“Brüsselin Azərbaycan və Ermənistan arasında vasitəçiliyi bötüvlükdə Qərbin vasitəçiliyi kimi ciddi sınaqdan keçir”.

“AzPolitika.info” xəbər verir ki, bunu politoloq Fərhad Məmmədov deyib.

Təhlilçi əvvəlcə Avropa İttifaqının (Aİ) prosesə vasitəçi kimi necə daxil olduğunu xatırladır. “Şarl Mişelin regiona səfəri olub, daha sonra Avropa İttifaqı münaqişə tərəfi olan ölkələrə maliyyə paketləri açıqlayıb. Maraqlıdır, 26 il ərzində Azərbaycanın ərazilərini işğalda saxlayan Ermənistana ayrılan maliyyə təcüvüzün qurbanı olmuş Azərbaycana veriləcək puldan 15 dəfə çox olub. Yalnız Azərbaycana eyni miqdarda vəsait ayrıldıqdan sonra Aİ “vicdanlı vasitəçi”yə çevrilə bildi. Yeri gəlmişkən, bu 2 il ərzində bu maliyyə paketinin nə qədəri Azərbaycana verilib?”, - ekspert sual edir.

F.Məmmədov hesab edir ki, Azərbaycan cəmiyyətinin avropalılara münasibəti Aİ üçün o qədər də önəmli deyil, əks halda başqa yanaşma olardı. Onun sözlərinə görə, düşmən yatmır, Ermənistan BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsinə ümidlərini itirməyib. Paralel olaraq, Ermənistan XİN rəhbəri Aİ-yə üzv dövlətlərə zənglərini davam etdirir: “Fransa Avropa İttifaqında və Avropa Parlamentinin mərkəzi institutlarının ermənipərəst mövqeyi təmsil edir. Qalan vasitəçilik missiyası Fransa tərəfindən iqnor edilən marginal Şarl Mişeldir”.

Fransa-Ermənistan tandemi Aİ daxilində nə edə bilər? F.Məmmədov bu suala cavabında deyir ki, Avropa İttifaqında qərarlar konsensusla qəbul edilir, ona görə də ciddi qərarların qəbulunda hər ölkənin dəstəyi vacibdir: “Bunu əldə etmək çətindir, hətta qeyri-mümkün adlandırmaq da olar. O zaman qalan məsələlər çərçivəsində hərəkət etmək qalır: Aİ-nin Ermənistandakı missiyası, Mişelin vasitəçiliyi, maliyyə paketləri, strateji layihələr... Görək Fransa nə qədər irəli gedə biləcək”.

Ekspert vurğulayır ki, Bakı ilə təhdid dili ilə danışmaq mənasızdır. Onun sözlərinə görə, bununla bərabər Azərbaycanı Mişelin vasitəçiliyini dayandırmaqla hədələmək də Aİ-nin edə biləcəyi ən böyük axmaqlıq olardı. “Yaxşı, Brüssel formatı olmayacaq, əvəzində nə təklif olunacaq?”, - o sual edir.

F.Məmmədov deyir ki, maliyyə paketlərini xatırlatması səbəbsiz deyil: “Mişel vasitəçi kimi getdikdən sonra Aİ-nin məsələyə münasibəti də dəyişəcək. Onlar həm də Azərbaycan üçün maliyyə paketini dondura bilərlər, həm də danışıqlar prosesini dayandıracaqlar. Sanksiyalar mümkündürmü? Düşünmürəm, hətta bunun baş verməyəcəyinə əminəm. Əlbəttə, cəhd edəcəklər, sadəcə işləməyəcək. Bəzi ölkələr tərəfindən həyata keçirilməsinə cəhdlər istisna deyil... Azərbaycan Avropa Birliyinin Siyasi sammitinə dəvət edilməyəcək?! Bu həyasızlıq olacaq, amma səmimi addım olacaq... Avropa İttifaqından Azərbaycan uzaqlaşmayacaq, əksinə, Aİ və Fransa erməniləri razı salmaq üçün Azərbaycandan uzaqlaşacaq. Aİ Azərbaycandan “Laçın dəhlizi” tələb edir və bunun əvəzində “Qarabağ ermənilərinin hüquq və təhlükəsizliyi”nin sərhədlərinin nədən ibarət olduğunu açıqlamır. Beləliklə, bütün Aİ, Fransa, buyurun gəlin, bölgədə Rusiyanın əlinə oynayın. Fransa Aİ üçün strateji muxtariyyət istəyir, ona görə də xarici siyasəti elə aparmaq lazımdır ki, avropalıların çəkilməsindən sonra amerikalılar onların səhvlərini təmizləməsinlər və Rusiyanın Aİ-dən miras qalan boşluqlardan istifadə etməsinə imkan verməsinlər.

Əgər Aİ prosesdən çəkilib ermənipərəst mövqe tutsa, avropalılar bununla müstəqil qərarlar vermək üçün yetişmədiklərini təsdiq edirlər və subyekt olmaq iqtidarında olmadıqlarını nümayiş etdirirlər. Bəli, biz yenidən turbulensiya dövrünə qədəm qoyuruq... Əsas odur ki, titrəyiş anında təyyarə hündürlüyünü itirməsin, qalanı keçicidir”.

F.Məmmədov deyir ki, Bakıya gələn avropalılar Qarabağ ermənilərinin problemini başa düşməyi xahiş edir, bəzən də tələb edirlər: “Bəs avropalılar özləri də Azərbaycanın mövqeyinə, azərbaycanlıların fikrinə görə heç olmasa bir dəfə anlayış göstərdilərmi?! Siz Ermənistana kömək etmək istəyirsiniz, amma zəhmət olmasa, bizim hesabımıza yox! Heç düşünmüsünüzmü ki, Ermənistan və Qarabağ erməniləri bu üç ilə yaxın müddətdə nə ediblər ki, onların mövqeyinə anlayışla yanaşılsın?! Bəs avropalılar özləri bunun üçün birmənalı olmayan açıqlamalar verməkdən, Laçın yolundakı Rusiya sülhməramlıları üçün gömrük skaneri istəməkdən başqa nə ediblər,” – təhlilçi sual edir

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”