrasiyası, Çin telekommunikasiya avadanlığı istehsalçısı "Huawei" ilə də potensial əməkdaşlıq barədə məsləhətləşib. Bu görüşlərin hesabatlarına əsasən, İŞİD kimi tanınmış təşkilatlar da daxil olmaqla beynəlxalq yaraqlıların hücumlarının qarşısının alınması "Taliban" hərəkatı ilə ABŞ və Çin də daxil olmaqla bir çox xarici dövlətlər arasında qarşılıqlı əlaqənin əsasını təşkil edir.
“Taliban”ın ABŞ planını əldə etmək də daxil olmaqla kütləvi nəzarəti necə genişləndirmək və idarə etmək niyyətində olduğu barədə təfərrüatlar əvvəllər açıqlanmayıb.
Əbdül Mətin Qəni bildirib ki, bu, Kabildə və digər yerlərdə vacib nöqtələrə diqqət yetirməyi nəzərdə tutan kameraların kütləvi şəkildə yerləşdirilməsi dörd il çəkəcək yeni təhlükəsizlik strategiyasının bir hissəsidir: "Hazırda biz təhlükəsizlik mütəxəssisləri tərəfindən tamamlanan və çox vaxt aparan Kabil təhlükəsizlik xəritəsi üzərində işləyirik. Bizim artıq iki xəritəmiz var, biri ABŞ-ın əvvəlki hökumət üçün hazırladığı, ikincisi isə Türkiyə tərəfindən hazırlanan”. O, Türkiyənin planının nə vaxt hazırlandığını açıqlamayıb.
ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü bildirib ki, Vaşinqton "Taliban"la tərəfdaşlıq etmir və “Taliban"a açıq şəkildə bildirib ki, terrorçulara təhlükəsiz sığınacaq verməmələrini təmin etmək onların məsuliyyətidir.
Qəni deyib ki, "Taliban" avqust ayında "Huawei" ilə potensial şəbəkə haqqında “sadəcə söhbət” edib, lakin heç bir müqavilə və ya bünövrəli plan əldə olunmayıb.
"Bloomberg" avqust ayında müzakirələrin gedişi ilə tanış olan şəxsə istinad edərək "Huawei"nin "Taliban" ilə müşahidə sisteminin quraşdırılmasına dair müqavilə haqqında şifahi razılıq əldə etdiyini bildirib. "Huawei"dən bu ay "Reuters"ə bildirib ki, görüş zamanı heç bir plan müzakirə edilməyib.
Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü konkret müzakirələrdən xəbərdar olmadığını deyib. Əlavə edib ki, "Çin Əfqanıstanda sülh və bərpa prosesini həmişə dəstəkləyib, müvafiq praktiki əməkdaşlığın həyata keçirilməsində Çin müəssisələrinə dəstək olub. "Taliban"a görə, Kabildə və digər şəhərlərdə mərkəzi idarəetmə otağından nəzarət edilən 62 mindən çox müşahidə kamerası var. Təhlükəsizlik üçün Qərbin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq qüvvələrə arxalanan keçmiş hökumətə görə, Kabilin kamera sistemində sonuncu böyük yeniləmə 2008-ci ildə baş verib.
Bəzi analitiklər maliyyə sıxıntısı olan rejimin proqramı maliyyələşdirmək qabiliyyətini şübhə altına alır və insan haqları qrupları mənbələrin etirazçıları yatırmaq üçün istifadə olunacağından narahat olduqlarını bildirib.
Taliban" nadir hallarda həbsləri təsdiqləsə də, Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra ən azı 64 jurnalistin saxlanıldığını açıqlayıb. Etirazçılar, videolar və şahidlərin bildirdiyinə görə, Kabildə qadınlara qoyulan məhdudiyyətlərə qarşı etirazlar təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən zorla dağıdılıb.
Amnesty International bəyan edib ki, “milli təhlükəsizlik” adı altında sisteminin tətbiqi “Taliban”ın əsas hüquqları pozan sərt siyasətini davam etdirməsi üçün bir şablon yaradır.
“Taliban” isə təkmilləşdirilmiş müşahidə sisteminin əfqanların hüquqlarını pozacağını qəti şəkildə rədd edir.
L.SƏMLA
AzPolitika.info
Şərhlər