İran parlamentinin sədri Məhəmmədbaqer Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin Qətər səfərindən sonra İslam Respublikasının 12 milyard dollar məbləğində dondurulmuş aktivlərinin azad edilməsi məsələsində irəliləyişlər əldə edilib, lakin bu məsələnin bəzi təfərrüatları hələ razılaşdırılmayıb.
Bu barədə "Tasnim" agentliyi məlumat yayıb.
"Son iki-üç gündə ümumi irəliləyişə baxmayaraq, bəzi məqamlar üzrə fikir ayrılıqları hələ də mövcuddur və mesaj mübadiləsi davam edir", - məlumatda bildirilib.
Qeyd olunub ki, mövcud fikir ayrılıqları həll edildikdən sonra memorandum birgə razılaşdırılmalıdır, çünki ABŞ tərəfindən birtərəfli elan tamamilə qeyri-dəqiq ola bilər: "Livan da daxil olmaqla, bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasının elan edilməsi, İranın dondurulmuş aktivlərindən 12 milyard dolların azad edilməsi (ümumi 24 milyard dollardan), dəniz blokadasının aradan qaldırılmasının başlanması və Hörmüz boğazının açılması mümkün sazişin ilk addımlarının bir hissəsidir".
Bundan sonra nüvə məsələsi üzrə danışıqlar üçün 60 günlük (uzadılma imkanı ilə) atəşkəs müddəti nəzərdə tutulub. Birinci mərhələdə İran zənginləşdirilmiş uranla bağlı fəaliyyətlər, dayandırma və digər nüvə məsələləri üzrə öhdəlik götürməyib.
"İranın neft, neft-kimya məhsullarının satışına mane olan sanksiyalar danışıqlar müddəti ərzində ləğv edilməlidir", - məlumatda qabardılıb.
Vurğulanıb ki, Hörmüz boğazının açılması və dəniz blokadasının aradan qaldırılması 30 gün ərzində baş verəcək: "İslamabaddakı danışıqlardan sonra İranla ABŞ arasında birbaşa danışıqlar olmayıb, mesaj mübadiləsi və mümkün memorandumun hazırlanması prosesi vasitəçi vasitəsilə aparılır.
Memorandum 14 bənddən ibarət olacaq".
Qeyd edək ki, daha əvvəl "Euronews" Dohada müzakirə olunan məsələlər barədə mənbəyə istinadən məlumat yayıb və əsas danışıqların Hörmüz boğazı, yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uranla bağlı aparıldığını açıqlayıb.
***
İran dövlət televiziyası İran və ABŞ arasında mümkün anlaşma memorandumunun qeyri-rəsmi çərçivə sənədinin mətnini yayıb.
APA-nın Tehran bürosunun məlumatına görə, sənədə əsasən, bir ay ərzində Hörmüz boğazında normal gəmiçiliyin bərpa olunması nəzərdə tutulur.
Sənədə görə, ABŞ İranın dəniz blokadasının aradan qaldırılmasına dair öhdəlik götürüb. Bunun müqabilində İran bir ay ərzində ticarət gəmilərinin keçid sayını müharibədən əvvəlki səviyyəyədə bərpa etməyi öhdəsinə götürüb.
Bu razılaşmanın hərbi gəmilərə şamil edilmədiyi bildirilib.
Məlumata əsasən, gəmilərin idarə olunması və hərəkət marşrutu İran və Omanla əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçiriləcək. ABŞ isə öz hərbi qüvvələrinin İranın ətrafından çıxarılacağına dair zəmanət verib.
Sənəddə həmçinin qeyd olunub ki, 60 günlük müddət ərzində yekun razılaşma əldə olunarsa, bu saziş BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsi ilə təsdiqlənəcək.
O da qeyd edilib ki, İslamabad çərçivəsi hələ yekunlaşmayıb və İran tərəfindən təsdiq olmadan heç bir addım atılmayacaq.

Şərhlər