Rusiya hökumətində 2024-cü ildən bəri ən böyük kadr dəyişiklikləri həyata keçirilir. Baş nazir Mixail Mişustin Vladimir Putinə bir sıra təyinatlar təklif edib. Dəyişikliklər çərçivəsində maliyyə naziri Anton Siluanovun səlahiyyətlərinin genişləndirilməsi, baş nazirin əsas dayaqlarından sayılan Dmitri Qriqorenkonun isə hökumətdən getməsi diqqət çəkir.
“AzPolitika” xəbər verir ki, Rusiyada təklif olunan dəyişikliklər Kremldə qüvvələr nisbətinin yenidən formalaşdırılması və hökumət daxilində təsir imkanlarının bölüşdürülməsi ilə bağlı müzakirələrə səbəb olub.
Təklifə əsasən, Rusiya hökumətində yeni vəzifə – baş nazirin müavini və maliyyə naziri vəzifəsi yaradılır. Bu posta hazırkı maliyyə naziri Anton Siluanovun namizədliyi irəli sürülüb. Beləliklə, Siluanov həm maliyyə naziri olaraq qalacaq, həm də baş nazirin müavini statusu alacaq.
Politoloq İvan Preobrajenski hesab edir ki, bu dəyişikliklər Rusiya hökumətində maliyyə blokunun mövqeyini gücləndirir. İqtisadi şərhçi Maksim Blant isə Siluanovun səlahiyyətlərinin hətta baş nazirin səlahiyyətlərini üstələyə biləcəyini düşünür.
Bununla yanaşı, Mişustinin yaxın komandasında mühüm dəyişiklik baş verir. Baş nazirin müavini və hökumət aparatının rəhbəri Dmitri Qriqorenko vəzifəsini tərk edir. O, Mişustinlə birlikdə Federal Vergi Xidmətindən hökumətə gəlmişdi və baş nazirin əsas dayaqlarından biri hesab olunurdu.
Qriqorenkonun tutduğu vəzifə Rusiya hökumətində ən nüfuzlu postlardan biridir. Mişustin onun yerinə maliyyə nazirinin birinci müavini İrina Okladnikovanın namizədliyini irəli sürüb. Okladnikova karyerasının böyük hissəsini Maliyyə Nazirliyində keçirib.
Hökumət aparatının rəhbəri faktiki olaraq baş nazirin əsas köməkçisi və onun siyasi-inzibati dayağı hesab olunur. Buna görə də bu posta Siluanovun komandasına yaxın şəxsin gətirilməsi hökumət daxilində təsir balansının dəyişməsi kimi qiymətləndirilir.
“VÇK-OQPU” Teleqram kanalı Qriqorenkonun gedişini Mişustinin mövqelərinin zəifləməsinin göstəricisi hesab edir. Siyasi analitik Sergey Şelin isə Putinin baş nazirin dəyişdirilməsi ehtimalını nəzərdən keçirə biləcəyini bildirir. Onun fikrincə, Mişustin uzun müddətdir bu vəzifədədir və Putin potensial rəqibə çevrilə biləcək şəxsin həddindən artıq güclənməsindən ehtiyat edə bilər.
Namizədlərin təyinatı üçün onların Dövlət Duması tərəfindən təsdiqlənməsi tələb olunur.
Politoloq İvan Preobrajenski hesab edir ki, hökumətdəki dəyişikliklər Mişustinin mövqelərinin zəiflədiyi anlamına gəlmir. Onun fikrincə, hazırkı şəraitdə baş nazirin vəzifədən uzaqlaşdırılması ehtimalı aşağıdır.
Preobrajenski Mişustinin əsas üstünlüyünü vergi toplamaq sahəsindəki bacarığı ilə əlaqələndirir. O qeyd edir ki, Rusiya iqtisadiyyatı tədricən daralır, vergi yükü getdikcə daha çox əhalinin üzərinə düşür və hakimiyyət üçün yeni gəlir mənbələrinin tapılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Politoloqun fikrincə, Mişustin bu baxımdan öz yerində olan bürokratdır və hazırda onu əvəz edə biləcək bərabər səviyyəli kadr tapmaq çətindir. O, həmçinin baş nazirin siyasi ambisiyalarının olmadığını və bunun Putinin yanaşmasında mühüm amil olduğunu vurğulayır.
Siyasi analitik Dmitri Oreşkin isə əks mövqedədir. O, Qriqorenkonun hökumətdən getməsini Mişustinin zəifləməsinin açıq göstəricisi hesab edir.
Oreşkin Qriqorenkonu yüksək səviyyəli peşəkar və Mişustin hökumətinin uğurlarında mühüm rol oynamış şəxs kimi xarakterizə edir. Onun fikrincə, Putin güclü fiqurlara birbaşa hücum etməkdənsə, əvvəlcə onların əsas köməkçilərini və komandalarını zəiflətməyə üstünlük verir.
Analitik hesab edir ki, bu dəyişikliklərin iki mümkün səbəbi var. Birincisi, Mişustin həddindən artıq güclənmiş ola bilər. Konstitusiyaya əsasən, baş nazir dövlətin ikinci şəxsi hesab olunur və prezidentin vəzifəsini icra edə bilmədiyi halda onun səlahiyyətlərini üzərinə götürə bilər. Oreşkinin fikrincə, Putinin öz təhlükəsizliyi və hakimiyyətin qorunması ilə bağlı narahatlıqları onu baş nazirin mövqelərinin zəiflədilməsində maraqlı edə bilər.
İkinci səbəb isə Mişustinin idarəçilik səmərəliliyidir. Oreşkin hesab edir ki, baş nazir mürəkkəb və populyar olmayan qərarları həyata keçirmək qabiliyyətinə malikdir. Lakin Putin onu potensial rəqib hesab edərsə, ümumi idarəçilik sisteminin səmərəliliyinə mənfi təsir göstərsə belə, Mişustinin dəstək imkanlarını məhdudlaşdırmağa çalışa bilər.
Hökumətdəki dəyişikliklərin digər mühüm istiqaməti Anton Siluanovun statusunun yüksəldilməsidir. O, maliyyə naziri vəzifəsini saxlamaqla yanaşı, baş nazirin müavini olacaq.
Dmitri Oreşkin isə bu təyinatı Siluanovun mövqelərinin sistemli şəkildə güclənməsi kimi qiymətləndirməyə tələsmir. Onun fikrincə, yeni vəzifə ilk növbədə maliyyə nazirinin məsuliyyətini artıracaq.
Oreşkin bildirir ki, Rusiyanın maliyyə ehtiyacları getdikcə artır. Müharibəyə çəkilən böyük xərclər fonunda hökumət yeni gəlir mənbələri tapmalı və büdcə vəsaitlərinin toplanmasını təmin etməlidir. Bu şəraitdə Siluanovun baş nazirin müavini vəzifəsinə gətirilməsi ona daha çox səlahiyyətlə yanaşı, daha böyük məsuliyyət də yükləyəcək.
Beləliklə, Rusiyada yeni kadr dəyişiklikləri təkcə hökumətin strukturunun yenilənməsi deyil, həm də hakimiyyət daxilində təsir balansının dəyişməsi kontekstində müzakirə olunur. Siluanovun yeni vəzifəyə təyin edilməsi onun məsuliyyətini artırır, Qriqorenkonun gedişi isə Mişustinin mövqelərinin zəifləməsi ilə bağlı ehtimalları gücləndirir. Bununla belə, bu dəyişikliklərin baş nazirin gələcək siyasi taleyinə necə təsir edəcəyi hələlik açıq qalır.
Rasim Əliyev
“AzPolitika.info”
Şərhlər