ABŞ və Avropa İttifaqının sanksiyalarına baxmayaraq, NATO ölkələrindən olan şirkətlər Rusiya aviasiyası üçün ehtiyat hissələri tədarük etməyə davam edirlər. Məhsulların bir qismi hərbi sənayedə istifadə oluna bilər.
“AzPolitika.info” xəbər verir ki, bu barədə “Sistema” araşdırma layihəsində qeyd olunur. Qərb KİV-lərində dərc olunmuş məqalədə Rusiyanın “Su-30” qırıcılarının dekabrın 29-da Ukrayna çəhərlərinə həyata keçirilmiş hücumda fəal iştirak ediyi qeyd olunur.
“Su-30” çoxməqsədli qırıcı təyyarədir, o, həm hava, həm də yer hədəflərini vura bilir. Rusiya Aerokosmik Qüvvələri və Hərbi Dəniz Donanması ən azı 120 müxtəlif modifikasiyalı “Su-30” qırıcıları ilə silahlanıb. Açıq mənbələrdən hərbi əməliyyatlar haqqında məlumat toplayıb təhlil edən “Oriks” layihəsinə görə, tammiqyaslı işğalın başlanğıcından bəri Rusiya ordusu 11 belə təyyarə itirib.
“Su-30”-lar “PJSC Yakovlev” zavodunun filialı olan İrkutsk Aviasiya Zavodunda istehsal olunur. Rusiyanın ən böyük təyyarə istehsalı şirkəti olan “Yakovlev Rostec” Birləşmiş Təyyarə Korporasiyasının (UAC) bir hissəsidir. 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı işğalından sonra “PJSC Yakovlev” sanksiyalara məruz qalıb.
“PJSC Yakovlev” rəhbərliyi yerli mühərriklərə və ehtiyat hissələrinə keçəcəyini açıqlayıb. Lakin faktiki olaraq Avropa və NATO ölkələrindən ixrac dayandırılmayıb. “PJSC Yakovlev” təyyarələr üçün idxal olunan ehtiyat hissələrini almağa davam edir və onları hətta rəsmi olaraq sanksiyalar tətbiq etmiş ölkələrdən də idxal edir.
Fransa, Almaniya, ABŞ və bir sıra digər NATO ölkələrindən olan şirkətlər təyyarələrin inkişafı və istehsalı üçün Rusiyaya ehtiyat hissələri və komponentlər tədarükünü davam etdirir. Müdafiə sektorunda məlumat toplayan və təhlil edən Amerikanın qeyri-kommersiya təşkilatı C4ADS, “Sistema”“PJSC Yakovlev”ə təhvil verilən 2022 və 2023-cü illər üçün gömrük idxal məlumatlarını açıqlayıb. Buradan belə nəticəyə gəlmək olar ki, bu tədarüklərin ümumi dəyəri səkkiz milyon dolları aşıb.
Təchizatların miqdarına görə lider ölkə Almaniyadır: 2022-ci ildən 2023-cü ilin iyuluna qədər bu ölkədən “Yakovlev” şirkətinə 4,4 milyon dollar dəyərində məhsul göndərilib. “Yakovlev” ən çox məhsulu zavodları Almaniyada yerləşən Amerikanın “Honeywell International” şirkətindən alıb. Bu tədarüklərin ümumi dəyəri 3,9 milyon dollardan çox olub. Çatdırılmalar Ukraynaya qarşı tammiqyaslı təcavüz başlanandan və “Honeywell”in Rusiya və Belarusda fəaliyyətini dayandırması elan edildikdən sonra həyata keçirilib.
Fransanın aerokosmik və müdafiə avadanlığı istehsalçısı olan “Thales AVS France SAS” şirkəti Rusiyaya təkcə hərbi texnika (tanklar üçün termal kameralar, naviqasiya sistemləri, hərbi təyyarələr üçün infraqırmızı detektorlar) deyil, həm də bank istifadəçilərinin məlumatlarının qorunması üçün modullar təqdim edib.
2022 və 2023-cü illərdə şirkət Rusiyaya avadanlıq satışını davam etdirib. “Yakovlev”in satınalma sənədlərində məhsulların “hərbi məqsədlər üçün olmadığı” qeyd edilsə də, bu, yenə də fransız şirkəti tərəfindən sanksiyaların pozulması kimi qiymətləndirilə bilər. “Yakovlev”in “Thales AVS France SAS”dan müharibənin davam etdiyi bir il yarım ərzində satınalmalarının ümumi dəyəri 783 min dollardan az deyil.
Müharibə başlayandan və Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqindən sonra “PJSC Yakovlev” "hərbi istifadə" qeyd olan Avropa mallarını idxal edə bilib. Düzdür, yalnız iki belə məhsul var idi: “Bosch” saç qurutma maşınları və “Knipex” məftil kəsiciləri. Onlar Rusiyaya birbaşa deyil, Əlcəzair vasitəsilə gəliblər.
Rusiya energetika nazirinin keçmiş müavini Vladimir Milov deyir: “Avropa və Qərb biznesi ümumiyyətlə Rusiyaya qarşı heç bir sanksiya istəmir. Qərb korporasiyaları ümumiyyətlə aşağı etik standartlara malikdir və nəyisə çatdırmaq üçün hər cür fürsət axtarırlar”.
Rasim Əliyev
“AzPolitika.info”
Şərhlər