“TÜRKİYƏNİN NAXÇIVAN ÜÇÜN ZƏMANƏTİNƏ EHTİYAC QALMAYIB...” – “YAP hakim partiya deyil, hakimiyyətdə təmsilçiləri olan partiyadır”

REAL partiyası İdarə Heyətinin üzvü, iqtisadçı Natiq Cəfərli “AzPolitika”-ya müsahibəsində ölkənin siyasi həyatı, sentyabr ayına təyin olunan pralament seçkiləri, sosial-iqtisadi problemlər və digər mövzularla bağlı sualları cavablandırıb.

Müsahibənin birinci hissəsini təqdim edirik:

- Natiq bəy, öncə parlament seçkilərinin tezləşdirilməsi barədə fikrinizi soruşmaq istəyirik. Sizcə, seçki qərarı sırf ölkənin daxili ehtiyaclarından qaynaqlanır, yoxsa burada başqa faktorlar da var?

- Konstitusiyaya nəzərən seçkilərin noyabr ayının 3-dən gec keçirilməsi mümkün deyildi. Sırf hüquqi və texniki baxımdan məsələ belədir. Əgər referendum olsaydı, seçkiləri gələn ilə saxlamaq olardı. Məncə, məsələnin uzun müddət gecikdirilməsinin səbəbi mövcud qeyri-müəyyənliklə bağlı idi. Düşünürdülər ki, ilk olaraq referendum olsun, yoxsa seçkilər. Əgər referendum avqust və sentyabr ayında olsaydı, gələn ilin fevralında rahat şəkildə parlament seçkiləri keçirilə bilərdi. Əks halda, konstitusiya seçkilərin 2025-ci ilə saxlanılmasına imkan vermir. Yəni, hüquqi cəhətdən məhdudiyyət var. Bu səbəbdən də seçkiləri məcburən daha önə çəkdilər. Sırf hüquqi prosedurlar baxımından seçkinin önə çəkilməsi gözlənilən idi. Həm də ona görə gözlənilən idi ki, noyabrda böyük bir tədbir – COP29 baş tutacaq. Təqribən 90-95 ölkədən nümayəndələr, ABŞ Prezidentinin ekoloji məsələlər üzrə müşaviri, Avropa ölkələrindən ən azı 20-sinin Baş naziri və yaxud prezidentləri, BMT-nin baş katibinin gəlməsi gözlənilir. Yəni, çox böyük bir nümayəndə heyəti gələcək və Bakı şəhəri qapadılacaq. Yeri gəlmişkən, onu da deyim ki, kimin imkanı varsa, məzuniyyətini noyabra götürsün, həmin vaxt ümumiyyətlə, Bakıda olmasın. Çünki demək olar ki, şəhərdə həyat dayanacaq. Bu səbəbdən o dövrdə seçki keçirmək mümkün deyildi.

Əslində, seçkilərin önə çəkilməsi sürpriz deyildi. Sürpriz o ola bilərdi ki, referendum önə çəkilsin. Çox güman ki, çatdıra bilmədilər.

Digər tərəfdən, referendum həm də konstitusiyaya dəyişikliklər və sülh müqaviləsi ilə də bağlı məsələdir. Mən belə başa düşürəm ki, bunlar paralel baş verəcək. Çox güman ki, bu seçkilərdən sonra bizi növbəti ildə referendum gözləyə bilər. Hətta Ermənistanla paralel referendumun keçirilməsi mümkündür.

- Konstitusiya dəyişikliyinin sülhlə bağlı hissəsi nədən ibarət ola bilər? İdarəçilikdəki islahatlarla bağlı hansı qərarlar verilə bilər? Ölkədəki siyasi hakimiyyət bölgüsü ilə bağlı hansı dəyişiklikləri gözləyirsiniz?

- Əslində, 2013-cü ildən başlayaraq, publik çıxışlarımızda referendumun vacibliyindən dəfələrlə danışmışıq. Bunun sülh danışıqları ilə bağlı olan hissəsi ərazi mübadiləsi ilə əlaqəlidir. Yəni, indiki konstitusiya referendumsuz ərazi dəyişikliklərinə, sərhəd dəyişikliklərinə imkan vermir. Hətta Prezidentin də, parlamentin də belə səlahiyyəti yoxdur. Burada söhbət təbii ki, anklavlardan - yəni, Qazaxın 3 kəndi, Naxçıvanın Kərki kəndi və Azərbaycanın nəzarətindəki Başkənddən gedir. Bu, sülh müqaviləsi ilə bağlı olan hissədir.

Bir də 2020-ci ildən - hərbi qələbəmizlə işğal olunmuş torpaqları qaytarmağımızdan sonra inzibati ərazi bölgüsü ilə bağlı problemlər var. Yəni, həmin bölgənin Azərbaycan Konstitusiyasında ehtivasını görmürük. Bu da ciddi bir məsələdir. İlkin addım kimi Prezident 14 iqtisadi rayon yaratdı. Bura Şərqi Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan da daxil idi. Amma bu, konstitusiyada öz əksini tapmayıb. İqtisadi rayon anlayışının qanunvericilik bazası da yoxdur. Ona görə də bu, gərək birinci konstitusiyaya salınsın. 

- Yeni yaradılmış iqtisadi rayonlar Prezident Administrasiyasının idarəçiliyindədir...

- Bəli, Prezidentin şəxsi nümayəndəlik institutu yaradıldı və bu, qanuna salındı. Burda da bir hüquqi boşluq yaranır. Çünki Prezidentin xüsusi nümayəndəlik institutu və bir də icra hakimiyyətləri var. Bunların səlahiyyət və məsuliyyət bölgüsü aydın deyil. Eyni rayonda Prezidentin səlahiyyətli nümayəndəsi və icra başçısı hansı işlərlə məşğul olur? Və ya kimin sözü, qərarı daha keçərlidir? Prezidentin şəxsi nümayəndəsi daha çox de-fakto səlahiyyətlərə malikdir. Amma de-yure, konstitusion baxımdan icra hakimiyyətinin daha böyük səlahiyyətləri var. Mənə elə gəlir ki, növbəti konstitusiya dəyişikliklərində ölkənin inzibati ərazi vahidinin yenidən dizayn olunması məsələsi də yer alacaq. Bu, 14 iqtisadi rayonun inzibati ərazi vahidlərinə çevrilməsi ilə müşahidə oluna bilər.

Digər məsələ yerli özünüidarəetmə ilə bağlıdır. Azərbaycan Avropa Şurasına üzv olarkən üzərinə müxtəlif öhdəliklər götürsə də, onların bir çoxunu yerinə yetirmir. Onlardan biri də böyük şəhər bələdiyyələrinin yaradılması məsələsidir. Azərbaycan Avropa Şurasına üzv olan yeganə dövlətdir ki, bu tələbi yerinə yetirməyib. Bu, nəyə görə vacibdir? Məsələyə hüquqi-fəlsəfi yanaşsaq, bu, həm də mərkəzi hökumətin yükünün azaldılması baxımından hakimiyyətin özünə sərf edir. Məsələn, hətta Prezidentin rəsmi saytına baxsaq görərik ki, müraciətlər bölməsində kəndlərdən, rayonlardan su, qaz, işıq, yol problemləri bağlı Prezidentə müraciət edilir. Halbuki, bu kənd bələdiyyəsi səviyyəsində həll olunası məsələdir.

Elə bir düzən qurulub ki, istənilən problem mərkəzi hakimiyyətin məsuliyyətinə çevrilib. Bu da mərkəzi hakimiyyətin məsuliyyət yükünü artırır. Bundansa, bələdiyyələrə yerli idarəetmə ilə bağlı səlahiyyətlər verib bu yükdən və məsuliyyətdən can qurtarmaq olar. Düşünürəm ki, bu məsələ də artıq yetişib. Son dönəmlər hökumətyönlü deputatların bir çoxu bununla bağlı açıqlamalar veriblər. Ardınca həll olunması vacib məsələlərdən biri də proporsional seçki sistemidir.

- Naxçıvan Muxtar Respublikasının statusunda da dəyişikliklərə ehtiyac var...

- Naxçıvan Muxtar Respublikasının statusu məsələsi de-fakto həll olunub, de-yure isə həll edilməyib. Naxçıvan artıq faktiki olaraq muxtar respublika deyil. Yəni, artıq mərkəzi hökumətin idarəçiliyindədir, bunu indi rəsmiləşdirmək lazımdır. Artıq muxtariyyətə də ehtiyac qalmayıb. Çünki muxtariyyət keçən əsrin 20-ci illərindən doğan reallıqlara görə baş vermişdi. Orada ən vacib məqamlardan biri müqavilələrə əsasən, Naxçıvanın təhlükəsizliyinə Türkiyənin verdiyi zəmanət idi. İndi Şuşa bəyannaməsi var və bu zəmanət bütün Azərbaycana şamil olunur. Naxçıvan da ora daxildir. Naxçıvan üçün belə bir zəmanətin olmasına artıq ehtiyac qalmayıb. Ümid edirik ki, muxtariyyətin ləğvi də yəqin ki, növbəti konstitusiya islahatlarında baş verəcək.

- Vitse-prezidentlik institutu və Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətlərində də bir paralellik var...

- Vitse-prezidentlik və Nazirlər Kabineti parlamentin funksiyalarına bağlı məsələdir. Bugünkü parlamentin tərkibini qoyduq bir qırağa, funksional olaraq Nazirlər Kabinetinin işi ilə parlament arasındakı bağ, qarşılıqlı məsuliyyət və asılılıq o qədər də ciddi hiss olunmur. İldə bir dəfə hökumət hesabat verir və büdcə təqdimatı keçirir. Yəni, bu, formal xarakter daşıyır. Halbuki, hökumət parlamentlə birbaşa, hər gün təmasda olmalıdır. Bu mənada YAP hakim partiya deyil, hakimiyyətdə təmsilçiləri olan partiyadır. Çünki hakim partiyanın fraksiyası olur, parlamentdə nazirləri də onlar təqdim edirlər. Bildiyim qədər hazırda hökumətdə hətta YAP üzvü olmayan nazirlər də var. Bu zaman burada da boşluqlar yaranır.

Eyni zamanda, çox güman ki, birinci vitse-prezident institutu qalacaq və digər vitse-prezidentliklər ləğv olunacaq. Nazirlər Kabineti isə ləğv edilməlidir, yaxud da ləğv etmək fikirləri yoxdursa, onun formatı dəyişməlidir. Əgər proporsional seçkiyə keçid ediləcəksə, bu seçki nəticəsində parlamentdən çıxan hökumət olacaq.

- O zaman indiki güclü prezident hakimiyyətinin səlahiyyətləri də dəyişdirilməlidir?

- Xeyr. Prezident institutu güclü olaraq qalır. Bu, parlament məsələsi deyil. Fransadakı idarəçilik modelinə oxşar bir modeldir. Bu, bir çox ölkələrdə var. Prezident xarici siyasət, təhlükəsizlik, ordu, xüsusi xidmət orqanlarına birbaşa nümayəndələr təyin edir, rəhbərlik edir, şəxsi nümayəndəlik institutu vasitəsilə də ölkə ərazisinə nəzarət edir. Amma nəzarət funksiyasını özündə saxlamaqla, infrastruktur məsələlərini bələdiyyələrə ötürür. Güc strukturlarını xüsusi xidmət orqanlarını özü birbaşa təyin etməklə yanaşı, parlamentə sosial, iqtisadi blokun təsdiq olunmasını tapşırır. Nə qədər bəyənsək də, bəyənməsək də, formal da olsa ötən referendumla Rusiya o sistemə keçdi. Baş nazir Misuştin sosial-iqtisadi blokun üzvlərini Dumaya təqdim etdi.

- Biz bəzi postsovet ölkələrinin təcrübəsində görmüşük ki, referendumla prezidentlik institutundan yuxarı dövlət rəhbəri statusu yaradılır. Məsələn, Qazaxıstanda, Türkmənistanda belə addım atılmışdı…

- Qazaxıstanda bu işləmədi. Belarusda da buna cəhdlər var idi, amma deyəsən, geri dönürlər.

- Amma Türkmənistanda işləyir...

- Türkmənistan fərqlidir. Türkmənistanda ailə-qohumluq prinsipinə görədir, ona görə işləyir. Belə bir sistemə ehtiyac varmı? Məncə, yoxdur. Çünki zatən Dövlət Təhlükəsizlik Şurası var və onun kifayət qədər səlahiyyətləri mövcuddur.

- Amma o da işlək orqan deyil...

- Bəli, formal olaraq mövcuddur. İstənilən an onu işə salmaq olar. Amma hökumət çox vacib institut olduğuna görə Nazirlər Kabineti, Baş nazir parlamentdən çıxsa, parlament qarşısında da hesabatlı olacaq. Yəni, parlament istənilən naziri dəvət edə, yaxud hökumətə etimadsızlıq göstərə bilər. İndi, məsələn, Prezident hökuməti tənqid edə bilmir. Bir neçə dəfə belə cəhdlər oldu, İlham Əliyevin tənqidlərini eşitdik, amma sonra ardı gəlmədi, çünki uyğunsuzluq yarandı.

- Son illərdə Nazirlər Kabinetinin Prezident yanında müşavirələri də keçirilmir...

- Prezidentin öz köməkçiləri var və ölkə daha çox onlar vasitəsilə idarə olunur. Amma eyni zamanda, burada bir təkrarlanma da var. Məsələn, Prezident Administrasiyasında Nazirlər Kabinetinin funksiyasını yerinə yetirə biləcək şöbələr var. Məsələn, eyni vaxtda Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi də var, Prezident Administrasiyasının Aqrar məsələlər üzrə şöbəsi də var. Yaxşı, bunların hansının daha çox səlahiyyəti var? Hansı qurum məsələlərə daha çox müdaxilə edə bilər? Birinin qərarını digəri ləğv edə bilərmi? Bu suallar açıqdır. Ona görə bu təkrarlanmanı aradan qaldırmaq üçün Prezident gücləndirilmiş dövlət başçısı statusunda qalır, amma hökumət başçısı statusundan çəkilir. İndi bizdə faktiki olaraq Prezident, həm də hökumət başçısıdır…

- Növbədənkənar parlament seçkisinə qayıdaq. Belə görünür ki, müxalif partiyaların içində nə bloklar yaranır, nə də seçki öncəsi partiyalar arasında diskussiyalar var. Elə bil hamı öz başının hayına qalıb. Bu durumu necə şərh edərdiniz?

- Azərbaycanda çox zaman belə bir iddia səsləndirilir ki, müxalifət birləşə bilmir, ona görə də zəifdir. Bu, yanlış məlumatdır. Azərbaycanda bu 30 ildə 11 birlik bloku olub. Bu birlik modellərinin heç biri uğur gətirməyib. Ona görə bu tezisin özü şübhəli və belə deyək, sual doğuran tezisdir. Birliklər olub, amma uğur olmayıb. Bu, faktdır. Ona görə də müxalifətin birliyinin olub-olmamasından daha çox vətəndaşlara xitab edə biləcək və vətəndaşları hansısa bir formada, heç olmasa seçkilərə səfərbər edə biləcək müxalif partiyaların olması doğru olar. Amma burada da problemlər var. Çünki müxalifətin bir qismi uzun illərdir boykotun əsas mübarizə üsulu olduğunu elan edib və indi doğrudan da geri dönmək onlar üçün çətindir. Çünki adama sual verərlər ki, yaxşı, nə dəyişdi ki, dünən iştirak eləmirdin, bu gün iştirak edirsən?

- Həmin qüvvələr, deyəsən, yenə iştirak etməyəcəklər...

- Ola bilər. Amma bu, legitim sualdır. Bunun özü də seçki institutunu gözdən salan bir amilə çevrilib. Zatən Azərbaycanda seçkilərlə bağlı problemlərin olduğu heç kimdə şübhə doğurmur. Seçkilərin özünün gözdən salınması hər zaman iqtidarın əlinə oynayıb. Seçkiyə nə qədər az insan gəlirsə, bir o qədər yaxşıdır. Təəssüf ki, müxalifətin bir qismi bilərəkdən və ya bilməyərəkdən bu məqsədə xidmət edən addımlar atır. Bu, doğru deyil.

Düşünürəm ki, bu seçkidən öncə siyasi partiyaların bir çoxu arasında situativ danışıqlar olacaq. Ən azı dairələrdə bir-brinə mane olmamaqla bağlı danışıqlar gözlənilir. Biz buna açığıq. Dəfələrlə də demişik ki, heç bir seçki bloku qurmayacağıq və bu bloklarda iştirak etməyəcəyik.

- Bəs nəyə ümid edirisiniz?

- Yaxşı sualdır. Birincisi, alternativ, ölkədə başqa yolla siyasi mübarizə aparmağın perspektivini görmürük. Görsəydik, bəlkə də başqa yollara baş vurardıq. Bu illər ərzində ictimai kapital toplamışıqsa, nəsə etməyə davam etməyə çalışırıq. Seçkilərdə qazanacağımız yerləri qorumaqla müəyən dərəcədə siyasətə təsir etmək imkanlarımızı saxlamağa çalışırıq. Ümid edirik ki, bu seçkidə qazandığımız yerləri qoruya biləcəyik. Keçən seçkidə bir namizədimiz qalib gəldi. İlk dəfə parlament partiyası olduq. Yeri gəlmişkən, bu dəfə də çox namizədlə iştirak etməyəcəyik. Bu, düşünülmüş və taktiki qərardır. Bunun iki səbəbi var: Birincisi, əgər prezident seçkiləri parlament seçkilərindən sonra olsaydı, o zaman məntiqlə demək olar ki, ölkənin bütün ərazisindən 80-90 namizədlə çıxış edəcəkdik. Təbliğat apararaq parlament seçkilərini növbəti prezident seçkilərinin baş məşqi kimi planlayırdıq. Bu da məntiqli qərar olardı ki, ölkə ərazisində 90-100 dairədə iştirak edirsən, heç olmasa o dairələrdə səs nibətini aşağı-yuxarı bilirsən. Amma bu, olmadı.

Azərbaycanda çox spesifik məsələlər var. Saxtakarlıq var, bu, öz yerində. Lakin çox zaman müxalifətin topladığı səs yerində qalır. İqtidar nümayəndəsinin səsləri isə artırılır. Mən bu illər ərzində bunu 3 dəfə yaşamışam…

(Davamı olacaq)

E.Rüstəmli

E.Bəyməmmədli

“AzPolitika.info”

Şərhlər

Mubariz 2024-06-30 11:59:45

Ağıllı,savadlı adamsan bilirsən ki təinat olur ( Erkin Qədirli demişkən ) ,beş-on yer ayıracaqlar və Sizlərin içərisindən seçib təyin edəcəklər ( Pənah ,İqbal ,Sərdar ,İlqar ola bilsin Sizidə qatsınlar ora ) AğaMalının, Razinin yerinə .Düz deyirsiz belə şərait yaradıblarsa ondan istifadə etmək lazımdır

Bozqurd 2024-06-30 11:44:42

Halaldı sizə gerçəkləri deyən tək sayt

Son yazılar


Новости

Обзор новинок в сфере смартфонов - Smartphone Trends 2024

Смартфоны продолжают оставаться одними из самых быстроразвивающихся технологий, предлагая пользователям новейшие решения, которые делают нашу жизнь проще и продуктивнее. В 2024 году производители уделили особое внимание инновациям в дизайне, производительности, камерах и экосистемах. Давайте подробнее рассмотрим, какие тренды и устройства формируют рынок смартфонов сегодня. Дизайн и форм-фактор Раскладные устройства Раскладные смартфоны вышли из категории нишевых продуктов и стали массовым явлением. Производители, такие как Samsung, Huawei, Oppo и Motorola, предлагают устройства, которые сочетают компактные размеры с большими дисплеями. Например, Samsung Galaxy Z Fold 6 и Huawei Mate X5 отличаются улучшенными шарнирами, более прочными экранами и более легкими корпусами. Безрамочные экраны Технологии безрамочных экранов достигли новых высот. Компании, такие как Xiaomi и Vivo, активно разрабатывают смартфоны с экранами, которые полностью обволакивают корпус устройства. Xiaomi Mix Fold Alpha 2, например, стал пионером в использовании "360-градусного" дисплея. Устойчивость к внешним условиям Новые модели смартфонов становятся всё более прочными. iPhone 15 Ultra и Samsung Galaxy S24 Ultra предлагают усиленную защиту от воды и пыли по стандарту IP68+, а также новые материалы, такие как сапфировое стекло и титановый корпус. Производительность Производительность смартфонов продолжает увеличиваться благодаря новым процессорам и увеличению оперативной памяти. В этом году важной вехой стал выпуск процессоров, созданных по технологии 3-нм, таких как Apple A18 Bionic и Qualcomm Snapdragon 8 Gen 3. Эти чипы предлагают не только мощь для сложных задач, но и повышенную энергоэффективность. Искусственный интеллект Искусственный интеллект стал неотъемлемой частью смартфонов. Новейшие модели оснащены сопроцессорами AI, которые позволяют улучшать фотографии, оптимизировать производительность и даже предлагать персонализированные функции. Например, Google Pixel 8 Pro использует алгоритмы AI для устранения шума и автоматического улучшения фотографий. Геймерские смартфоны Любители игр получают еще больше возможностей с такими устройствами, как ASUS ROG Phone 7 и RedMagic 8 Pro. Эти смартфоны оснащены активными системами охлаждения, высокочастотными экранами с частотой обновления 165 Гц и уникальными триггерами для удобного управления в играх. Камеры Камеры смартфонов 2024 года достигли новых высот, предлагая функциональность, сравнимую с профессиональными камерами. Большие сенсоры и оптический зум Смартфоны, такие как Xiaomi 14 Ultra и Sony Xperia 1 VI, оснащены крупными сенсорами, что позволяет захватывать больше света и улучшать качество изображений. Оптический зум на уровне 10x и более стал стандартом для флагманов. Видео 8K Запись видео в формате 8K становится доступной для большинства премиальных моделей. Компании также добавляют функции стабилизации, включая сенсорный сдвиг и электронную стабилизацию. Инновации в программном обеспечении Google и Apple активно работают над улучшением ночной съемки и портретного режима. Например, iPhone 15 Pro Max автоматически определяет освещение и может менять диафрагму, чтобы улучшить кадры в условиях низкой освещенности. Экосистема и программное обеспечение Смартфоны становятся частью всё более обширных экосистем. Например, Apple продвигает интеграцию с другими устройствами через iCloud+, а Samsung делает акцент на синхронизации с бытовой техникой через SmartThings. Поддержка долгосрочных обновлений Производители, такие как Samsung, Google и OnePlus, предлагают до 5 лет программной поддержки, включая обновления безопасности и новые версии операционных систем. Это делает покупку флагманов более долгосрочной инвестицией. Развитие операционных систем В 2024 году Android 14 и iOS 17 принесли множество улучшений. Android 14 делает акцент на безопасности и кастомизации, тогда как iOS 17 предлагает новые функции для взаимодействия между устройствами и улучшения в сфере конфиденциальности. Батареи и зарядка Увеличенная емкость Смартфоны, такие как Realme GT Neo 6, предлагают батареи емкостью до 6000 мАч, обеспечивающие более длительное время автономной работы. Быстрая зарядка Быстрая зарядка выходит на новый уровень. Xiaomi 14 Pro поддерживает зарядку мощностью 200 Вт, позволяя зарядить устройство до 100% за менее чем 10 минут. Беспроводная зарядка Беспроводная зарядка стала быстрее и универсальнее. Компании активно внедряют стандарты Qi2, улучшая совместимость между различными устройствами. Тренды и будущее 5G и спутниковая связь 5G стал стандартом для большинства смартфонов, но в 2024 году внимание сместилось на спутниковую связь. Apple, Huawei и Samsung предлагают базовые функции связи через спутники, такие как отправка сообщений в экстренных ситуациях. Устойчивое развитие Компании делают акцент на экологичности. Смартфоны теперь содержат больше переработанных материалов, а упаковка становится минималистичной и экологически чистой. Концептуальные устройства Концептуальные устройства продолжают вдохновлять. Например, Oppo X Nendo демонстрирует инновационный подход к складным конструкциям, а Nothing Phone 3 удивляет прозрачным дизайном и уникальными световыми эффектами. Заключение 2024 год стал годом значительных инноваций в сфере смартфонов. От улучшенных камер и мощных процессоров до новых форм-факторов и экосистем — выбор устройств огромен, и каждый пользователь найдет то, что соответствует его потребностям. Следите за новыми анонсами, ведь мир технологий не стоит на месте!

Обзор новинок в сфере ноутбуков - Laptop Trends 2024

Рынок ноутбуков в последние годы демонстрирует стремительное развитие, предлагая пользователям устройства, способные удовлетворить самые разные потребности — от работы и учебы до профессионального творчества и гейминга. В 2024 году производители сосредоточились на улучшении производительности, портативности, энергоэффективности и внедрении инновационных технологий. В этой статье мы подробно рассмотрим ключевые новинки и тренды в сфере ноутбуков. Дизайн и конструкция Тонкость и легкость Компании продолжают стремиться к созданию более компактных и легких ноутбуков. Новые модели, такие как Dell XPS 13 Plus 2024 и LG Gram SuperSlim, устанавливают новые стандарты в портативности, сохраняя при этом высокую производительность. Использование материалов, таких как магниевый сплав и углеродное волокно, делает устройства прочными и невероятно легкими. Экранные инновации Технологии дисплеев играют важную роль в новых моделях ноутбуков: OLED-дисплеи становятся все более популярными благодаря превосходному качеству изображения, глубокому черному цвету и высокой энергоэффективности. Например, ASUS ZenBook Pro 16X оснащен 4K OLED-панелью с высоким уровнем яркости. Мини-LED технологии, используемые в устройствах, таких как Apple MacBook Pro M3, предлагают превосходную цветопередачу и контрастность. Сенсорные экраны становятся стандартом для многих моделей 2-в-1, включая HP Spectre x360. Расширение экранов Устройства с дополнительными экранами набирают популярность. Например, ASUS ROG Zephyrus Duo 16 предлагает дополнительный дисплей для удобного многозадачности, что особенно ценно для креаторов и геймеров. Производительность Новые процессоры В 2024 году лидеры индустрии, такие как Intel, AMD и Apple, представили мощные процессоры: Intel Core 14-го поколения предлагает значительное улучшение однопоточной и многопоточной производительности благодаря усовершенствованной архитектуре. AMD Ryzen 8000 отличается увеличенной энергоэффективностью и интеграцией графики RDNA 3. Apple M3 устанавливает новые стандарты для ARM-архитектуры, обеспечивая превосходную производительность и долгую автономную работу. Графика нового поколения Графические процессоры NVIDIA RTX 40-й серии стали ключевым элементом для игровых и профессиональных ноутбуков. Такие устройства, как Razer Blade 18 и Alienware x16, поддерживают трассировку лучей в реальном времени и технологии DLSS 3, обеспечивая невероятное качество графики. Оперативная память и хранилище В новых моделях ноутбуков используется оперативная память стандарта DDR5, которая обеспечивает более высокую скорость и энергоэффективность. Для хранения данных всё чаще применяются SSD NVMe 4.0, предлагающие молниеносную скорость загрузки и передачи данных. Энергоэффективность и автономность Энергоэффективность стала одним из главных приоритетов для производителей ноутбуков. Новые чипы от Apple и AMD демонстрируют выдающуюся автономность — до 20 часов работы без подзарядки. Например, MacBook Air M3 и Lenovo ThinkPad X1 Carbon Gen 12 предназначены для долгосрочного использования в мобильных условиях. Быстрая зарядка Современные ноутбуки поддерживают технологии быстрой зарядки. Например, устройства с зарядкой 100 Вт через USB-C могут восстановить до 50% заряда за 30 минут. Искусственный интеллект и машинное обучение Встроенные ИИ-ускорители Некоторые новые процессоры оснащены интегрированными ИИ-ускорителями, которые оптимизируют задачи машинного обучения, улучшают видеоконференции и повышают энергоэффективность. Например, Microsoft Surface Laptop Studio 2 использует ИИ для улучшения работы камеры и микрофонов. Программное обеспечение Производители интегрируют ИИ в программные платформы. Например, Windows 11 добавляет функции интеллектуального управления батареей, а macOS Sonoma делает взаимодействие с экосистемой Apple более интуитивным. Игровые ноутбуки Игровые ноутбуки продолжают совершенствоваться, предлагая пользователям ещё больше мощности и функциональности. В 2024 году особое внимание уделяется: Экранам с частотой обновления до 360 Гц (например, MSI Titan GT77 HX). Поддержке Ray Tracing и технологий повышения FPS, таких как NVIDIA DLSS 3. Охлаждающим системам, включающим жидкометаллические термоинтерфейсы и паровые камеры. Тренды и инновации Экологичность Многие производители делают акцент на экологически чистых материалах и переработке. Например, Acer Aspire Vero 2024 изготовлен из переработанного пластика и имеет упаковку, пригодную для повторного использования. Ноутбуки с 5G Подключение к сетям 5G становится стандартом для премиальных моделей, таких как HP Elite Dragonfly G4, что обеспечивает высокую скорость передачи данных в любом месте. Концептуальные устройства Производители экспериментируют с новыми форм-факторами. Например, Lenovo Yoga Book 9i предлагает два полноценных сенсорных экрана, которые можно использовать в различных конфигурациях. Заключение 2024 год принес множество интересных новинок в сфере ноутбуков. Производители продолжают удивлять инновациями, создавая устройства, которые становятся не только инструментами для работы, но и настоящими помощниками в повседневной жизни. Независимо от ваших потребностей — будь то творчество, гейминг или бизнес — вы наверняка найдете ноутбук, который удовлетворит все ваши требования.

Тренды крипторынка 2024 - Crypto Market Trends

Криптовалютный рынок — одна из самых динамично развивающихся областей финансовых технологий. Несмотря на высокую волатильность и неоднозначное отношение регуляторов, интерес к криптовалютам продолжает расти. В этой статье мы рассмотрим ключевые тренды, которые определяют развитие крипторынка в 2024 году. Усиление регулирования Регуляторная прозрачность В 2024 году многие страны усиливают свои усилия по регулированию крипторынка. Основной акцент делается на: Борьбу с отмыванием денег (AML) и финансированием терроризма (KYC-процедуры). Защиту интересов розничных инвесторов через создание стандартов для криптобирж. Разработку национальных стратегий регулирования. Примером может служить Европейский Союз с инициативой MiCA („Markets in Crypto-Assets“), которая устанавливает единые правила для участников криптовалютного рынка. CBDC (Цифровые валюты центральных банков) Страны продолжают активно разрабатывать и внедрять цифровые версии национальных валют. Такие проекты, как e-CNY в Китае и пилотный Digital Euro, направлены на повышение эффективности платежных систем и сокращение доли наличных расчетов. Расширение применения блокчейн-технологий Токенизация активов Тренд токенизации активов продолжает набирать обороты. Блокчейн позволяет: Создавать токены, представляющие реальные активы, такие как недвижимость, произведения искусства и ценные бумаги. Упрощать доступ к инвестициям благодаря дробным долям. DeFi 2.0 Финансовые сервисы на основе блокчейна (DeFi) переходят на новый уровень. В 2024 году проекты сосредотачиваются на: Устойчивости бизнес-моделей. Повышении безопасности. Разработке гибридных решений, сочетающих централизованные и децентрализованные элементы. Пример: платформы, предоставляющие стейкинг с улучшенной ликвидностью и страхованием. NFT 2.0 Рынок невзаимозаменяемых токенов (NFT) меняется. Если в прошлом он был сосредоточен на цифровом искусстве, то теперь NFT используются в: Игровой индустрии для создания внутриигровых активов. Метавселенных для представления виртуальной недвижимости. Управлении интеллектуальной собственностью. Метавселенные и Web3 Интеграция криптовалют в метавселенные Метавселенные, такие как The Sandbox и Decentraland, активно используют криптовалюты для внутриигровой экономики. Пользователи могут зарабатывать токены, участвуя в мероприятиях или создавая контент. Развитие Web3 Технологии Web3 предлагают новый взгляд на интернет: Полная децентрализация данных. Управление через DAO (децентрализованные автономные организации). Прозрачность и безопасность операций. Углеродная нейтральность Критика криптовалют за высокий углеродный след стимулирует разработчиков переходить на экологичные алгоритмы. Примером служит переход Ethereum на алгоритм Proof-of-Stake, который сократил энергопотребление сети на 99%. Другие проекты, такие как Chia и Algorand, делают ставку на энергосберегающие механизмы консенсуса. Институциональное принятие Участие традиционных финансов Банки и инвестиционные компании увеличивают свои вложения в криптоактивы. В 2024 году такие гиганты, как BlackRock и Goldman Sachs, предлагают клиентам доступ к криптовалютным ETF и другим инструментам. Криптовалюты в розничной торговле Все больше компаний интегрируют криптовалютные платежи. Например: PayPal предлагает оплату в криптовалюте. Сеть магазинов Starbucks принимает биткоины через Lightning Network. Автоматизация торговли Алготрейдинг Трейдеры используют алгоритмы и ИИ для анализа рынка и выполнения сделок. Это позволяет: Реагировать на изменения быстрее человека. Снижать риски за счет диверсификации стратегий. Платформы социального трейдинга Популярность таких платформ, как eToro, продолжает расти. Инвесторы могут копировать стратегии успешных трейдеров, что упрощает вход для новичков. Основные вызовы Безопасность Кибератаки остаются одной из главных угроз. В 2024 году проекты уделяют больше внимания: Защите смарт-контрактов. Обучению пользователей принципам кибербезопасности. Волатильность Криптовалюты остаются высоковолатильным активом. Это создает сложности для их использования как платежного средства и долгосрочного хранения стоимости. Регуляторная неопределенность Несмотря на прогресс, подходы к регулированию остаются различными в разных странах, что создает барьеры для глобальной интеграции. Заключение Криптовалютный рынок продолжает эволюционировать, предлагая новые возможности для инвесторов, разработчиков и пользователей. Тренды 2024 года демонстрируют, что индустрия стремится к устойчивости, безопасности и интеграции с традиционными финансовыми системами. Тем не менее, она сталкивается с вызовами, требующими внимания и адаптации. Крипторынок остается одной из самых инновационных и перспективных областей в мире финансовых технологий.